Cách điều trị bệnh thủy đậu tại nhà, ngăn ngừa sẹo

1. Hướng dẫn điều trị bệnh thủy đậu đúng cách

Bệnh thủy đậu thường khởi đầu bằng triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi và đau đầu. Sau đó, các nốt ban đỏ nhỏ bắt đầu xuất hiện, nhanh chóng phát triển thành mụn nước trong suốt trên nền da đỏ. Mụn nước gây ngứa ngáy dữ dội và lan nhanh toàn thân, từ vùng đầu mặt đến tứ chi và thậm chí là trong khoang miệng. Sau vài ngày, các mụn nước này sẽ vỡ ra, khô lại và đóng vảy. Hiểu rõ quy trình này giúp người bệnh giữ bình tĩnh để thực hiện các bước chăm sóc cần thiết.

1.1 Cách dùng thuốc điều trị thủy đậu tại nhà

Mục tiêu quan trọng nhất trong điều trị thủy đậu tại nhà là hạ sốt, giảm ngứa và giữ vệ sinh để tránh nhiễm trùng da.

Về việc kiểm soát thân nhiệt, người bệnh có thể dùng thuốc hạ sốt phổ biến như paracetamol là an toàn nhất khi sốt trên 38,5 độ C. Đặc biệt là đối với trẻ em, chỉ nên dùng loại thuốc này để hạ sốt, trường hợp muốn dùng ibuprofen cần cân nhắc (tốt nhất tham khảo ý kiến bác sĩ). Riêng với thuốc aspirin thì tuyệt đối không dùng cho trẻ em vì có thể gây ra hội chứng Reye nguy hiểm đến tính mạng.

Việc chườm ấm và uống nhiều nước cũng giúp cơ thể thải độc và hạ nhiệt tự nhiên.

Bôi thuốc xanhmethylen giúp tổn thương nhanh khô và ngăn ngừa nhiễm trùng.

Các nốt mụn nước có thể được bôi dung dịch sát khuẩn như xanh methylen để nhanh khô và ngăn ngừa nhiễm trùng.

Để giảm ngứa, có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thuốc kháng histamine đường uống phù hợp.

Về chăm sóc da, quan niệm kiêng nước và kiêng gió là hoàn toàn sai lầm. Người bệnh cần tắm rửa hằng ngày bằng nước ấm để loại bỏ bụi bẩn và mồ hôi trên da. Tuy nhiên, khi tắm cần thao tác nhẹ nhàng, tránh làm vỡ các mụn nước vì dịch bên trong chứa rất nhiều virus có thể làm bệnh lan rộng hơn. Sau khi tắm, nên dùng khăn mềm thấm khô da thay vì lau mạnh, sau đó bôi thuốc.

1.2 Bí quyết chăm sóc để tránh để lại sẹo

Nguyên nhân chính gây sẹo là do tình trạng bội nhiễm vi khuẩn khi các mụn nước bị vỡ hoặc do người bệnh gãi quá mạnh làm tổn thương lớp chân bì của da. Việc ngăn ngừa sẹo sau khi bị thủy đậu đòi hỏi sự kiên trì và chăm sóc đúng cách ngay từ khi các nốt mụn nước mới xuất hiện cho đến khi bong vảy hoàn toàn.

Nguyên tắc quan trọng nhất là tuyệt đối không được gãi, cào hoặc tự ý nặn các nốt mụn nước. Hành động này không chỉ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da mà còn khiến lớp hạ bì bị tổn thương sâu, dẫn đến hình thành sẹo lõm vĩnh viễn.

Khi các nốt mụn bắt đầu khô lại và đóng vảy, hãy để chúng bong ra một cách tự nhiên. Việc tự ý bóc vảy sớm sẽ làm lộ ra lớp da non chưa hoàn thiện, rất dễ bị thâm sạm và để lại sẹo. Trong giai đoạn phục hồi này, có thể tham khảo ý kiến chuyên gia để sử dụng các loại kem dưỡng ẩm hoặc thuốc bôi chuyên dụng hỗ trợ tái tạo da và mờ thâm.

Ngoài ra, việc bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời bằng cách che chắn kỹ hoặc dùng kem chống nắng cho các vùng da đã lành là bước không thể thiếu để tránh tình trạng sẹo bị thâm đen do tăng sắc tố.

Người bệnh thủy đậu cần một chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất để tăng cường sức đề kháng: Nên ưu tiên thực phẩm mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo hoặc súp; bổ sung nhiều rau xanh và trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ quá trình làm lành vết thương; tránh các loại thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán và các loại hải sản dễ gây dị ứng để giảm cảm giác ngứa ngáy trên da.

2. Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Dù có thể tự theo dõi tại nhà nhưng người thân cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu cảnh báo biến chứng. Hãy đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện một trong các triệu chứng sau:

- Các nốt mụn nước bị tấy đỏ, chảy mủ hoặc có mùi hôi, đây là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng da.

- Người bệnh có biểu hiện khó thở, ho nhiều, đau ngực hoặc tím tái môi, đây có thể là biến chứng viêm phổi do virus thủy đậu.

- Xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như co giật, hôn mê, lờ đờ hoặc đi loạng choạng, đây là cảnh báo nguy cơ viêm não.

- Tình trạng sốt cao kéo dài không hạ mặc dù đã sử dụng các biện pháp hỗ trợ thông thường.

Việc can thiệp y tế kịp thời trong những trường hợp này là yếu tố sống còn để ngăn chặn các di chứng nặng nề về sau.

Không được cào gãi các tổn thương vì sẽ nguy cơ gây nhiễm trùng cao và để lại sẹo.

3. Cách phòng lây nhiễm bệnh thủy đậu

Để phòng ngừa lây nhiễm, người bệnh phải được cách ly hoàn toàn cho đến khi toàn bộ các nốt mụn nước đã khô và bong vảy hoàn toàn; không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, bát đũa, quần áo. Phòng nghỉ của người bệnh cần thoáng đãng nhưng kín gió để tránh bụi bẩn xâm nhập vào các vết thương hở. Những người chưa có miễn dịch nên hạn chế tối đa tiếp xúc với người bệnh để tránh bị lây nhiễm qua đường hô hấp hoặc qua dịch tiết mụn nước.

Cách phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay là tiêm phòng vaccine thủy đậu. Vaccine giúp cơ thể tạo ra miễn dịch bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh lên tới hơn 90%. Với những người đã tiêm phòng mà vẫn mắc bệnh, triệu chứng thường rất nhẹ, ít mụn nước và hầu như không gây biến chứng. Trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn chưa từng mắc bệnh đều nên thực hiện tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn của ngành y tế.

BS.Đỗ Thị Dung