Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Mục tiêu cuối cùng là để tội phạm ngày càng giảm, xã hội an toàn hơn…

Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an, ĐBQH đoàn TP HCM phát biểu thảo luận tại tổ

Chiều 19-10, tham gia phát biểu thảo luận tại tổ ĐBQH TP.HCM, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh sự cần thiết và những điểm mới, tiến bộ của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Theo Thứ trưởng Lê Quốc Hùng, Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân quy định "ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, hành chính, kinh tế trước, cho phép các doanh nghiệp, doanh nhân được chủ động khắc phục sai phạm, thiệt hại. Trường hợp đến mức xử lý hình sự thì ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước và là căn cứ quan trọng để xem xét các biện pháp xử lý tiếp theo".

Nghị quyết số 4 tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương khoá XIV mới đây cũng đưa ra định hướng rất quan trọng về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Trên cơ sở đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) lần này đã mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự, bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, bổ sung quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, rất phù hợp với những chỉ đạo của Đảng, của Bộ Chính trị, của Ban Chấp hành Trung ương.

Cụ thể, dự thảo bộ luật mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng công nghệ mới và thử nghiệm có kiểm soát công nghệ, quy trình giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng phân tích, đổi mới sáng tạo về bản chất luôn gắn với yếu tố chưa được kiểm nghiệm hoàn toàn, nếu thiệt hại phát sinh trong quá trình thử nghiệm đều có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự mà không phân biệt đã tuân thủ đầy đủ các quy trình và biện pháp kiểm soát rủi ro hay chưa thì có thể trở thành rào cản trong việc thực hiện Nghị quyết 57 cũng như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo định hướng của Trung ương.

Bên cạnh đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cũng đã loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp gây thiệt hại khi thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, phòng chống tội phạm, nhằm thể chế hoá đề án bảo vệ cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang trong khi thi hành nhiệm vụ.

Một nội dung khác nhận được nhiều sự quan tâm tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là đề xuất giảm số tội danh có khung hình phạt tử hình từ 10 xuống còn 4.

Thông tin về quy định này, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng cho biết, trong thực tiễn, hình phạt nặng hơn không đồng nghĩa với tội phạm sẽ giảm đi. Mục tiêu cuối cùng của chính sách hình sự là không phải cứ làm cho hình phạt càng ngày càng nặng, mà là làm cho tội phạm càng ngày càng giảm, xã hội an toàn hơn, thực thi pháp luật nghiêm minh, hiệu quả hơn.

Với tinh thần ấy, vừa qua Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 18 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển và Nghị quyết số 22 về Chiến lược an ninh quốc gia. Lần này, việc tiếp tục đề nghị bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh trong Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cũng nhằm phù hợp với định hướng của Đảng, Nhà nước.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng thông tin thêm, Bộ luật Hình sự đã trải qua quá trình nhiều lần giảm hình phạt tử hình. Hiện trong số 194 quốc gia có chủ quyền và 16 vùng lãnh thổ, chỉ còn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ còn giữ hình phạt tử hình. "Đa số đã bỏ hình phạt tử hình. Đây là xu thế thời đại mà chúng ta cần nghiên cứu" - ĐBQH, Thứ trưởng Bộ Công an nói.

Tiến Hưng