Bức ảnh 'Nhà nhà đón xuân' gây tranh cãi, Ban tổ chức quyết giữ nguyên giải thưởng

Cắt ghép ảnh rồi dự thi và giành giải không còn là chuyện mới với làng nhiếp ảnh Việt Nam. Nhiều cuộc thi đã buộc thu hồi giải thưởng cũng vì... phạm quy. Song với cuộc thi "Mùa xuân Bính Ngọ 2026" do Hội Nhiếp ảnh TP.HCM tổ chức, ở chủ đề "Xuân quê hương", thể lệ lại ghi "Chấp nhận các hình thức xử lý kỹ thuật, không làm sai thực tế". Vậy, cuộc thi có chấp nhận cắt ghép ảnh không?

Cụ thể, trong khi các nhiếp ảnh gia cho rằng, việc cắt ghép pháo hoa trong bức ảnh "Nhà nhà đón xuân" đã làm thay đổi thực tế của ảnh - tác phẩm khi chụp có rất ít pháo hoa. Nhiếp ảnh gia Trần Cao Bảo Long cho biết, "pháo hoa ghép thêm, tăng thêm nhiều có thể làm lệch cán cân khi cân nhắc tính thẩm mỹ trong khi chấm, mà bảo không sao thì nên xem lại".

Bức ảnh "Nhà nhà đón xuân" của nữ tác giả Hoàng Bích Nhung đoạt cúp Vàng chủ đề "Xuân quê hương" tại cuộc thi ảnh "Mùa xuân Bính Ngọ 2026" do Hội Nhiếp ảnh TP.HCM tổ chức.

Thì, ông Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM lại cho rằng, bức ảnh ghi lại khoảnh khắc pháo hoa đúng thời điểm giao thừa – một sự kiện hoàn toàn có thật. Việc tác giả chồng ghép thêm các cụm pháo hoa không làm thay đổi bản chất của sự kiện, mà là một xử lý hậu kỳ nhằm tái hiện cảm xúc rực rỡ, phong phú sắc màu. Nói cách khác, đây không phải là tạo ra điều không có, mà là tái hiện đầy đủ hơn điều đã diễn ra. Việc chồng hình để thể hiện diễn biến của pháo hoa trong một khoảng thời gian nhất định là hợp lý, và khác biệt rõ ràng với việc ghép thêm những yếu tố không tồn tại trong bối cảnh.

"Dù được chồng ghép, tất cả các cụm pháo hoa đều diễn ra tại cùng một không gian, vào đúng thời điểm giao thừa. Cách xử lý này không làm sai thực tế, mà chỉ tăng mật độ và chọn lọc khoảnh khắc, điều mà người xem tại hiện trường hoàn toàn có thể cảm nhận qua nhiều nhịp nổ liên tiếp mà kỹ thuật nhiếp ảnh có thể tái hiện được. Tác giả đã vận dụng kỹ thuật để tăng thêm giá trị thị giác của sự kiện", Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM viết trên thông cáo.

Không đồng tình với cách giải thích này của Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM, nhiều tay máy đã lấy bức ảnh "Khải hoàn" lọt top 50 trong cuộc thi Vietnam snap by Sony làm ví dụ. Nếu như bức ảnh đó ghép thêm chút pháo hoa nữa thì cũng sẽ ẵm giải Vàng của cuộc thi này. Do vậy, việc cắt ghép ảnh không thể nói là không làm sai lệch sự thật của tác phẩm. Và các tay máy cần sự rõ ràng trong thể lệ các cuộc thi có chấp nhận việc cắt ghép ảnh không?

Sự khác biệt về thẩm mỹ khi cắt ghép thêm pháo hoa vào tác phẩm

Về tính thẩm mỹ của ảnh, nhiếp ảnh gia Trần Cao Bảo Long cho rằng, chụp pháo hoa mà nhiều khói như "Nhà nhà đón xuân" là một điểm trừ trong ảnh. Những người đã từng đi chụp các cuộc thi pháo hoa ở Đà Nẵng sẽ biết là những nước bắn pháo mà gây khói mù nhiều quá thường được điểm thấp vì tính mỹ quan và ô nhiễm. Điểm trừ thứ 2 của bức ảnh là thành phố đang mở rộng kênh rạch nên những nhà nằm bên kênh đanh ở diện giải tỏa. Mọi người cũng biết là những dòng kênh này hiện nay đang ở mức báo động về ô nhiễm nữa, không nên cổ súy để cho đó là đẹp.

Tuy nhiên, tay máy Trần Cao Bảo Long cũng cộng điểm cho bức ảnh vì tấm này chụp về thành phố có góc nhìn mới mang chút nhân văn về giàu và nghèo cũng có Xuân tạm cho vào vòng dự treo, "nhưng để vào đến vòng giải kể cũng lạ" - Trần Cao Bảo Long nói.

Ông Tô Hoàng Vũ - Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Cần Thơ khi xem bức ảnh đã nhận xét: "Xem không có cảm xúc. Một khối bê tông sắc độ nặng nề cả tổng thể nội dung bố cục ảnh. Pháo hoa ghép chưa hợp lý cùng mảng khói mây làm cho ảnh thấy giả tạo. Nhìn chung đạt yêu cầu khá, giải thì chưa xứng đáng".

Nhà báo kỳ cựu Nguyễn Hà Lộc (TTXVN) cho biết: "Một bức ảnh hay một bức tranh đạt giải, điều đầu tiên là tác phẩm đó phải đẹp và người xem nó muốn đưa nó về treo trong phòng khách hay phòng ngủ của mình. Với bức ảnh đoạt giải này, tôi chỉ thấy sự lộn xộn, rối rắm trong bố cục, màu sắc và đường nét. Không một chút ấn tượng khi bắt buộc phải thưởng lãm".

Trước những ý kiến trái chiều, ông Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP.HCM bảo lưu quan điểm khi cho rằng, tác phẩm xứng đáng nhận cúp Vàng. Bởi điểm nhấn đầu tiên tạo nên giá trị khác biệt chính là góc chụp mới của thể loại ảnh pháo hoa trong bối cảnh các ảnh đoạt giải gần đây. Trong khi hầu hết các bức ảnh pháo hoa TP.HCM thường được chụp từ những “tọa độ vàng” quen thuộc như: Cầu Thủ Thiêm, Bến Bạch Đằng hay từ trên cao nhìn xuống Trung tâm Quận 1 (cũ), thì tác giả đã lùi lại, chọn một điểm chụp từ phía các khu dân cư lao động ven kênh rạch nhìn về trung tâm.

Đây không phải là góc nhìn “hào nhoáng” thường thấy, mà là góc nhìn thực tế, đời thường của hàng triệu người dân lao động. Gợi người xem nhìn nhận thành phố qua một ống kính trọn vẹn, không che giấu những mảnh ghép chưa hoàn thiện về cuộc sống của một bộ phận cư dân Thành phố.

Ông Đoàn Hoài Trung cho biết, sau quá trình rà soát, đánh giá, Ban tổ chức thống nhất bảo lưu kết quả Cúp Vàng đối với tác phẩm “Nhà nhà đón xuân” của tác giả Hoàng Bích Nhung tại Cuộc thi ảnh Mùa Xuân Bính Ngọ 2026 do Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.

Hương Thủy