Tăng cường kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ

Đồng chí Nguyễn Văn Cường - Phó Tổng Thanh tra Chính phủ chủ trì hội nghị. Cùng dự có lãnh đạo thanh tra các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo UBND các tỉnh.

Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu Nghệ An.

Toàn cảnh hội nghị tại điểm cầu trực tuyến tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực hiện nay đang đi vào chiều sâu dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chỉ đạo Trung ương, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Việc kiểm soát tài sản, thu nhập không chỉ là công cụ để phát hiện tài sản bất minh mà còn là giải pháp căn cơ để phòng ngừa xung đột lợi ích và kiểm soát quyền lực.

Nghị định số 164/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, trùng với thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2025 có hiệu lực. Sự ra đời của các văn bản này tạo nên một khuôn khổ pháp lý thống nhất, đổi mới căn bản phương thức kiểm soát tài sản của cán bộ, công chức.

Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Nghị định 164 là việc nâng mức giá trị tài sản phải kê khai. Theo đó, các loại tài sản như kim khí quý, đá quý, tiền mặt, giấy tờ có giá phải được kê khai khi có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên. Ngoài ra, người có nghĩa vụ kê khai phải công khai cả các tài khoản ở nước ngoài và tổng thu nhập giữa hai lần kê khai.

Về đối tượng, diện người có nghĩa vụ kê khai hằng năm được xác định rõ nét hơn, bao gồm những người giữ chức vụ từ Phó Trưởng phòng và tương đương trở lên, công tác tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước. Việc mở rộng này đảm bảo sự bao quát, không bỏ sót các vị trí dễ phát sinh tiêu cực trong quản lý tài chính, đầu tư công và tổ chức cán bộ.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Để đảm bảo tính trung thực, Nghị định quy định chi tiết về việc xây dựng kế hoạch xác minh tài sản hàng năm. Cơ quan kiểm soát sẽ lựa chọn ngẫu nhiên người được xác minh qua hình thức bốc thăm hoặc phần mềm máy tính với tỷ lệ tối thiểu 10% số người có nghĩa vụ kê khai tại mỗi cơ quan, đơn vị; trong đó bắt buộc phải có ít nhất một người là lãnh đạo đứng đầu hoặc cấp phó.

Đặc biệt, quy định về giải trình biến động tài sản cũng được siết chặt. Khi tài sản, thu nhập trong năm tăng thêm từ 1 tỷ đồng trở lên, người kê khai phải giải trình rõ nguồn gốc. Nếu việc giải trình không trung thực, người vi phạm sẽ phải đối mặt với những hình thức kỷ luật nghiêm khắc.

Cụ thể, người ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân kê khai không trung thực sẽ bị xóa tên khỏi danh sách ứng cử. Cán bộ được dự kiến bổ nhiệm, phê chuẩn sẽ bị loại khỏi chức vụ dự kiến. Đối với các trường hợp khác, tùy mức độ có thể bị cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức hoặc buộc thôi việc.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Tại hội nghị, các đại biểu đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập đặt tại Thanh tra Chính phủ. Hệ thống này sẽ được kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai và thuế để phục vụ việc xác minh nhanh chóng, chính xác.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp lưu trữ bản kê khai an toàn, bảo mật lâu dài mà còn hạn chế tối đa sự can thiệp chủ quan của con người trong quá trình kiểm soát.

Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Văn Cường - Phó Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, quán triệt đầy đủ các nội dung mới để thống nhất phương pháp thực hiện. Mục tiêu cao nhất là để Nghị định 164 đi vào cuộc sống một cách thực chất, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ và làm trong sạch đội ngũ.

Thành Cường