Cán cân bình đằng giới dịch chuyển lạ thường: Nam giới bị bạo lực gia đình gia tăng

Xu hướng "đảo chiều" lạ thường

Theo báo cáo mới nhất của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025, tình hình bạo lực gia đình nhìn chung đã có những chuyển biến tích cực. Cụ thể, cả nước ghi nhận 1.941 hộ có hành vi bạo lực gia đình (giảm 282 hộ so với năm 2024), với tổng số vụ việc giảm từ 2.329 vụ xuống còn 2.074 vụ.

Tuy nhiên, đi sâu vào phân tích cơ cấu giới, thống kê lại chỉ ra những thay đổi đáng lưu ý: Tổng số người có hành vi bạo lực là 2.038 người (giảm 231 người). Trong đó, nam giới vẫn chiếm đa số với 1.775 người (giảm 236 người), nhưng số lượng nữ giới gây bạo lực lại có chiều hướng tăng với 263 người (tăng 5 người).

Trong tổng số 2.048 người bị bạo lực, số lượng phụ nữ là 1.669 người (giảm 322 người). Ngược lại, số nam giới bị bạo lực đạt 379 người (tăng 92 người).

Thống kê cho thấy, sự sụt giảm ở các tiêu chí cốt lõi (số hộ, số vụ, tổng số người gây bạo lực và tổng số nạn nhân) cho thấy công tác tuyên truyền, phòng ngừa đã bước đầu phát huy hiệu quả, đồng thời đánh dấu tín hiệu tích cực trong việc bảo vệ phụ nữ. Dù vậy, sự gia tăng của nhóm nạn nhân nam phản ánh tính chất đa dạng về chủ thể trong bạo lực gia đình, đòi hỏi công tác tư vấn cần tiếp cận toàn diện thay vì chỉ tập trung vào một giới.

Nữ giới ý thức rõ hơn về quyền, nam giới bớt giấu chuyện bị bạo lực

Lý giải về hiện tượng số lượng nam giới bị bạo lực gia đình gia tăng, một số chuyên gia xã hội học, tâm lý học cho rằng nguyên nhân xuất phát từ sự biến chuyển nhận thức của cả hai giới.

Một mặt, nữ giới ngày càng ý thức rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, họ dần thoát khỏi tâm lý thụ động, cam chịu bạo lực. Mặt khác, nhiều nam giới từng là nạn nhân nhưng vì 'sĩ diện' nên e ngại, che giấu. Hiện nay, khi bình đẳng giới được tuyên truyền sâu rộng, họ đã cởi mở hơn trong việc tìm kiếm sự hỗ trợ và dám công khai vấn đề, dẫn đến sự biến động cơ cấu trong số liệu thống kê.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, bạo lực gia đình không chỉ giới hạn ở việc sử dụng vũ lực như đánh đập, la mắng. Hiện nay, các hành vi bạo lực tồn tại dưới nhiều hình thức tinh vi hơn như: thờ ơ, ghẻ lạnh, "chiến tranh lạnh", ép buộc các thành viên thực hiện hành vi họ không muốn, hay áp dụng chính sách "có tiền là có quyền" để chi phối gia đình. Điều này đặt ra đòi hỏi phải quan tâm hơn đến các hình thức bạo lực hai chiều.

Phụ nữ vẫn chịu nhiều áp lực gia đình

Không chỉ dừng lại ở vấn đề bạo lực, bất bình đẳng giới trong gia đình còn thể hiện rõ qua sự phân bổ công sức lao động. Công việc nội trợ hiện vẫn là một gánh nặng lớn đối với phụ nữ.

Theo số liệu ước tính của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, đến năm 2025, thời gian làm công việc nội trợ và chăm sóc gia đình không được trả công của phụ nữ là 15,21 giờ/tuần, trong khi ở nam giới là 9,02 giờ/tuần. Tỷ lệ chênh lệch là 1,68 lần (chỉ tiêu này đã có xu hướng giảm dần khi từ năm 2021 đến 2024 lần lượt là: 1,94 lần; 1,78 lần; 1,78 lần và 1,8 lần). Mục tiêu của Việt Nam là rút ngắn tỷ lệ này xuống còn 1,4 lần vào năm 2030.

Sự bất bình đẳng trong phân bổ thời gian này đã dẫn đến những hệ lụy pháp lý bất lợi cho phái nữ. Tại hội nghị tổng kết thi hành luật Hôn nhân và gia đình (tháng 12/2025), đại diện Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã chỉ ra một thực trạng: Nhiều phụ nữ dành phần lớn thời gian nội trợ, chăm sóc con cái, hy sinh cơ hội nghề nghiệp để hỗ trợ chồng phát triển. Tuy nhiên, khi ly hôn, họ thường chỉ được chia tài sản bằng hoặc thấp hơn người chồng với lý do "không có đóng góp kinh tế trực tiếp" hay "không chứng minh được công sức vượt trội".

Từ thực tế đó đòi hỏi các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội cần sớm lượng hóa giá trị của việc nội trợ, chăm sóc gia đình không hưởng lương. Việc xây dựng các tiêu chí định lượng cụ thể để hướng dẫn xác định thế nào là "công sức đóng góp nhiều hơn" trong từng trường hợp là bước đi cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ.

Văn Hùng