Canada bất ngờ thành điểm đến mới của dòng tiền dầu khí toàn cầu

Nhiều tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới muốn đầu tư khai thác dầu mỏ và khí đốt tại Canada. Ảnh: Oilprice

Chỉ cách đây chưa đầy một thập niên, nhiều tập đoàn dầu khí lớn trên thế giới còn lần lượt rút khỏi các dự án dầu cát tại Canada.

Khi đó, dầu khí Canada bị xem là đắt đỏ, chi phí khai thác cao, thiếu đường ống vận chuyển, trong khi các quy định môi trường ngày càng siết chặt. So với những mỏ dầu giá rẻ hơn tại Trung Đông, Mỹ Latin hay châu Phi, Canada gần như không còn là lựa chọn ưu tiên của các “ông lớn” năng lượng.

Nhưng thị trường năng lượng toàn cầu đang thay đổi rất nhanh.

Khi nguồn cung dầu khí liên tục bị phủ bóng bởi xung đột địa chính trị, các tập đoàn năng lượng giờ đây không còn chỉ nhìn vào chi phí khai thác thấp nhất.

Điều họ cần hơn là những tài sản có thể bảo đảm sản lượng ổn định trong nhiều năm tới, nằm ở khu vực chính trị an toàn, pháp lý minh bạch và ít nguy cơ đứt gãy vận chuyển.

Trong phép tính mới đó, Canada bất ngờ trở thành cái tên được định giá lại. Tín hiệu rõ nhất xuất hiện tuần trước khi Shell công bố thương vụ mua lại công ty năng lượng ARC Resources với giá 16,4 tỷ USD.

Thỏa thuận này giúp Shell bổ sung thêm khoảng 370.000 thùng dầu mỗi ngày cùng trữ lượng lên tới 2 tỷ thùng dầu, qua đó mở rộng đáng kể hiện diện tại một trong những vùng khai thác ổn định nhất Bắc Mỹ.

Nhưng điều đáng chú ý hơn là Shell dường như không phải người duy nhất muốn đặt cược vào Canada.

Chỉ vài ngày sau khi xuất hiện thông tin Shell cân nhắc bán một phần cổ phần tại tổ hợp LNG Canada, ba quỹ đầu tư khổng lồ của Phố Wall gồm KKR, Apollo Management và Blackstone đồng loạt bày tỏ sẵn sàng tham gia, với mức định giá thương vụ ước tính từ 10-15 tỷ USD.

Việc cả các tập đoàn dầu khí lẫn dòng vốn tài chính cùng lúc hướng về một khu vực cho thấy thị trường đang phát đi tín hiệu rất rõ: tài sản năng lượng Canada không còn bị coi là mỏ dầu chi phí cao, mà đang trở thành nơi trú ẩn an toàn cho nguồn cung toàn cầu.

Sự thay đổi này đến từ một thực tế ngày càng khó bỏ qua. Trong hơn hai tháng qua, dòng chảy dầu khí quốc tế liên tục chao đảo bởi căng thẳng quân sự tại Trung Đông. Nguy cơ gián đoạn tại các tuyến hàng hải trọng yếu khiến những khu vực từng có lợi thế về chi phí lại bộc lộ điểm yếu lớn về an ninh cung ứng. Khi rủi ro địa chính trị tăng lên, thị trường bắt đầu chấp nhận trả giá cao hơn cho những thùng dầu nằm ở nơi ổn định hơn.

Canada đáp ứng gần như đầy đủ yêu cầu đó. Quốc gia Bắc Mỹ này sở hữu trữ lượng dầu khí thuộc nhóm lớn nhất thế giới, môi trường pháp lý ổn định, rủi ro chính trị thấp và đặc biệt là không nằm trong các điểm nóng xung đột năng lượng. Với các tập đoàn dầu khí toàn cầu, đây là loại tài sản có thể tạo ra dòng sản lượng bền vững trong dài hạn mà không phải liên tục đối mặt với nguy cơ gián đoạn bất ngờ.

Không chỉ dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng của Canada cũng đang nổi lên như một quân bài chiến lược mới.

Tại châu Âu, nhiều nhà nhập khẩu LNG đang muốn giảm phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung Mỹ. Còn tại châu Á, nhu cầu tìm kiếm nguồn khí đốt dài hạn ngoài Trung Đông ngày càng trở nên cấp bách hơn sau hàng loạt cú sốc địa chính trị.

Trong bối cảnh đó, các dự án LNG ở bờ Tây Canada có lợi thế đặc biệt: từ đây, khí đốt có thể đi thẳng sang các thị trường châu Á qua Thái Bình Dương mà không phải phụ thuộc vào những tuyến vận chuyển nhiều rủi ro hơn. Đây chính là lý do các khách hàng lớn như JERA của Nhật Bản đang tăng tốc tìm kiếm hợp đồng dài hạn từ Canada.

Nếu như 10 năm trước Canada có tài nguyên nhưng thiếu hạ tầng để biến tài nguyên thành hàng xuất khẩu cạnh tranh, thì hiện nay điểm nghẽn đó đang dần được tháo bỏ.

Dự án mở rộng đường ống Trans Mountain đã hoàn thành và vận hành hết công suất, giúp năng lực vận chuyển dầu thô ra thị trường tăng mạnh. Cùng với đó, tổ hợp LNG Canada dự kiến đạt công suất khoảng 14 triệu tấn mỗi năm, còn dự án Ksi Lisims LNG nếu tiếp tục được triển khai sẽ nâng tổng năng lực xuất khẩu LNG của nước này lên khoảng 26 triệu tấn/năm.

Điều đó có nghĩa là Canada không còn chỉ là nơi sở hữu tài nguyên trên giấy, mà đang bắt đầu có đầy đủ hệ thống để biến tài nguyên ấy thành dòng cung năng lượng quy mô lớn cho thế giới.

Chính vì vậy, sự trở lại của Shell hay cơn thèm khát của các quỹ đầu tư không đơn thuần là vài thương vụ riêng lẻ. Đó là dấu hiệu cho thấy dòng tiền năng lượng toàn cầu đang thay đổi tiêu chí lựa chọn.

Trong giai đoạn thị trường yên ổn, nhà đầu tư sẽ tìm nơi khai thác rẻ nhất. Nhưng khi địa chính trị trở thành biến số thường trực, nơi được ưu tiên lại là những khu vực cho cảm giác chắc chắn nhất về nguồn cung.

Phương Dung