Cẩn trọng bẫy 'việc nhẹ lương cao' dịp hè

Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) phối hợp tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng nhận diện phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng cho sinh viên. Ảnh: ĐVCC

Đa dạng việc làm

Những ngày đầu hè, trên các tuyến phố, không khó để bắt gặp hình ảnh học sinh, sinh viên tất bật với các công việc làm thêm. Không chỉ làm những công việc phục vụ, bán hàng, nhiều bạn trẻ còn tận dụng thế mạnh cá nhân để tham gia giảng dạy hoặc trợ giảng các lớp bóng rổ, bóng đá, bơi lội, kỹ năng hè cho thiếu nhi. Những công việc này không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, mà còn là cơ hội để các bạn trẻ phát huy sở trường, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tổ chức hoạt động và nâng cao ý thức trách nhiệm bản thân.

Em Mai Văn Thúy Anh (phường Thanh Khê), học sinh lớp 12 cho biết, mùa hè này em xin làm thêm tại một cửa hàng văn phòng phẩm gần nhà để tích lũy kinh nghiệm. “Ban đầu em khá ngại khi phải giao tiếp với người lạ, nhưng dần dần em thấy tự tin hơn”, Thúy Anh chia sẻ.

Tương tự, Nguyễn Ngọc Minh, sinh viên năm 2 Khoa Ngữ văn - Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) chọn công việc trợ giảng tại một trung tâm tiếng Anh; không chỉ giúp Minh có thêm thu nhập mà còn tạo điều kiện rèn luyện kỹ năng đứng lớp, xử lý tình huống và tích lũy kinh nghiệm cho định hướng nghề nghiệp sau này.

Ngoài những mặt tích cực, thị trường việc làm cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Trên mạng xã hội, nhiều tin tuyển dụng được đăng tải với những lời mời hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “không cần kinh nghiệm”, “làm tại nhà”, “chỉ cần điện thoại”. Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo này có thể là các chiêu trò lừa đảo.

Đông đảo sinh viên, người lao động tại ngày hội việc làm năm 2026. Ảnh: ĐVCC

Không ít trường hợp người tìm việc bị yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, đóng phí đồng phục hoặc cung cấp thông tin cá nhân trước khi nhận việc. Đây là những dấu hiệu đáng nghi, người lao động đặc biệt cảnh giác để tránh rơi vào bẫy tuyển dụng không minh bạch.

Em N.T.N.M, sinh viên năm cuối Đại học Duy Tân từng tham gia làm cộng tác viên cho một trang web bán hàng. Thời gian đầu, em được giao nhiệm vụ cụ thể kèm mốc thời gian hoàn thành và luôn nhận tiền ngay sau khi xong việc.

Thấy việc kiếm tiền khá dễ dàng, em dần tin tưởng và tham gia nhiều hơn. Nhưng sau đó nhóm này liên tục yêu cầu em nộp tiền cọc với lý do “bảo đảm nhiệm vụ”; đồng thời cam kết sẽ hoàn trả cả tiền cọc lẫn tiền công sau khi hoàn thành công việc.

Họ cũng cảnh báo nếu dừng giữa chừng sẽ mất toàn bộ số tiền đã đóng, khiến em lo sợ và không dám rút lui. Chỉ đến khi số tiền cọc tăng lên đến vài triệu đồng, em mới nhận ra dấu hiệu bất thường và nghi ngờ mình đang bị lừa đảo, rồi quyết định dừng lại để tránh thiệt hại thêm.

Ngăn chặn kịp thời

Trung tá Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Công an phường Hòa Khánh cho biết, qua tiếp nhận phản ánh của người dân, các hình thức lừa đảo việc làm hiện nay diễn biến ngày càng tinh vi với nhiều chiêu trò.

Phổ biến nhất là kịch bản tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ online như: chốt đơn, thả tim, xem video. Ban đầu, các đối tượng trả hoa hồng đầy đủ để tạo niềm tin, nhưng khi người tham gia nạp số tiền lớn để thực hiện “nhiệm vụ cao hơn”, chúng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt tài sản.

Nhiều doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nhân sự, tạo cơ hội việc làm cho nhiều đối tượng người lao động. Ảnh: ĐVCC

Nhiều trường hợp bị yêu cầu nộp các khoản phí vô lý như: tiền cọc, phí giữ chỗ, tiền đồng phục… Sau khi nhận tiền, các đối tượng nhanh chóng “biến mất”. Đáng lo ngại hơn là thủ đoạn đánh cắp thông tin cá nhân khi mạo danh doanh nghiệp lớn, yêu cầu cung cấp tài khoản ngân hàng, hình ảnh căn cước công dân để trục lợi hoặc phục vụ hoạt động vay tiền trái phép. Ngoài ra, không ít sinh viên còn bị lôi kéo vào các công ty “ma”, mô hình đa cấp biến tướng dưới vỏ bọc tuyển dụng.

Trước thực trạng này, lực lượng công an khuyến cáo, nguyên tắc quan trọng là không nộp tiền trước dưới bất kỳ hình thức nào khi xin việc. Người lao động cần cảnh giác với lời mời “việc nhẹ lương cao”, ưu tiên tìm việc qua kênh uy tín, kiểm tra rõ thông tin doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, giấy tờ cá nhân cho người lạ và kịp thời báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Theo Phó Chủ tịch Hội Sinh viên thành phố Phùng Nhật Tuyên, để việc làm thêm dịp hè của học sinh, sinh viên diễn ra lành mạnh, an toàn, trước hết đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp các em biết cách lựa chọn công việc phù hợp, nhận diện các hình thức tuyển dụng lừa đảo, thiếu minh bạch.

Bên cạnh đó, cần có giải pháp kiểm soát chặt chẽ các đơn vị tuyển dụng và các nền tảng trung gian nhằm bảo đảm môi trường làm việc an toàn, quyền lợi của người lao động được bảo vệ. Việc làm thêm được định hướng đúng, không chỉ dừng lại ở mục tiêu tăng thu nhập, mà còn là cơ hội để học sinh, sinh viên rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Vai trò của nhà trường và tổ chức Đoàn - Hội cũng cần phát huy mạnh mẽ hơn trong việc kết nối, giới thiệu việc làm. Các đơn vị cần chủ động làm cầu nối với doanh nghiệp uy tín để mang đến cơ hội việc làm phù hợp, an toàn cho học sinh, sinh viên; đồng thời giới thiệu các nền tảng tuyển dụng đáng tin cậy, minh bạch...

KHÁNH NGÂN