Cần rà soát, bảo đảm đồng bộ giữa các luật mới và Luật Thủ đô năm 2026

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự phiên thảo luận. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng chủ trì, điều hành phiên thảo luận.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng chủ trì, điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Cần ưu tiên áp dụng Luật Thủ đô năm 2026

Định hướng một số nội dung thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết, riêng đối với Thủ đô Hà Nội, là nơi có mật độ dân cư cao, có nhiều chung cư, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh. Do đó, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đề nghị các đại biểu Quốc hội đánh giá về khả năng áp dụng của các quy định mới về phòng cháy, chữa cháy đối với những loại hình công trình này.

Đối với dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, từ thực tiễn của Thủ đô Hà Nội đang tập trung nhiều công trình trọng điểm và hệ thống hạ tầng kỹ thuật gắn với không gian đô thị hiện hữu cũng như các công trình sẽ có trong thời gian tới, đồng chí Trần Đức Thắng đề nghị đại biểu quan tâm đến cơ chế phối hợp giữa cơ quan Trung ương và thành phố trong việc xác định danh mục phạm vi hành lang và phương án bảo vệ phù hợp với các công trình; tiêu chí xác định và trách nhiệm quản lý, bảo vệ cần được làm rõ; đồng thời, rà soát giữa Luật Thủ đô năm 2026 với luật này nhằm bảo đảm tính thống nhất.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Phát biểu thảo luận, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nhấn mạnh, Thủ đô Hà Nội là địa bàn đặc biệt trọng yếu, nơi đặt trụ sở các cơ quan đầu não Trung ương và có mật độ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia lớn nhất cả nước. Đồng thời, Hà Nội là đô thị loại đặc biệt có mật độ dân cư và mật độ xây dựng cao, đang triển khai mạnh mẽ các quy hoạch không gian ngầm, đường sắt đô thị và tái thiết đô thị lịch sử theo các cơ chế vượt trội của Luật Thủ đô.

Tuy nhiên, các quy định dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đang bộc lộ nguy cơ xung đột thẩm quyền và gây cản trở việc thực thi Luật Thủ đô năm 2026.

Để bảo đảm tính thống nhất đồng bộ của hệ thống pháp luật, giữ vững tinh thần phân quyền tối đa và phát huy hiệu quả của Luật Thủ đô năm 2026, đại biểu kiến nghị bổ sung 1 khoản mang tính nguyên tắc trong dự thảo Luật theo hướng: “Đối với địa bàn Thủ đô Hà Nội, việc ban hành và áp dụng quy chuẩn kỹ thuật an toàn, xác định ranh giới bảo vệ công trình an ninh quốc gia trong không gian ngầm và không gian đô thị, cũng như việc áp dụng các biện pháp hành chính đặc thù nhằm bảo đảm an ninh, an toàn công trình được thực hiện theo quy định của Luật Thủ đô năm 2026. Trường hợp Luật này có quy định cơ chế, chính sách hoặc biện pháp bảo vệ ở mức độ an ninh, an toàn cao hơn thì được áp dụng theo quy định của Luật này.”

Đại biểu Lê Nhật Thành. Ảnh: Văn Tuyến

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu Lê Nhật Thành cho rằng dự thảo Luật được thiết kế theo hướng chia các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia thành 3 nhóm, gồm: Nhóm 1 - Công trình trọng điểm về an ninh quốc gia là công trình thuộc khu vực trọng yếu theo quy định của pháp luật về cảnh vệ; Nhóm 2 - Công trình an ninh, khu an ninh là các công trình, khu vực do lực lượng Công an nhân dân quản lý, sử dụng phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; Nhóm 3 - Công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia là công trình thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước của các cơ quan, tổ chức, địa phương, trừ các công trình do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quản lý.

Đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Quy định pháp luật cần đặt trong bối cảnh đặc thù của Thủ đô

Quan tâm đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ đã đóng góp ý kiến về tính thống nhất của hệ thống pháp luật khi khoản 9 Điều 2 dự thảo Luật có nội dung bãi bỏ Điều 24 của Luật Thủ đô năm 2026. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ căn cứ, sự cần thiết và cơ sở pháp lý của việc bãi bỏ quy định này; đồng thời đối chiếu cụ thể nội dung dự kiến bãi bỏ với các quy định liên quan đến thẩm quyền quản lý và trách nhiệm của chính quyền thành phố Hà Nội.

Theo đại biểu, việc rà soát cần đặt trong bối cảnh đặc thù của Thủ đô, nơi có mật độ dân cư cao, nhiều công trình cải tạo thuộc khu vực đô thị hiện hữu và các cơ sở sản xuất, kinh doanh xen cài trong khu dân cư. Trong điều kiện đó, việc phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa cơ quan Trung ương và chính quyền thành phố có ý nghĩa thiết thực đối với hiệu quả quản lý Nhà nước và bảo đảm an toàn. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần làm rõ tác động của việc bãi bỏ quy định, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời duy trì các cơ chế quản lý cần thiết để đáp ứng yêu cầu an toàn trên địa bàn Thủ đô.

Đại biểu Dương Đức Hải cho rằng, cần làm rõ hai nội dung cơ bản của dự thảo Luật. Trước hết, việc cắt giảm thủ tục thể hiện tinh thần chủ động của Bộ trong tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục không có nghĩa là giảm yêu cầu an toàn hay làm thay đổi trách nhiệm của các chủ thể liên quan.

Đại biểu Dương Đức Hải phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

"Như vậy, yêu cầu bảo đảm an toàn vẫn được giữ nguyên, trong khi trách nhiệm tổ chức thực hiện và chứng minh sự tuân thủ được xác định rõ hơn đối với chủ đầu tư và cơ sở. Chất lượng, an toàn công trình phải được bảo đảm xuyên suốt từ thiết kế, thi công đến giám sát; mỗi chủ thể tham gia phải thực hiện đúng trách nhiệm chuyên môn và pháp lý của mình", đại biểu Dương Đức Hải nhấn mạnh.

Nội dung thứ hai được đại biểu Dương Đức Hải đề cập là việc bãi bỏ thủ tục cấp phép lưu thông đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Theo đại biểu, dự thảo Luật vẫn đặt ra các yêu cầu chặt chẽ về chất lượng sản phẩm. Các nội dung sửa đổi không làm thay đổi yêu cầu phương tiện trước khi lưu thông và trong quá trình lưu thông trên thị trường phải bảo đảm chất lượng theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, pháp luật về tiêu dùng và các quy chuẩn có liên quan.

Từ những nội dung trên, đại biểu đề nghị trong quá trình rà soát, xây dựng pháp luật cần chú trọng bảo đảm tính đồng bộ giữa dự thảo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ với các luật liên quan, trong đó có Luật Đăng kiểm, Luật Đầu tư và pháp luật thuộc các ngành, lĩnh vực có quy định về văn bản chấp thuận, kết quả nghiệm thu hoặc giấy phép lưu thông.

Theo đại biểu, những quy định này cần được chỉnh lý tương ứng với việc cắt giảm thủ tục trong dự thảo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, bảo đảm sự thống nhất, thông suốt giữa các thủ tục hành chính và thủ tục có liên quan.

"Đây là một trong những yêu cầu cần được quan tâm để việc cắt giảm thủ tục thực sự tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời duy trì hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ", đại biểu Dương Đức Hải nhấn mạnh.

Trước đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Mai Hữu