Cam kết vượt quá khả năng dễ trở thành lời hứa suông

Đây là ý kiến của PGS.TS Bùi Thị An tại tọa đàm “Từ ‘lời cam kết’ đến nghị trường” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, sáng nay (10/3).

Trước câu hỏi làm thế nào để phân biệt giữa một lời hứa “dân túy” và một giải pháp thực tế có thể thực hiện trong nhiệm kỳ 5 năm, PGS.TS Bùi Thị An cho rằng trước hết cần xem chương trình hành động của ứng cử viên có xuất phát từ chính năng lực và vị trí của người ứng cử hay không.

PGS.TS Bùi Thị An chia sẻ ý kiến tại tọa đàm “Từ ‘lời cam kết’ đến nghị trường”. Ảnh: Duy Thông

Theo bà, mỗi ứng cử viên phải tự xây dựng chương trình hành động của mình trên cơ sở tự đánh giá vị trí, vai trò và thẩm quyền mà mình có thể đảm nhận nếu trở thành đại biểu Quốc hội. Từ đó xác định rõ những việc có thể thực hiện trong khuôn khổ chức năng, nhiệm vụ của một đại biểu.

“Chương trình hành động cần phù hợp với chức năng, thẩm quyền và khả năng thực tế của người ứng cử. Nếu những cam kết đưa ra vượt quá phạm vi đó thì rất dễ trở thành lời hứa suông”, bà nhấn mạnh.

Một yếu tố quan trọng khác là vị trí công tác của từng ứng cử viên. PGS.TS Bùi Thị An cho rằng những người đang giữ các vị trí lãnh đạo ở địa phương, như bí thư tỉnh ủy hay lãnh đạo chính quyền, khi tham gia Quốc hội sẽ có điều kiện và công cụ tác động chính sách khác với những đại biểu đến từ lĩnh vực khoa học, giáo dục, doanh nghiệp hay nông nghiệp.

Do đó, khi xây dựng chương trình hành động, ứng cử viên cần cân nhắc kỹ xem những nội dung mình đưa ra có phù hợp với vai trò và khả năng tác động của bản thân hay không.

Bên cạnh yếu tố thẩm quyền, cử tri cũng cần xem xét đến nguồn lực và công cụ mà ứng cử viên có thể sử dụng để thực hiện các cam kết. Ở những vị trí khác nhau, khả năng tiếp cận nguồn lực, quyền lực hay các kênh tác động đến chính sách cũng rất khác nhau.

Nếu chương trình hành động không gắn với các điều kiện thực tế này thì việc triển khai trong nhiệm kỳ sẽ gặp nhiều khó khăn, thậm chí không thể thực hiện được.

Ngoài ra, theo PGS.TS Bùi Thị An, một chương trình hành động nghiêm túc cần được xây dựng cụ thể, rõ ràng và có giải pháp thực hiện để cử tri có thể theo dõi, đánh giá trong quá trình thực hiện.

Một chương trình hành động thực chất phải thể hiện rõ việc lắng nghe ý kiến của Nhân dân, xác định đúng vấn đề và đề ra giải pháp phù hợp với vai trò của đại biểu.

Quang cảnh tọa đàm “Từ ‘lời cam kết’ đến nghị trường”. Ảnh: Duy Thông

Bà cũng cho rằng việc lắng nghe cử tri không chỉ diễn ra trong các cuộc tiếp xúc cử tri theo quy định, mà đại biểu Quốc hội cần chủ động mở rộng nhiều kênh tiếp nhận ý kiến của người dân.

Khi các ý kiến của cử tri được tiếp nhận thường xuyên và nghiêm túc, các cam kết trong chương trình hành động sẽ gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của xã hội và có khả năng triển khai trong nhiệm kỳ.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, để phân biệt giữa lời hứa mang tính dân túy và cam kết thực chất, cử tri cần xem xét chương trình hành động của ứng cử viên có gắn với vị trí, thẩm quyền, nguồn lực và khả năng thực hiện hay không.

“Một chương trình hành động có giá trị phải bảo đảm hai yếu tố cốt lõi là thực chất và khả thi. Khi đó, cử tri có thể nhận diện được ai đang đưa ra lời hứa nghiêm túc và ai chỉ hứa để lấy lòng cử tri”, bà nói.

Bá Hiển