Các tập đoàn quốc phòng hàng đầu thế giới tăng tốc rót vốn vào công nghệ quân sự mới

Tính từ đầu năm 2026, các tập đoàn quốc phòng hàng đầu thế giới đã rót khoản kinh phí kỷ lục 4,1 tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp quân sự. Sự bùng nổ của thiết bị bay không người lái (drone), robot hàng hải và các hệ thống tự hành trên chiến trường hiện đại đang thúc đẩy những tổ hợp công nghiệp quốc phòng truyền thống thay đổi chiến lược, gia tăng hoạt động theo mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm.

Áp lực đổi mới từ yêu cầu thực chiến

Thực tiễn từ các cuộc xung đột gần đây, đặc biệt là chiến sự tại Ukraine và các cuộc đối đầu vùng Vịnh, thể hiện rõ yêu cầu về một mô hình tác chiến mới. Trong đó, các nền tảng quân sự truyền thống như máy bay chiến đấu hay tàu chiến đắt đỏ bắt buộc phải tích hợp và phối hợp cùng các công nghệ đột phá có chi phí thấp hơn nhưng sản xuất nhanh hơn.

Dữ liệu từ Dealroom cho thấy tổng số vốn mà các startup trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh huy động được đã đạt 39,8 tỷ USD kể từ đầu năm 2026. Bên cạnh đó, tổ chức theo dõi thị trường tài chính Dealogic ghi nhận tổng giá trị các thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) và gọi vốn ngành quốc phòng toàn cầu đã vượt mốc 40 tỷ USD, tiệm cận kỷ lục 59 tỷ USD được thiết lập vào năm 2019.

Bên cạnh việc tự phát triển nội bộ, các nhà thầu lớn như Lockheed Martin (Mỹ) hay BAE Systems (Anh) phải liên tục tìm kiếm các đối tác nhỏ hơn nhưng có năng lực đổi mới sáng tạo cao. Xu hướng này nhằm nhanh chóng làm chủ các công nghệ điều khiển tự động, tên lửa đánh chặn thế hệ mới và các biện pháp tác chiến điện tử.

Làn sóng mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực công nghệ quân sự

Để gia tăng năng lực tác chiến không người lái và cảm biến tiên tiến, các tập đoàn lớn đã thực hiện nhiều thương vụ mua lại quy mô lớn. Điển hình, Tập đoàn Thales (Pháp) đã vượt qua các đối thủ để lên kế hoạch thâu tóm Exail Technologies – đơn vị chuyên về robot hàng hải và công nghệ dẫn đường – với mức định giá doanh nghiệp đạt 3,9 tỷ euro.

Thiết bị phát tín hiệu định vị khẩn cấp Exail Technologies. Ảnh: Reuters

Song song với đó, Lockheed Martin đã hoàn tất thương vụ mua lại Ultra Maritime với giá 3,45 tỷ USD từ quỹ đầu tư Advent. Ultra Maritime là đơn vị phát triển các công nghệ cảm biến dưới nước tiên tiến, bao gồm hệ thống Sea Spear phục vụ tác chiến hải quân.

Công nghệ cảm biến dưới nước Sea Spear của Ultra Maritime. Ảnh: Getty Images

Ngoài ra, dòng vốn mạo hiểm cũng giúp nhiều startup đạt quy mô "kỳ lân". Công ty sản xuất drone Quantum Systems (Đức) đã gọi thành công 1,2 tỷ USD, nâng định giá lên 8 tỷ USD với sự tham gia của tập đoàn Airbus. Trong khi đó, công ty quốc phòng hàng hải Kraken Technology (Anh) huy động được 175 triệu USD, đạt định giá 1 tỷ USD nhờ sự góp vốn từ Rheinmetall.

Kraken Technology thông báo huy động được 175 triệu USD, đạt mức định giá 1 tỷ USD. Ảnh: Getty Images

Mở rộng hệ sinh thái và gia tăng ngân sách R&D

Đáng chú ý, 13 nhà sản xuất khí tài quân sự lớn nhất thế giới (không tính Airbus và Boeing) dự kiến sẽ tăng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) nội bộ thêm hơn 25% giai đoạn 2021-2026, đạt mức 11,6 tỷ USD. Việc đầu tư này đi kèm với việc thiết lập các quỹ đầu tư mạo hiểm riêng nhằm tiếp cận sớm với các công nghệ tiềm năng.

Cụ thể, Lockheed Martin đã mở rộng quy mô quỹ đầu tư mạo hiểm từ 400 triệu USD lên 1 tỷ USD, đồng thời cam kết rót tối thiểu 100 triệu USD vào các startup công nghệ quốc phòng tại Anh và châu Âu. Mục tiêu của hãng là kết nối các nhóm kỹ sư khởi nghiệp với hệ thống phát triển dự án của mình để tích hợp trực tiếp công nghệ mới vào các sản phẩm tương lai.

Hơn nữa, BAE Systems đã đầu tư 50 triệu euro vào hai quỹ Lakestar và Expeditions tại châu Âu. Về phía Airbus Defence and Space, đơn vị này trở thành nhà đầu tư nền tảng của quỹ E2D có mục tiêu 500 triệu euro, tập trung vào các công nghệ lưỡng dụng trong lĩnh vực hàng không, hàng hải và không gian. Airbus cũng tăng cường hợp tác trực tiếp với các startup như SkyFall (Ukraine) và Frankenburg Technologies (Estonia) nhằm theo kịp tốc độ thay đổi nhanh chóng của chiến trường hiện đại.

Tuệ Nhân