Các sàn thương mại điện tử cần siết chặt điều kiện đăng bán trên không gian mạng

Chiều 22-1, Liên đoàn Thương mại công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức diễn đàn Gian lận thương mại trên không gian mạng, thách thức và giải pháp ngăn chặn.

Phát biểu khai mạc, ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI nhìn nhận, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) và các hoạt động kinh doanh trên không gian mạng đã trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trường kinh tế, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều đối tượng đã lợi dụng kẽ hở, gian dối để cung cấp sản phẩm giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các sản phẩm này ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: M.HOA

Bà Lê Thị Hà, Trưởng Phòng Quản lý hoạt động Thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương, cho biết trong năm qua có 47.800 sản phẩm có dấu hiệu hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, là con số rất lớn so với các năm trước. Tính đến ngày 2-12-2025, Cục đã gỡ hơn 13.700 gian hàng có dấu hiệu vi phạm. Theo bà Hà, Luật TMĐT vừa được thông qua, có hiệu lực từ 1-7-2026 sẽ làm thay đổi căn bản hoạt động quản lý với TMĐT, trong đó có việc định danh người bán.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM Phạm Khánh Phong Lan dùng từ “công nghệ xô chậu” trong sản xuất thực phẩm chức năng (TPCN), mô tả việc sản xuất TPCN rất dễ dàng. Ngay cả khi sản phẩm TPCN đó được công bố do nhà máy đạt chuẩn GMP sản xuất nhưng cũng chưa thể tin ngay được.

“Các phiếu kiểm nghiệm trong các hồ sơ không có ý nghĩa gì hết, không khách quan. Vì không ai khờ khạo tới mức đem sản phẩm không đạt chuẩn của mình đi kiểm nghiệm, họ sẽ làm đi làm lại đến khi đạt được chuẩn, hoặc lấy sản phẩm đạt chuẩn để đi kiểm nghiệm”, bà Phong Lan nói.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Phương Sơn, Giám đốc đối ngoại Amway Việt Nam cho biết năm 2025, doanh nghiệp này đã có công văn chính thức đề nghị một số sàn TMĐT có tiếng gỡ tổng cộng 822 link vi phạm. Bà Tạ Dịu Hương, Trưởng ban pháp chế Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam, cho biết quy trình xử lý vi phạm hiện nay đang có bất cập lớn, khi việc tìm kiếm và yêu cầu gỡ bỏ link vi phạm mất rất nhiều thời gian, có khi kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm.

Bà Hương đề nghị các sàn TMĐT cần siết chặt điều kiện đăng bán với những sản phẩm thuộc hệ thống phân phối đặc thù. Cụ thể, khi một gian hàng đăng tải sản phẩm, sàn cần yêu cầu cung cấp giấy ủy quyền hoặc xác nhận phân phối hợp pháp.

Ông Nguyễn Thuận Đạt, đại diện tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), cho biết tập đoàn này đang phân phối 138 thương hiệu quốc tế nổi tiếng tại Việt Nam. Tình trạng gian lận thương mại trên không gian mạng khiến các doanh nghiệp bán hàng xa xỉ phẩm như IPPG có thể bị thiệt hại về doanh thu. “Hệ quả không chỉ là kinh tế mà ảnh hưởng đến cả uy tín quốc gia, khi Việt Nam có thể bị gắn nhãn thị trường rủi ro cao về sở hữu trí tuệ, các thương hiệu lớn sẽ e dè khi mở rộng thị trường tại Việt Nam”, ông Đạt nói.

Đại diện các doanh nghiệp mong muốn Luật TMĐT sẽ được thực thi nghiêm khắc trong thực tiễn. Đồng thời tăng chế tài để ngăn chặn hàng giả, gian lận thương mại.

MAI HOA