Cảnh báo bệnh hen phế quản ở trẻ em

Suốt nhiều năm điều trị nhầm bệnh

Suốt nhiều năm qua, gia đình bệnh nhi N.N.P (10 tuổi, trú tại Hà Nội) đã quen với việc con mình thường xuyên xuất hiện các đợt ho kéo dài. Cứ mỗi khi thời tiết thay đổi hoặc sau những buổi đá bóng cùng bạn bè, bé P lại bị khò khè, thở rít. Nghĩ con chỉ bị các bệnh lý hô hấp thông thường, gia đình đều đặn đưa em đi khám và điều trị. Mỗi lần như vậy, trẻ thường được chẩn đoán bị viêm tiểu phế quản hoặc mắc các bệnh lý hô hấp cấp tính. Sau khoảng 10-14 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của P có cải thiện nhưng sau đó bệnh lại nhanh chóng tái phát.

Điều khiến gia đình không ngờ tới là phía sau những triệu chứng tưởng chừng rất quen thuộc và có phần chủ quan ấy lại là căn bệnh hen phế quản đã kéo dài nhiều năm nhưng chưa từng được phát hiện. Theo chia sẻ từ người nhà, ngay từ nhỏ bé P đã có tiền sử bị viêm mũi dị ứng và rất thường xuyên mắc các đợt nhiễm trùng đường hô hấp.

Ba ngày trước khi nhập viện, trẻ xuất hiện các cơn ho nhiều, kéo dài liên tục, kèm theo tình trạng khò khè, thở rít, có đờm, chảy nước mũi và ăn uống kém. Thấy triệu chứng không thuyên giảm dù đã được dùng phương pháp khí dung như những lần trước, gia đình mới vội vàng đưa trẻ đến Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để thăm khám.

Nguy cơ từ những triệu chứng không điển hình

TS.BS Nguyễn Mạnh Trường, Khoa Nhi (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, thời điểm nhập viện, bệnh nhi tỉnh táo và chưa có dấu hiệu bị suy hô hấp nặng. Tuy nhiên, khi tiến hành thăm khám phổi, các bác sĩ ghi nhận rất nhiều tiếng ran rít, ran ngáy và tình trạng khò khè lộ rõ.

Bác sĩ thăm khám cho người bệnh. Ảnh: BVCC

Đặc biệt, qua việc khai thác kỹ tiền sử và bệnh sử, các bác sĩ nhận thấy trẻ thường xuyên bị ho về đêm, ho vào thời điểm gần sáng và xuất hiện triệu chứng thở rít sau khi vận động mạnh. Đây đều là những dấu hiệu lâm sàng rất điển hình gợi ý bệnh lý hen phế quản.

Nghi ngờ trẻ mắc căn bệnh này, các bác sĩ đã chỉ định thực hiện đo chức năng hô hấp cho bệnh nhi. Kết quả cho thấy dung tích sống của trẻ chỉ đạt 58,4% so với mức bình thường. Đáng chú ý, chỉ số FEV1 – thông số quan trọng phản ánh mức độ tắc nghẽn đường thở – của bé P chỉ đạt 47%, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng bình thường (trên 70%). Sau khi thực hiện nghiệm pháp hồi phục phế quản, kết quả cho ra dương tính rõ rệt. Qua đó, các bác sĩ xác định chính xác trẻ mắc hen phế quản kèm theo tình trạng rối loạn thông khí tắc nghẽn ở mức độ nặng.

Theo TS.BS Nguyễn Mạnh Trường, đây là một tình huống không hề hiếm gặp trong thực tế lâm sàng. Nhiều trẻ bị hen phế quản nhưng do biểu hiện ban đầu không thực sự điển hình nên rất dễ bị nhầm lẫn với các đợt viêm phế quản hoặc viêm tiểu phế quản tái phát.

"Khi trẻ ho nhiều về đêm hoặc gần sáng, khò khè tái diễn, thở rít sau vận động hoặc đáp ứng với thuốc giãn phế quản, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và đo chức năng hô hấp", bác sĩ Trường nhấn mạnh.

Từ trường hợp của bệnh nhi trên, các chuyên gia y tế khuyến cáo, đo chức năng hô hấp là một trong những xét nghiệm có ý nghĩa quan trọng giúp chẩn đoán chính xác bệnh hen phế quản.

Hen phế quản là một bệnh lý mạn tính thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là ở những trẻ có sẵn cơ địa dị ứng như viêm mũi dị ứng, chàm, hoặc trong gia đình có người thân từng mắc các bệnh lý dị ứng. Khác hoàn toàn với các bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính chỉ cần điều trị dứt điểm theo từng đợt, bệnh hen phế quản đòi hỏi phải được theo dõi chặt chẽ và kiểm soát lâu dài bằng các loại thuốc dự phòng chuyên biệt.

Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh có con nhỏ nhiều lần được chẩn đoán viêm phế quản tái phát, trẻ thường xuyên phải sử dụng đến thuốc giãn phế quản hoặc trẻ có cơ địa dị ứng... cần sớm đưa con đi thăm khám chuyên khoa. Việc chẩn đoán đúng bệnh, tiến hành điều trị dự phòng đầy đủ, nghiêm túc sẽ giúp kiểm soát bệnh hen hiệu quả, giảm thiểu các đợt cấp tính và hạn chế nguy cơ phải nhập viện điều trị cho trẻ.

Mai Hoa