Canada trả đũa, cuộc chiến thuế quan bắt đầu 'chạm' túi tiền người Mỹ

Khách hàng mua giấy vệ sinh tại một siêu thị ở Edmonton, Alberta, Canada. Ảnh tư liệu: NurPhoto

Theo truyền thông Anh, người dân Mỹ có thể phải trả nhiều tiền hơn cho giấy vệ sinh và khăn giấy khi cuộc đối đầu thương mại với Canada ngày càng leo thang, trong đó ngành giấy được xem là một trong những lĩnh vực chịu tác động đáng kể.

Sau khi đàm phán thương mại Mỹ - Canada đổ vỡ, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố Ottawa sẽ đáp trả theo nguyên tắc “đôla đổi đôla”, áp thuế 15%, 25% và 50% đối với hàng trăm sản phẩm Mỹ kể từ ngày 8/9. Danh sách chính thức của Canada bao gồm nhiều mặt hàng từ thép, sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp đến giấy và sản phẩm vệ sinh.

Trong số đó có giấy vệ sinh thành phẩm, chịu mức thuế 25%, trong khi một số loại nguyên liệu giấy dùng để sản xuất giấy vệ sinh, khăn giấy và các sản phẩm vệ sinh có mức thuế lên tới 50%.

Điều này có thể gây sức ép lên giá bán tại Mỹ bởi dù phần lớn giấy vệ sinh được tiêu thụ tại Mỹ được sản xuất trong nước, ngành này vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu và gỗ từ Canada.

Sự phụ thuộc vào Canada

Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới được tờ The Guardian dẫn lại, Mỹ nhập khẩu khoảng 328 triệu USD giấy vệ sinh từ Canada trong năm 2024, đưa Canada trở thành nguồn cung lớn nhất của mặt hàng này cho thị trường Mỹ. Các nhà bán lẻ lớn, trong đó có Costco, cũng lấy một phần đáng kể sản phẩm giấy từ Canada.

Sự phụ thuộc này bắt nguồn từ mối liên kết sâu rộng giữa hai ngành công nghiệp giấy của Mỹ và Canada. Canada sở hữu nguồn rừng lớn, trong khi các nhà sản xuất Mỹ sử dụng gỗ và bột giấy Canada để sản xuất nhiều loại giấy tiêu dùng.

Điều đó có nghĩa thuế quan không nhất thiết chỉ tác động đến một cuộn giấy vệ sinh nhập khẩu hoàn chỉnh. Ngay cả sản phẩm được sản xuất tại Mỹ cũng có thể chịu ảnh hưởng nếu nguyên liệu đầu vào trở nên đắt hơn.

Đây cũng là lý do các nhà sản xuất giấy từng cảnh báo thuế quan có thể cuối cùng được chuyển một phần sang người tiêu dùng. Procter & Gamble, công ty sở hữu thương hiệu giấy vệ sinh Charmin, từng cho biết họ phải tăng giá một số sản phẩm khi các mức thuế trước đây khiến chi phí đầu vào tăng.

Mỹ đồng thời là một trong những thị trường tiêu thụ giấy ăn, giấy vệ sinh lớn nhất thế giới. Theo số liệu được The Guardian dẫn lại, người Mỹ chiếm hơn 20% lượng tiêu thụ giấy loại này toàn cầu dù chỉ chiếm khoảng 4% dân số thế giới. Trung bình một người Mỹ sử dụng khoảng 141 cuộn giấy vệ sinh mỗi năm.

Vì vậy, đây là một trong những mặt hàng mà bất kỳ sự gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng hoặc gia tăng chi phí nguyên liệu đều có thể nhanh chóng được người tiêu dùng cảm nhận.

Từ giấy vệ sinh đến sữa, hải sản và ô tô

Giấy vệ sinh chỉ là một ví dụ dễ nhận thấy trong danh sách hàng hóa đang bị cuốn vào cuộc chiến thương mại Mỹ - Canada.

Ngày 22/8, chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu áp mức thuế 50% đối với khoảng 27,6 tỷ USD hàng hóa Canada. Các nhóm hàng bị ảnh hưởng bao gồm nhiều sản phẩm công nghiệp và tiêu dùng, trong đó có gỗ, giấy, đồ gia dụng, hàng dệt may, thực phẩm và một số mặt hàng khác.

Canada sau đó công bố các biện pháp đáp trả với tổng giá trị khoảng 27,6 tỷ đôla Canada (CAD) hàng hóa Mỹ, áp dụng mức thuế tương ứng 15%, 25% hoặc 50%. Các lĩnh vực bị nhắm tới gồm thép, sản phẩm sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, giấy và điện tử. Các biện pháp này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/9.

Ngành sữa là một điểm nóng khác. Mỹ cáo buộc Canada duy trì các chính sách gây bất lợi cho nông dân Mỹ, đặc biệt thông qua hệ thống quản lý nguồn cung đối với sữa. Washington đã áp thêm mức thuế 50% đối với nhiều sản phẩm sữa Canada, trong khi Ottawa cũng áp thuế trả đũa đối với sữa và phô mai Mỹ.

Hải sản Mỹ cũng nằm trong danh sách trả đũa của Canada, trong đó có tôm hùm đông lạnh. Điều này đặc biệt gây chú ý tại Maine, bang nổi tiếng với ngành khai thác tôm hùm và có vai trò quan trọng trong chính trị Mỹ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins đã gọi quyết định áp thuế mới của chính quyền Trump là một “sai lầm”.

Ngành ô tô còn đứng trước rủi ro lớn hơn. Mỹ đã áp thuế đối với ô tô và linh kiện Canada, trong khi chuỗi sản xuất ô tô Bắc Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào việc linh kiện di chuyển qua lại biên giới hai nước. Tổng thống Trump cũng cảnh báo mức thuế đối với ô tô, xe tải và linh kiện có thể tăng lên 50% từ ngày 1/1/2027 nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.

Mối quan hệ thương mại trị giá hàng trăm tỷ USD

Điều khiến cuộc đối đầu hiện nay đáng chú ý là Mỹ và Canada không phải hai nền kinh tế chỉ đơn thuần mua bán hàng hóa của nhau. Hai nước có chuỗi cung ứng xuyên biên giới được xây dựng trong nhiều thập niên, đặc biệt trong các ngành ô tô, năng lượng, thực phẩm, gỗ và sản xuất công nghiệp.

Tổng giá trị thương mại song phương mỗi năm vào khoảng 880 tỷ USD, vì vậy bất kỳ hàng rào thuế quan kéo dài nào cũng có nguy cơ tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt xa những mặt hàng trực tiếp bị đánh thuế.

Đó cũng là lý do giấy vệ sinh trở thành một ví dụ dễ hình dung về vấn đề lớn hơn. Một sản phẩm được sản xuất và bán tại Mỹ vẫn có thể chịu tác động từ một cuộc chiến thương mại nếu nguyên liệu, máy móc hoặc chuỗi cung ứng của nó gắn với Canada.

Canada cho biết các biện pháp trả đũa nhằm bảo vệ người lao động và doanh nghiệp trong nước, đồng thời gây sức ép để Washington thay đổi chính sách. Ottawa cũng công bố gói hỗ trợ trị giá 7,5 tỷ CAD dành cho những doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng từ các biện pháp thuế quan.

Trong khi đó, đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer vẫn khẳng định cuộc chiến thuế quan sẽ không gây tác động đáng kể tới người tiêu dùng Mỹ, cho rằng “các nền tảng kinh tế vẫn tốt”.

Tuy nhiên, khi các mức thuế bắt đầu được áp dụng lên những sản phẩm rất bình thường trong đời sống - từ giấy vệ sinh, khăn giấy đến thực phẩm, đồ gia dụng và linh kiện ô tô - câu hỏi lớn hơn đang là ai cuối cùng sẽ phải trả chi phí của cuộc chiến thương mại: nhà sản xuất, nhà bán lẻ hay người tiêu dùng. Với giấy vệ sinh, câu trả lời có thể bắt đầu xuất hiện trên các hóa đơn mua sắm ngay trong tháng tới.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc