Cách vệ sinh thớt gỗ bị mốc để an toàn khi nấu ăn

Trong văn hóa ẩm thực Á Đông, thớt gỗ là dụng cụ nhà bếp không thể thiếu nhờ độ đầm chắc, khả năng bảo vệ lưỡi dao và mang lại cảm giác thái, băm chân thực. Tuy nhiên, đứng ở góc độ khoa học vật liệu, gỗ là một tổ hợp hữu cơ có cấu trúc vi mô dạng sợi và vô số lỗ xốp nhỏ li ti.

Khi chúng ta chế biến thực phẩm, đặc biệt là đồ sống, nước thịt cá và các mảnh vụn thức ăn siêu nhỏ sẽ len lỏi, bám sâu vào các khe nứt và lỗ xốp này. Nếu thớt không được rửa sạch và sấy khô hoàn toàn, lượng nước tồn đọng kết hợp với nguồn dinh dưỡng dồi dào từ thực phẩm sẽ biến chiếc thớt thành nơi hoàn hảo cho các bào tử nấm mốc sinh sôi.

Các vệt đen, xanh mờ xuất hiện trên bề mặt thớt chính là hệ sợi nấm đã cắm sâu vào thớ gỗ. Sự hiện diện của chúng không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn là một mối đe dọa trực tiếp đến an toàn vệ sinh thực phẩm. Nấm mốc sinh ra độc tố vi nấm trong đó nguy hiểm nhất là Aflatoxin, một tác nhân có khả năng gây ngộ độc tiêu hóa và làm tổn thương gan. Việc dùng nước rửa chén thông thường chỉ có thể làm sạch bề mặt chứ không thể tiêu diệt tận gốc hệ sợi nấm ẩn sâu bên trong.

Cách vệ sinh thớt gỗ bị mốc

Thay vì vứt bỏ chiếc thớt đắt tiền hoặc sử dụng các loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp chứa Clo dễ lưu lại dư lượng độc hại, bạn có thể áp dụng các dung môi sinh học an toàn có sẵn trong gian bếp để tiêu diệt mốc.

Chỉ với muối hạt và chanh, bạn có thể vệ sinh thớt gỗ bị mốc một cách nhanh chóng. Ảnh: HTC

Cách 1: Dùng dung dịch Oxy già (Hydrogen Peroxide 3%)

Đối với nấm mốc, Oxy già là một "vũ khí" tiêu diệt vi sinh vật phổ rộng cực kỳ hiệu quả. Khi tiếp xúc với nấm mốc và vi khuẩn, cấu trúc phân tử bất ổn của Oxy già sẽ phân hủy thành nước và oxy.

Cách thực hiện: Bạn dùng bông gòn hoặc bình xịt, phủ đều dung dịch Oxy già 3% mua tại hiệu thuốc lên toàn bộ bề mặt thớt bị mốc. Ngay lập tức, bạn sẽ thấy hiện tượng sủi bọt trắng xóa. Những bọt khí oxy này sinh ra từ phản ứng oxy hóa sẽ phá vỡ thành tế bào của vi nấm, đồng thời kéo các sợi nấm và cặn bẩn từ sâu trong lỗ xốp của gỗ lên bề mặt. Sau khoảng 10-15 phút khi hiện tượng sủi bọt kết thúc, bạn rửa sạch lại thớt dưới vòi nước.

Cách 2: Dùng chanh tươi và muối hạt

Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa tác động cơ học và hóa học, rất phù hợp cho những chiếc thớt mới chớm xuất hiện nấm mốc hoặc ố màu.

Cách thực hiện: Rắc một lớp muối hạt (muối thô, hạt to) phủ kín mặt thớt. Cắt đôi một quả chanh tươi, dùng mặt cắt của nửa quả chanh chà xát mạnh lên lớp muối theo quỹ đạo hình tròn. Các hạt muối rắn rỏi đóng vai trò như một chất mài mòn vật lý, cạo rớt lớp mốc bám trên bề mặt, đồng thời đặc tính hút ẩm của muối sẽ rút bớt nước trong thớ gỗ. Trong khi đó, lượng Axit Citric dồi dào giải phóng từ nước cốt chanh sẽ đóng vai trò như chất tẩy trắng sinh học và diệt khuẩn. Tinh dầu từ vỏ chanh tiết ra trong quá trình chà xát còn giúp khử triệt để mùi tanh của thực phẩm sống.

Cách 3: Giấm trắng

Giấm trắng chứa nồng độ Axit Axetic khoảng 5%, có khả năng tiêu diệt tới 82% các loài nấm mốc phổ biến. Khác với baking soda chỉ tác dụng trên bề mặt, axit axetic có khả năng thâm nhập sâu vào kết cấu xốp của gỗ để tiêu diệt gốc rễ màng sinh học của nấm.

Cách thực hiện:Đổ giấm trắng nguyên chất vào bình xịt, phun đẫm lên vùng gỗ bị mốc. Để dung dịch thẩm thấu và làm việc trong khoảng 1 giờ. Axit từ từ phá vỡ các liên kết enzyme của nấm mốc. Cuối cùng, bạn rửa sạch thớt bằng nước ấm và lau thật khô.

Cách 4: Can thiệp vật lý

Trong trường hợp chiếc thớt của bạn đã bị nấm mốc xâm lấn quá sâu, tạo thành những mảng đen mà các dung dịch tự nhiên không thể tẩy trắng hoàn toàn, phương pháp phục hồi duy nhất là can thiệp vật lý.

Bạn hãy mua một tờ giấy nhám (giấy ráp) có độ nhám vừa phải tại các cửa hàng vật liệu xây dựng. Tiến hành chà xát thật mạnh và đều tay lên toàn bộ mặt thớt. Quá trình này sẽ trực tiếp bào mòn và bóc đi lớp gỗ mỏng trên bề mặt chứa các sợi nấm cứng đầu, trả lại cho bạn lớp gỗ nguyên bản sáng màu và sạch sẽ bên dưới. Rửa sạch lại để loại bỏ mùn gỗ trước khi đưa vào sử dụng.

Khi thớt gỗ bị mốc sâu, cách duy nhất là tác động vật lý bằng giấy nhám. Ảnh: HC

Lưu ý khi vệ sinh thớt gỗ bị mốc

Làm sạch chỉ là bước "sơ cứu"; duy trì môi trường kháng mốc mới là yếu tố cốt lõi giúp thớt gỗ bền bỉ theo năm tháng.

- Tuyệt đối không ngâm thớt trong nước: Việc ngâm thớt hoặc cho thớt gỗ vào máy rửa bát là "bản án tử" đối với vật liệu này. Nước và nhiệt độ cao sẽ khiến gỗ ngậm nước, trương nở, cong vênh và nứt nẻ, tạo thêm hàng ngàn khe hở mới cho vi khuẩn trú ngụ.

- Quy tắc sấy khô và cất giữ: Sau khi rửa sạch bằng nước rửa chén và bọt biển, phải dùng khăn khô lau hết nước đọng ngay lập tức. Treo hoặc dựng đứng thớt ở nơi thoáng khí. Không cất thớt vào tủ kín hay áp sát mặt thớt xuống mặt bàn đá khi gỗ chưa khô hoàn toàn.

- Áo giáp dầu khoáng: Định kỳ 1 tháng/lần, hãy thực hiện thao tác tôi dầu cho thớt. Bạn hãy thoa một lớp dầu khoáng dùng cho thực phẩm hoặc sáp ong lên toàn bộ thớt, để qua đêm cho dầu thấm sâu rồi lau phần dư thừa. Lớp dầu khoáng này lấp đầy các lỗ xốp, tạo thành màng chống thấm nước sinh học, ngăn cản sự xâm nhập của cả nước và vi khuẩn một cách vô cùng khoa học và bền vững.

Lưu ý, không dùng dầu ăn thông thường như dầu đậu nành, dầu oliu vì chúng sẽ bị oxy hóa và ôi thiu theo thời gian.

Tùy Ý

(Tổng hợp)