Bộ Y tế ban hành cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực cho cộng đồng

Ảnh minh họa

Cẩm nang được ban hành kèm theo Quyết định số 103/QĐ-PB ngày 13/7/2026 của Cục Phòng bệnh. Tài liệu hướng tới việc cung cấp kiến thức cơ bản, khuyến cáo thực hành và hướng dẫn tổ chức các hoạt động thể lực trong cộng đồng, góp phần phòng, chống bệnh không lây nhiễm và nâng cao sức khỏe người dân.

Theo Cục Phòng bệnh, hoạt động thể lực thường xuyên có vai trò quan trọng trong bảo vệ, duy trì và nâng cao sức khỏe. Vận động phù hợp giúp phòng ngừa các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính, rối loạn chuyển hóa; đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện sức khỏe tâm thần, chất lượng giấc ngủ và khả năng nhận thức.

Tại Việt Nam, tình trạng thiếu hoạt động thể lực vẫn là vấn đề đáng quan tâm. Theo số liệu được nêu trong cẩm nang, 22,2% người trưởng thành Việt Nam thiếu hoạt động thể lực; trong đó tỷ lệ ở nữ là 28,3%, cao hơn nam giới là 16,1%. Tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành là 15,6%.

Cẩm nang gồm 4 nhóm nội dung chính: thông tin chung về hoạt động thể lực; khuyến cáo hoạt động thể lực theo từng nhóm đối tượng; hướng dẫn hoạt động thể lực an toàn; hướng dẫn tổ chức hoạt động tăng cường vận động tại cộng đồng, trường học, nơi làm việc và cơ sở y tế.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, tài liệu nhấn mạnh việc duy trì vận động hằng ngày, hạn chế thời gian tĩnh tại, tăng cường các hoạt động phù hợp lứa tuổi như đi bộ, đạp xe, vui chơi ngoài trời, thể thao học đường và các hoạt động tăng cường cơ, xương.

Với người trưởng thành, Cục Phòng bệnh khuyến cáo cần duy trì hoạt động thể lực đều đặn trong tuần, kết hợp vận động hiếu khí với các bài tập tăng cường cơ. Người ít vận động nên bắt đầu từ cường độ nhẹ, tăng dần thời lượng, tần suất và mức độ vận động phù hợp với thể trạng.

Đối với người cao tuổi, hoạt động thể lực cần được lựa chọn phù hợp với khả năng sức khỏe, chú trọng các bài tập cải thiện thăng bằng, tăng sức mạnh cơ, duy trì vận động khớp và giảm nguy cơ té ngã. Những người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, phụ nữ sau sinh hoặc người có tình trạng sức khỏe đặc biệt cần được tư vấn để lựa chọn hình thức vận động an toàn.

Cẩm nang cũng lưu ý người dân cần bảo đảm an toàn khi tập luyện: khởi động trước khi vận động, thư giãn sau khi tập, sử dụng trang phục và thiết bị phù hợp, lựa chọn môi trường an toàn, tránh tập luyện trong điều kiện thời tiết quá nóng, ô nhiễm không khí hoặc khi cơ thể đang có dấu hiệu bất thường.

Khi xuất hiện các biểu hiện như đau ngực, khó thở, chóng mặt, mệt nhiều, đau nhói bất thường hoặc cảm giác không khỏe trong quá trình tập luyện, người dân cần dừng hoạt động và theo dõi sức khỏe. Người có bệnh nền hoặc lâu ngày không vận động nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi bắt đầu chương trình tập luyện mới.

Bên cạnh khuyến cáo cho từng cá nhân, Cục Phòng bệnh cũng đề cập vai trò của gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng trong tạo môi trường thuận lợi để người dân vận động nhiều hơn. Các hoạt động như thể dục giữa giờ, đi bộ, đạp xe, câu lạc bộ thể thao, khu dân cư sống khỏe, công viên, sân chơi và các không gian vận động công cộng cần được khuyến khích phát triển.

Theo Bộ Y tế, tăng cường hoạt động thể lực không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà cần có sự tham gia của cả cộng đồng. Việc đưa vận động vào đời sống hằng ngày, phù hợp từng nhóm tuổi và điều kiện sức khỏe, là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao thể lực, phòng bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đức Trân