Cạnh tranh trong kỷ nguyên AI: Biến dữ liệu thành sự thấu hiểu

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào nông nghiệp. Ảnh: MST.

AI không tự tạo ra tăng trưởng

Không chỉ tập trung ứng dụng AI để nâng cao hiệu quả quản trị và thay đổi cách tổ chức công việc, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với bài toán khó hơn: làm thế nào để AI thực sự tạo ra tăng trưởng. Đây cũng là lúc doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận AI, từ một công cụ hỗ trợ sang một thành tố trong hệ thống vận hành tổng thể.

Theo ThS Nguyễn Thị Ngọc Hà, Giám đốc Vận hành MTH Corporation, điều doanh nghiệp cần quan tâm không phải AI tạo ra bao nhiêu nội dung hay tự động hóa được bao nhiêu quy trình, mà là công nghệ này có góp phần xây dựng một hệ thống thúc đẩy tăng trưởng hay không. Bà cho rằng nhiều doanh nghiệp đang rơi vào nghịch lý: AI giúp sản xuất nội dung nhanh hơn, cá nhân hóa tốt hơn và phản hồi khách hàng hiệu quả hơn, nhưng doanh thu và khả năng tăng trưởng chưa tương xứng. Nguyên nhân là các công cụ AI vẫn được triển khai rời rạc, thiếu sự kết nối xuyên suốt hành trình khách hàng.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, AI không nên bắt đầu từ việc tạo nội dung mà phải bắt đầu từ việc tìm hiểu nhu cầu của khách hàng. Dữ liệu thu thập từ CRM, các cuộc gọi bán hàng, bình luận trên mạng xã hội hay hành vi tìm kiếm... cần được AI phân tích để nhận diện đúng nhu cầu, "điểm đau" và tín hiệu mua hàng. "Chỉ khi hiểu khách hàng, doanh nghiệp mới có thể tạo ra nội dung phù hợp, lựa chọn đúng thông điệp và hỗ trợ đội ngũ bán hàng tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn" - bà Hà nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo bà, việc tạo ra nhiều nội dung hơn chưa đồng nghĩa với tăng trưởng. Trong bối cảnh AI giúp hạ thấp đáng kể chi phí sản xuất nội dung, doanh nghiệp lại phải đối mặt với một nghịch lý khác: nguồn cung nội dung tăng nhanh hơn khả năng chú ý của khách hàng. Khách hàng có thể nhìn thấy nhiều hơn, nhưng chưa chắc ghi nhớ nhiều hơn; tương tác nhiều hơn nhưng chưa chắc tin tưởng hơn. Vì vậy, AI chỉ giúp doanh nghiệp "xuất hiện", còn việc được khách hàng ghi nhớ và lựa chọn vẫn phụ thuộc vào khả năng kể câu chuyện thương hiệu và xây dựng niềm tin.

Điểm nhấn trong mô hình AI Growth Compounding do bà Nguyễn Thị Ngọc Hà đề xuất là doanh nghiệp cần xem AI như một hệ thống tạo tăng trưởng tích lũy. Sau mỗi chiến dịch, doanh nghiệp không chỉ đo lường doanh thu mà còn phải tích lũy thêm tài sản dữ liệu, tài sản nội dung, tài sản niềm tin và tri thức tổ chức để chu kỳ sau vận hành hiệu quả hơn chu kỳ trước.

Theo bà, tăng trưởng bền vững không chỉ là doanh thu tăng mà còn là chi phí học hỏi giảm và năng lực của doanh nghiệp được nâng lên sau mỗi vòng lặp. Nói cách khác, AI không phải là "Growth Engine", mà là chất xúc tác của một "Growth System", nơi dữ liệu được chuyển thành sự thấu hiểu, nội dung thành ký ức thương hiệu, niềm tin thành hành động mua hàng và mỗi hành động tiếp tục tạo ra tri thức cho chu kỳ phát triển tiếp theo.

Trải nghiệm và niềm tin mới là lợi thế cạnh tranh

Tiếp cận từ góc độ nghiên cứu hành vi người tiêu dùng, TS Lê Thanh Hương, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng AI không tạo ra giá trị chỉ vì có thể sản xuất nội dung nhanh hơn hay với chi phí thấp hơn.

Kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả về "Tác động của nội dung quảng cáo do AI tạo ra đến trải nghiệm và sự gắn kết của khách hàng trên TikTok: Bằng chứng từ Việt Nam" cho thấy nội dung do AI tạo ra chỉ thực sự thúc đẩy sự gắn kết của khách hàng khi mang lại trải nghiệm tích cực. Những yếu tố như mức độ phù hợp với nhu cầu, khả năng tương tác, tính hấp dẫn và đặc biệt là sự tin cậy có tác động lớn hơn nhiều so với bản thân công nghệ tạo nội dung.

Theo TS Lê Thanh Hương, AI nên được sử dụng để nâng cao mức độ liên quan của nội dung và tăng cường tương tác hai chiều với khách hàng, thay vì chỉ nhằm mục tiêu tạo ra nhiều nội dung hơn. Đồng thời, các thông tin do AI tạo ra cần được kiểm chứng, gắn với thông tin sản phẩm đáng tin cậy và có sự tham gia của con người trong khâu rà soát nhằm bảo đảm tính xác thực, sự nhất quán của thương hiệu và trải nghiệm khách hàng. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, AI chỉ thực sự trở thành động lực của chuyển đổi số khi giúp cải thiện trải nghiệm khách hàng chứ không chỉ nâng cao hiệu suất sản xuất nội dung.

Những kết quả nghiên cứu này cũng bổ sung cho mô hình tăng trưởng của bà Nguyễn Thị Ngọc Hà. Nếu AI giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn thì trải nghiệm và niềm tin mới là yếu tố quyết định khách hàng có quay trở lại hay không.

Trong bối cảnh AI ngày càng phổ cập, sự khác biệt giữa các doanh nghiệp không còn nằm ở tốc độ tạo nội dung mà ở khả năng tạo ra những trải nghiệm có ý nghĩa, xây dựng mối quan hệ lâu dài và duy trì niềm tin trong suốt hành trình của khách hàng.

"Lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI thuộc về doanh nghiệp biết biến dữ liệu thành sự thấu hiểu, nội dung thành ký ức, niềm tin thành hành động và mỗi hành động thành tri thức cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo" - ThS Nguyễn Thị Ngọc Hà nhấn mạnh.

"Trong giai đoạn tới, quốc gia nào làm chủ được AI, quốc gia đó sẽ có lợi thế cạnh tranh mới. Doanh nghiệp nào ứng dụng AI nhanh hơn, doanh nghiệp đó sẽ tăng năng suất nhanh hơn. Ngành nào chuyển đổi bằng AI sớm hơn, ngành đó sẽ tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn. Và dân tộc nào tận dụng được AI để nâng cao trí tuệ, năng suất và năng lực quản trị quốc gia, dân tộc đó sẽ bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới” - ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin và truyền thông, Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ.

Thu Hương