Căng thẳng Nga-Ukraine: Kinh tế có thể là 'mặt trận' mới, Moscow chịu thêm sức ép từ Mỹ

Thời gian gần đây, Ukraine đã chuyển trọng tâm sang các trung tâm hậu cần quy mô lớn của Nga, trong đó có mạng lưới kho bãi của trung tâm hậu cần Wildberries. Mục tiêu của quốc gia Đông Âu là làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng gánh nặng tài chính đối với các doanh nghiệp cũng như hệ thống ngân hàng Nga.

Động thái này được đánh giá là sự điều chỉnh chiến lược sau thời gian dài tập trung vào các mục tiêu liên quan đến hạ tầng năng lượng.

Mục đích của Ukraine

Sáng 29/7, Wildberries cho biết đã phải sơ tán một nhà kho tại thành phố Ryazan, miền Trung nước Nga, sau khi khu vực này hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một số cơ sở công nghiệp.

Trong khi đó, Reuters dẫn hai nguồn thạo tin cho biết, chính phủ Nga đang cân nhắc các biện pháp hỗ trợ Wildberries. Ngân hàng quốc doanh VTB được dự báo sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

Cùng lúc, Sberbank được cho là đã xây dựng chương trình tái cơ cấu các khoản vay dành cho những nhà cung cấp của Wildberries. Giới chức Nga lo ngại, các cuộc tấn công có thể khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ rơi vào khó khăn tài chính, thậm chí phá sản.

Theo bà Natalya Kovaleva, nhà nghiên cứu chương trình Nga và Á-Âu tại tổ chức nghiên cứu Chatham House, các doanh nghiệp Nga đã phải đối mặt với hàng loạt sức ép kể từ năm 2022, bao gồm các lệnh trừng phạt của phương Tây, gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí thuế tăng, tình trạng mất kết nối Internet và gần đây là thiếu hụt nhiên liệu, khiến chi phí hoạt động gia tăng và áp lực lạm phát kéo dài.

Bà Kovaleva nhận định, việc Ukraine nhắm vào Wildberries đánh dấu một bước phát triển mới trong nỗ lực gia tăng sức ép kinh tế đối với các doanh nghiệp và người dân Nga.

"Kiev kỳ vọng rằng khi chi phí xung đột đối với khu vực doanh nghiệp ngày càng lớn, áp lực trong nước đối với Điện Kremlin sẽ gia tăng, qua đó thúc đẩy Nga quay trở lại bàn đàm phán hoặc ít nhất giảm các hoạt động tấn công nhằm vào các thành phố của Ukraine", nhà nghiên cứu Natalya Kovaleva nói.

Tuy nhiên, bà Natalya Kovaleva cho rằng, vẫn còn quá sớm để khẳng định chiến lược gia tăng sức ép kinh tế của Ukraine sẽ đạt được mục tiêu đề ra.

"Vẫn còn phải chờ xem liệu chiến lược này có mang lại kết quả như kỳ vọng hay không", bà nhận định.

Thêm áp lực với Nga

Bên cạnh các cuộc tấn công nhằm vào mạng lưới hậu cần, nhiều chuyên gia nhận định, nền kinh tế Nga cũng có thể chịu thêm sức ép nếu Mỹ siết chặt các biện pháp trừng phạt.

Trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 28/7, Tổng thống Zelensky cho biết hai bên đã trao đổi về khả năng cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot cũng như các biện pháp thúc đẩy tiến trình ngoại giao.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Quốc hội Mỹ thúc đẩy một dự luật mới nhằm tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Dự luật do Thượng nghị sĩ Lindsey Graham bảo trợ đã vượt qua bước thủ tục đầu tiên tại Thượng viện, mở đường cho quá trình xem xét tiếp theo.

Theo nội dung dự luật, Mỹ sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Nga, giới tài phiệt, các tổ chức tài chính cũng như "hạm đội bóng tối" - mạng lưới tàu chở dầu được cho là giúp xứ bạch dương né tránh các lệnh hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ.

Dự luật cũng trao cho Tổng thống Donald Trump quyền áp mức thuế lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia mua khối lượng lớn dầu mỏ và khí đốt của sứ bạch dương.

Đánh giá về triển vọng kinh tế Nga, bà Elina Ribakova, chuyên gia cao cấp của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho rằng, nền kinh tế nước này đang cho thấy dấu hiệu suy yếu.

"Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga đã giảm trong quý I/2026 và sản lượng công nghiệp cũng đi xuống. Điều này cho thấy ngay cả lĩnh vực công nghiệp quốc phòng cũng đang chậm lại, khiến Nga trở nên dễ bị tổn thương hơn", bà nói với CNBC.

Theo bà Ribakova, nếu các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào lĩnh vực năng lượng được triển khai, tác động đối với nền kinh tế Nga sẽ rất đáng kể, nhất là trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Israel tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Bà nhận thấy, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ có thể đẩy giá tăng cao. Điều này vừa tạo thêm nguồn thu cho Nga từ xuất khẩu năng lượng, vừa khiến các nỗ lực gây sức ép kinh tế của phương Tây trở nên phức tạp hơn.

Khi các đòn gây sức ép không còn chỉ tập trung vào lĩnh vực quân sự mà mở rộng sang chuỗi cung ứng và hoạt động kinh tế, giới phân tích cho rằng cuộc cạnh tranh giữa Nga và Ukraine đang bước sang một giai đoạn mới, với kinh tế trở thành một yếu tố ngày càng có ảnh hưởng đến cục diện trên thực địa và các nỗ lực đàm phán.

(theo CNBC)

Linh Chi