Các nước ráo riết tìm cách tích trữ dầu đề phòng tình huống xấu

Các chuyên gia nhận định giá dầu có thể tăng, dù tác động từ xung đột có thể được xoa dịu phần nào nhờ vào kế hoạch gia tăng sản lượng từ nhóm các nhà sản xuất OPEC+. Ảnh: ScanX.

Một trong những động thái đáng chú ý là quyết định ngày 7-3 của Hàn Quốc tăng cường nhập khẩu dầu thô từ Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE).

Theo đó, Seoul đã "chốt" nhập thêm hơn 6 triệu thùng dầu thô từ UAE trong nỗ lực khẩn cấp nhằm ổn định thị trường nhiên liệu trong nước khi giá dầu tăng nhanh do căng thẳng liên quan tới Iran.

Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ tư thế giới và hầu như không có nguồn dầu nội địa, Hàn Quốc phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung từ Trung Đông, đặc biệt từ Saudi Arabia, UAE và Kuwait. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây tác động trực tiếp tới giá nhiên liệu và hoạt động của nền kinh tế.

Nguồn cung từ các kho dự trữ dầu của Xứ Kim chi do Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc quản lý có thể kéo dài khoảng 7 tháng.

Không chỉ Hàn Quốc, nhiều nước châu Á khác cũng đang chuẩn bị cho kịch bản khủng hoảng năng lượng. Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông, ngày 7-3 đã công bố xem xét khả năng sử dụng một phần dự trữ dầu chiến lược để bảo đảm hoạt động của các nhà máy lọc dầu trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn. Đây là lần đầu tiên cách tiếp cận này được hiện thực hóa kể từ năm 1978.

Khoảng 70% lượng dầu Trung Đông nhập khẩu vào Nhật Bản được vận chuyển qua eo biển Hormuz, khiến quốc gia này đặc biệt dễ bị tổn thương nếu tuyến vận tải chiến lược này bị gián đoạn.

Tính tới cuối năm 2025, Nhật Bản dự trữ lượng dầu đủ cho tiêu thụ nội địa trong khoảng 254 ngày. Trong đó, các kênh thuộc chính phủ có khoảng 146 ngày dự trữ, trong khi các kênh tư nhân nắm khoảng 101 ngày dự trữ.

Tương tự, một số quốc gia khác đã bắt đầu tìm kiếm tuyến vận chuyển thay thế. Pakistan, quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu nhập khẩu, đã đề nghị Saudi Arabia chuyển hướng một phần nguồn cung dầu qua cảng Yanbu ở Biển Đỏ nhằm tránh tuyến vận tải qua eo biển Hormuz đang tiềm ẩn rủi ro cao.

Theo Reuters, các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ cũng đang tìm kiếm các nguồn cung cấp thay thế.

Việc đa dạng hóa tuyến vận chuyển được xem là một trong những biện pháp quan trọng để giảm thiểu tác động từ xung đột tại Trung Đông.

Ngoài các giải pháp tìm nguồn cung mới, một số nước còn áp dụng biện pháp quản lý nhu cầu nhiên liệu. Bangladesh đã phải áp dụng chế độ hạn chế bán xăng dầu tại các trạm nhiên liệu sau khi xảy ra hiện tượng người dân đổ xô mua tích trữ do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Chính phủ nước này cho biết biện pháp tạm thời nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ và bảo đảm nguồn cung ổn định cho nền kinh tế.

Trong khi đó, các nước xuất khẩu năng lượng tại Trung Đông cũng đang chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng. Một số quốc gia trong khu vực đã phải điều chỉnh sản lượng hoặc tạm dừng một phần hoạt động năng lượng do những rủi ro an ninh và khó khăn trong vận chuyển dầu khí.

Chánh văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Kang Hoon-sik phát biểu trong buổi họp báo về các nỗ lực bảo đảm nguồn cung dầu thô. Ảnh: Yonhap

Các chuyên gia năng lượng cho rằng nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, thị trường dầu mỏ có thể phải đối mặt với một cú sốc lớn tương tự các cuộc khủng hoảng năng lượng trong quá khứ.

Việc đóng cửa hoặc gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz có thể làm gián đoạn 15–20% nguồn cung dầu toàn cầu, kéo theo giá năng lượng tăng mạnh và gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế.

Ngoài dầu mỏ, các mặt hàng năng lượng khác như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng ở châu Á và châu Âu.

Tình hình hiện nay cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu vẫn rất dễ bị tổn thương trước các biến động địa chính trị.

Việc nhiều quốc gia gấp rút tìm nguồn cung thay thế, tăng dự trữ và điều chỉnh chính sách năng lượng cho thấy nỗi lo về nguy cơ thiếu hụt dầu mỏ không chỉ là vấn đề của riêng Trung Đông mà đã trở thành thách thức chung đối với an ninh năng lượng toàn cầu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) khuyến nghị các nước thành viên lúc này nên duy trì lượng dự trữ dầu tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu, nhằm đối phó với các cú sốc nguồn cung lớn.

(theo Japan Times, FT, Korea Herald)

Hoàng Linh