Các tập đoàn Nhật Bản háo hức khi nới lỏng xuất khẩu vũ khí

Nhật muốn đầu tư mạnh cho công nghệ quốc phòng

Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi, nội các chính phủ cùng Hội đồng An ninh Quốc gia với sự tham gia của 9 bộ trưởng đã tiến hành thảo luận và chính thức sửa đổi "ba nguyên tắc về chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng". Cùng với đó, các hướng dẫn thực thi đi kèm nhằm kiểm soát hoạt động xuất khẩu cũng được điều chỉnh lại cho phù hợp với định hướng mới của quốc gia, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn cho các nhà thầu quân sự.

Bước ngoặt cho phép chuyển sang xuất khẩu vũ khí sát thương

Cho đến trước đợt sửa đổi này, hoạt động xuất khẩu thiết bị hoàn chỉnh của Nhật Bản bị giới hạn nghiêm ngặt trong năm danh mục phi chiến đấu bao gồm cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá bom mìn. Những quy định khắt khe trước đây khiến ngành công nghiệp quốc phòng nội địa khó có thể phát huy hết tiềm năng thực sự của mình trên thị trường quốc tế.

Việc gỡ bỏ rào cản này cho phép các công ty quốc phòng Nhật Bản vươn ra biển lớn bằng cách xuất khẩu các sản phẩm hoàn thiện có sức mạnh tấn công và phòng thủ cao như tên lửa hay các tàu khu trục. Sự nới lỏng này mang lại một cơ hội phát triển mạnh mẽ cho các doanh nghiệp vốn từ trước đến nay chủ yếu phải dựa vào nguồn cầu hạn hẹp từ ngân sách quốc phòng nội địa.

Sự thay đổi chính sách xuất khẩu diễn ra vào một thời điểm đầy thử thách đối với chuỗi cung ứng vũ khí toàn cầu, đặc biệt là khi nhu cầu về các hệ thống tên lửa phòng không đang gia tăng mạnh mẽ từ quân đội Mỹ và các quốc gia thuộc khu vực Trung Đông. Cuộc chiến tranh Iran kéo dài đang làm nảy sinh tình trạng tiêu hao đạn dược và thiếu hụt tên lửa nghiêm trọng, biến đây thành một vấn đề cấp bách trên quy mô toàn thế giới.

Các nhà sản xuất vũ khí Nhật Bản, với nền tảng công nghệ kỹ thuật cao, được kỳ vọng sẽ góp phần lấp đầy những khoảng trống nguồn cung mà các nhà sản xuất của Mỹ và các quốc gia đồng minh khác đang phải đối mặt. Việc trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng thiết bị quân sự toàn cầu hứa hẹn mang lại nguồn doanh thu lớn và tạo động lực cho sự phát triển lâu dài của toàn ngành công nghiệp nặng Nhật Bản.

Các tập đoàn công nghiệp tăng tốc đầu tư và mở rộng quy mô

Đón đầu làn sóng tăng ngân sách quốc phòng của chính phủ trong những năm gần đây cùng với cơ hội xuất khẩu mới, các công ty trong ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản đang ráo riết đẩy nhanh các nỗ lực mở rộng công suất. Tập đoàn IHI đang tiến hành xây dựng một tòa nhà mới chuyên sản xuất động cơ tên lửa nhiên liệu rắn tại nhà máy của họ ở thành phố Tomioka thuộc tỉnh Gunma, nằm ở phía tây bắc thủ đô Tokyo.

Cơ sở này đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2028 nhằm phục vụ cho kế hoạch sản xuất quy mô lớn. Các động cơ do IHI chế tạo là thành phần cốt lõi được sử dụng trong các loại tên lửa đất đối không và tên lửa đánh chặn hiện đang được Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản triển khai. Cơ sở hạ tầng mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đáng kể cho việc gia tăng sản lượng đầu ra, đáp ứng cả nhu cầu trang bị trong nước và những đơn đặt hàng tiềm năng từ thị trường nước ngoài.

Tương tự, Japan Steel Works, một doanh nghiệp chuyên sản xuất pháo và xe bọc thép, đã chính thức khai trương một tòa nhà xưởng mới vào tháng 1 vừa qua. Cơ sở này được đặt tại khu phức hợp của hãng ở Hiroshima thuộc miền tây Nhật Bản, với nhiệm vụ chính là lắp ráp các thiết bị liên quan đến quốc phòng. Song song đó, tại cơ sở sản xuất Muroran ở Hokkaido, công ty cũng đang tích cực nâng cấp các dây chuyền chế tạo nhằm tăng cường sản lượng ống phóng tên lửa. Sự chủ động đầu tư này cho thấy các doanh nghiệp Nhật Bản đã sẵn sàng nguồn lực cơ sở vật chất để đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật khắt khe nhất từ các đối tác quốc tế.

Trong chiến lược mở rộng năng lực toàn diện, yếu tố con người cũng được các tập đoàn này ưu tiên đặt lên hàng đầu. Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries đã vạch ra kế hoạch tăng cường lực lượng lao động trong các lĩnh vực hàng không vũ trụ, quốc phòng và không gian lên khoảng 10.000 nhân viên vào năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027.

Con số này thể hiện mức tăng đáng kể so với mức 7.868 nhân viên được ghi nhận trong năm tài chính 2024. Để hiện thực hóa mục tiêu nhân sự này, tập đoàn sẽ đẩy mạnh việc phân công nhiệm vụ thực tế cho các sinh viên mới tốt nghiệp vừa được tuyển dụng, đồng thời tích cực săn đón những nhân sự đã có kinh nghiệm để củng cố năng lực phát triển và khả năng cung ứng của mình.

Mitsubishi Heavy Industries là một tên tuổi lớn chịu trách nhiệm sản xuất hàng loạt các thiết bị tối tân, bao gồm cả máy bay chiến đấu và các loại tàu hải quân hiện đại. Vào thứ bảy tuần qua, tập đoàn này đã ghi dấu ấn lớn khi ký kết một hợp đồng quan trọng với Hải quân Úc về việc xuất khẩu các tàu chiến thế hệ mới. Theo kế hoạch, phía Úc sẽ đưa vào hoạt động tổng cộng 11 tàu khu trục lớp Mogami đã được nâng cấp các tính năng tác chiến. Đây là dòng tàu chiến đã khẳng định được chất lượng và độ tin cậy qua thực tế hoạt động hiệu quả trong biên chế của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản.

Theo thỏa thuận đã ký kết, Mitsubishi Heavy Industries sẽ trực tiếp đảm nhận việc đóng ba trong số các tàu khu trục tiên tiến này. Một phần lực lượng nhân sự bổ sung của tập đoàn theo kế hoạch tuyển dụng dự kiến sẽ được phân bổ trực tiếp cho các dự án chế tạo trọng điểm như vậy nhằm đảm bảo tiến độ chuyển giao và chất lượng sản phẩm xuất khẩu ở mức cao nhất.

Bùi Tú