Các nước 'chặn đứng' thịt nhiễm bệnh vào bữa ăn học đường thế nào?

Bữa ăn học đường không chỉ đơn thuần là cung cấp dinh dưỡng mà còn là “tuyến phòng thủ” quan trọng đối với sức khỏe trẻ em. Đáng lưu ý, thịt - nguồn cung cấp protein chủ yếu - lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn, ký sinh trùng hoặc tồn dư hóa chất nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Theo các nghiên cứu về an toàn thực phẩm, thực phẩm nhiễm khuẩn như Salmonella, E. coli hay Listeria,...có thể gây ra hàng trăm loại bệnh, thậm chí dẫn đến tử vong. Chính vì vậy, nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, Hàn Quốc, Anh và Singapore,...đã xây dựng các hệ thống kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo rằng thịt đưa vào trường học luôn an toàn tuyệt đối.

Ảnh minh họa: rwjf.org.

Mỹ

Tại Mỹ, việc ngăn chặn thịt nhiễm bệnh xâm nhập vào bữa ăn học đường không chỉ là yêu cầu an toàn thực phẩm mà còn là một phần của chính sách bảo vệ sức khỏe trẻ em ở quy mô quốc gia. Hệ thống này được xây dựng theo nguyên tắc “kiểm soát từ trang trại đến bàn ăn”, với nhiều lớp giám sát chặt chẽ.

Trước hết, “hàng rào” quan trọng nhất nằm ở khâu kiểm soát nguồn cung. Thịt và các sản phẩm từ thịt tại Mỹ chịu sự giám sát trực tiếp của Bộ Nông nghiệp Mỹ thông qua Cơ quan Kiểm tra và An toàn Thực phẩm (FSIS). Theo quy định liên bang, mọi động vật trước và sau giết mổ đều phải được kiểm tra bắt buộc; những cá thể có dấu hiệu bệnh, nhiễm khuẩn hoặc không đạt chuẩn sẽ bị loại bỏ ngay từ đầu, không được phép lưu thông trên thị trường. Điều này giúp ngăn chặn từ gốc nguy cơ thịt nhiễm bệnh đi vào chuỗi cung ứng.

Theo Chương trình Bữa trưa Học đường Quốc gia Mỹ, các trường chỉ được sử dụng thực phẩm từ những nhà cung cấp đã được phê duyệt và phải tuân thủ quy định về nguồn gốc nội địa “tối đa có thể”. Không chỉ vậy, thực đơn phải đảm bảo vừa an toàn vừa cân bằng dinh dưỡng, với thịt và các sản phẩm thay thế được kiểm soát chặt về chất lượng. Một số bang như California đã đi đầu trong việc ban hành luật loại bỏ "thực phẩm siêu chế biến gây lo ngại" khỏi bữa ăn học đường.

Bộ Nông nghiệp Mỹ yêu cầu các bếp ăn học đường tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn thực phẩm, từ bảo quản đến chế biến.

Nhờ cách tiếp cận nhiều lớp - từ kiểm dịch động vật, kiểm soát chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn riêng cho trường học đến quy trình chế biến an toàn – Mỹ đã tạo ra một “lá chắn” hiệu quả nhằm ngăn thịt nhiễm bệnh "xâm nhập" vào bếp ăn trường học.

Bộ Nông nghiệp Mỹ yêu cầu các bếp ăn học đường tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn thực phẩm, từ bảo quản đến chế biến. Ảnh: schoolnutrition.org.

Hàn Quốc

Hệ thống bữa ăn học đường tại Hàn Quốc được đánh giá là đẳng cấp thế giới nhờ sự kết hợp giữa dinh dưỡng cân bằng, nguyên liệu tươi ngon và chính sách hỗ trợ miễn phí. Hệ thống này hoạt động tuân thủ Luật Bữa ăn học đường, quy định chi tiết từ nguyên liệu, chế biến đến phân phối. Khu bếp được thiết kế theo nguyên tắc một chiều để tránh nhiễm chéo; toàn bộ quá trình chế biến đều được ghi chép về nhiệt độ, thời gian và khâu khử trùng. Bữa ăn chỉ sử dụng nguyên liệu an toàn, chất lượng cao và toàn bộ quy trình phải đảm bảo không xảy ra nhiễm bẩn ở bất kỳ công đoạn nào.

Theo quy định của các địa phương như Incheon, doanh nghiệp cung cấp thịt cho trường học phải đạt chứng nhận HACCP (hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn), đồng thời trải qua kiểm tra hồ sơ, đánh giá thực địa và xét duyệt bởi hội đồng chuyên môn. Những đơn vị có tiền sử vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ bị loại ngay lập tức.

Đáng chú ý, trách nhiệm không chỉ thuộc về nhà cung cấp mà còn liên quan trực tiếp với Hiệu trưởng và cơ quan giáo dục địa phương. Mỗi trường đều có chuyên gia dinh dưỡng chịu trách nhiệm xây dựng thực đơn, giám sát nguyên liệu và đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đồng thời, thông tin về thực đơn, nguồn gốc nguyên liệu và thành phần dinh dưỡng được công khai để phụ huynh theo dõi. Cơ chế minh bạch này tạo thêm một “lớp giám sát xã hội”, hạn chế nguy cơ gian lận.

Ngoài ra, luật pháp Hàn Quốc cũng yêu cầu các cơ quan giáo dục và nhà trường phải thường xuyên tiến hành kiểm tra vệ sinh và an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình chế biến, vận chuyển và cung cấp bữa ăn. Các cuộc thanh tra có thể diễn ra định kỳ hoặc đột xuất, đi kèm với chế tài nghiêm khắc nếu phát hiện sai phạm.

Anh

Tại Anh, việc ngăn thịt nhiễm bệnh xâm nhập vào bữa ăn học đường được triển khai thông qua một hệ thống kiểm soát nhiều tầng, kết hợp giữa luật pháp, tiêu chuẩn dinh dưỡng và cơ chế giám sát an toàn thực phẩm nghiêm ngặt. Cách tiếp cận này không chỉ dừng ở khâu bếp ăn mà bắt đầu từ toàn bộ chuỗi cung ứng thịt.

Anh rất chú trọng việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm học đường. Ảnh minh họa: Fulham College Boys’ School.

Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm (FSA) chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ chuỗi sản xuất thịt – từ chăn nuôi, giết mổ đến phân phối. Các cơ sở chế biến thịt phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt về vệ sinh, kiểm dịch động vật và loại bỏ các phần có nguy cơ gây bệnh. Việc thanh tra định kỳ và cấp phép hoạt động là bắt buộc, giúp ngăn thịt nhiễm bệnh ngay từ nguồn cung.

Mỗi sản phẩm thịt lưu thông trên thị trường đều phải có thông tin rõ ràng về nguồn gốc, cơ sở giết mổ và quá trình vận chuyển. Khi phát hiện rủi ro, cơ quan chức năng có thể nhanh chóng thu hồi trên diện rộng và cảnh báo công khai đến người tiêu dùng.

Theo quy định của Chính phủ Anh, tất cả trường công lập phải tuân thủ School Food Standards - bộ tiêu chuẩn quy định rõ loại thực phẩm được phép sử dụng, tần suất và chất lượng, đảm bảo trẻ em có chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng. Trong đó, thịt và các sản phẩm từ thịt phải đảm bảo tiêu chuẩn dinh dưỡng và nguồn gốc rõ ràng; đồng thời hạn chế tối đa các sản phẩm thịt chế biến lại hoặc chất lượng thấp.

Cơ quan địa phương thường xuyên tiến hành kiểm tra đột xuất các bếp ăn trường học để đảm bảo tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm. Ngoài ra, cơ chế phối hợp giữa Bộ Giáo dục và FSA giúp tăng cường giám sát.

Singapore

Singapore cũng xây dựng "hệ thống kín" để ngăn thịt nhiễm bệnh lọt vào bữa ăn trường học, kiểm soát nghiêm ngặt từ nhập khẩu, phân phối đến chế biến trong trường.

“Lá chắn” đầu tiên nằm ở khâu nhập khẩu thịt do Cơ quan Thực phẩm Singapore (SFA) quản lý. Theo quy định, thịt chỉ được phép nhập từ các quốc gia và cơ sở đã được phê duyệt; mỗi lô hàng đều phải có giấy phép nhập khẩu và chứng nhận kiểm dịch thú y từ nước xuất khẩu. Những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn sẽ bị từ chối hoặc tiêu hủy ngay từ cửa khẩu.

Singapore thực hiện cơ chế thu hồi thực phẩm nhanh chóng. Trong trường hợp phát hiện thịt hoặc sản phẩm liên quan không an toàn, cơ quan chức năng sẽ lập tức yêu cầu thu hồi trên toàn hệ thống phân phối để ngăn thực phẩm bẩn tiếp cận người tiêu dùng, trong đó có học sinh.

Đối với bữa ăn học đường, một lớp kiểm soát riêng được thiết lập. Tất cả nhà cung cấp suất ăn hoặc quầy căng tin trong trường đều phải có giấy phép và tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh nghiêm ngặt. Nhân viên chế biến bắt buộc được đào tạo, cơ sở phải duy trì điều kiện sạch sẽ, và thực phẩm phải có thời hạn sử dụng rõ ràng. Những đơn vị vi phạm an toàn thực phẩm sẽ bị chấm điểm, đình chỉ hoạt động nếu tái phạm.

Đồng thời, cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra định kỳ và đột xuất; những cơ sở có tiền sử vi phạm sẽ bị tăng cường giám sát.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ, việc đảm bảo an toàn thực phẩm - đặc biệt là cho trẻ em - càng trở nên cấp thiết. Những kinh nghiệm quốc tế không chỉ là bài học mà còn là định hướng quan trọng để các quốc gia tiếp tục hoàn thiện hệ thống bảo vệ sức khỏe thế hệ tương lai.

Mời độc giả xem thêm video: Ứng dụng công nghệ nâng cao chất lượng thực phẩm

Nguồn video: VTV

An An (T.H)