Bộ GD-ĐT: Không nên suy diễn tất cả chương trình liên kết đều phải dừng theo Thông tư 85

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ GD-ĐT đã nhấn mạnh như vậy khi trao đổi với báo chí về những điểm quan trọng trong Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT được ban hành ngày 30/9/2026, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư số 04/2014/TT-BGDĐT đối với cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định về hiệu lực và chuyển tiếp của Thông tư.

TS Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT). Ảnh: Duy Thông

Nghiêm cấm việc ép buộc, tạo áp lực để học sinh tham gia

Trao đổi với báo chí, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông cho biết, thông điệp xuyên suốt của Thông tư số 85 là bảo đảm những nội dung giáo dục cần thiết cho mọi học sinh thuộc trách nhiệm của nhà trường; đáp ứng nhu cầu phát triển riêng của người học trên cơ sở tự nguyện; sử dụng kinh phí đúng quy định; bảo đảm quyền lợi của học sinh và nhà giáo; tăng cường trách nhiệm giải trình và quản lý trong quá trình thực hiện.

Do đó, thông tư 85 không quy định việc chấm dứt tất cả các chương trình liên kết đang được tổ chức tại cơ sở giáo dục phổ thông. Việc tiếp tục, điều chỉnh hoặc chấm dứt một hoạt động cụ thể phải căn cứ vào bản chất nội dung, điều kiện tổ chức, quy định của Thông tư và pháp luật có liên quan.

Ông Tài lý giải, khoản 2 Điều 7 quy định về hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, trong đó có các nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân. Những hoạt động này có thể được tổ chức trên cơ sở tự nguyện và thu kinh phí theo quy định khi đáp ứng đầy đủ điều kiện của Thông tư.

Ví dụ, một số nội dung chuyên sâu về ngoại ngữ, lập trình, robot, IoT, nghiên cứu khoa học kỹ thuật hoặc hoạt động phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật, thể thao có thể được xem xét tổ chức theo nhu cầu người học nếu phù hợp với bản chất hoạt động và đáp ứng các điều kiện liên quan. Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào tên gọi hoặc việc có đối tác tham gia để xác định hoạt động đó được phép thu tiền.

Ngược lại, những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc hoạt động giáo dục tăng cường không được chuyển sang hoạt động theo nhu cầu để thu kinh phí. Điều 5 cũng nghiêm cấm việc ép buộc, tạo áp lực để học sinh tham gia hoặc lợi dụng các hoạt động này để tổ chức dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi, dạy thêm, học thêm trái quy định.

Đối với các hoạt động đã được phê duyệt hoặc đang thực hiện theo văn bản, hợp đồng ký kết trước ngày Thông tư có hiệu lực, khoản 1 Điều 24 quy định việc tiếp tục thực hiện đến hết năm học 2026–2027 trong phạm vi và với điều kiện được nêu tại điều khoản này, bao gồm yêu cầu nội dung, hình thức tổ chức, mức thu và các điều kiện bảo đảm không trái với Thông tư và pháp luật có liên quan. Trường hợp không phù hợp thì cơ sở giáo dục có trách nhiệm điều chỉnh theo quy định; việc điều chỉnh hoặc chấm dứt hợp đồng thực hiện theo pháp luật và thỏa thuận giữa các bên, bảo đảm quyền lợi của người học.

Do đó, việc xử lý chương trình đang triển khai cần được xem xét trên cơ sở từng trường hợp cụ thể. Không nên suy diễn rằng tất cả chương trình liên kết đều phải dừng, nhưng cũng không thể mặc nhiên tiếp tục mọi chương trình chỉ vì đã triển khai từ trước.

“Để thực hiện thống nhất, các cơ sở giáo dục cần rà soát kế hoạch, nội dung, đối tác, mức thu và điều kiện tổ chức; chủ động trao đổi với cơ quan quản lý giáo dục khi có vướng mắc. Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn việc thực hiện theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định và không đặt thêm điều kiện, thủ tục ngoài Thông tư” – ông Tài nhấn mạnh.

Nhà trường phải công khai kế hoạch và các thông tin liên quan

Trước câu hỏi, liệu có tình trạng nhà trường không chú trọng hoạt động giáo dục tăng cường do không được thu tiền, nhưng lại phát triển chương trình liên kết dưới danh nghĩa hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học hay không?

Ông Thái Văn Tài cho biết, thông tư đã quy định các nguyên tắc, trách nhiệm và hành vi bị nghiêm cấm nhằm ngăn ngừa tình trạng này. Có thể nhấn mạnh bốn nội dung.

Thứ nhất, phải bảo đảm thực hiện đầy đủ hoạt động giáo dục tăng cường trước khi tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học

Khoản 1 Điều 5 nghiêm cấm việc cắt giảm, không tổ chức hoặc tổ chức không đầy đủ nội dung giáo dục tăng cường theo kế hoạch đã được phê duyệt. Điểm a khoản 3 Điều 7 quy định điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học là cơ sở giáo dục phải bảo đảm thực hiện đầy đủ hoạt động giáo dục chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường.

Vì vậy, nhà trường không được bỏ qua hoặc thực hiện không đầy đủ những nội dung giáo dục tăng cường đã được xác định trong kế hoạch để chuyển sang tổ chức hoạt động theo nhu cầu có thu tiền.

Thứ hai, hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền nhưng phải có nguồn lực bảo đảm thực hiện

Theo Điều 14 và Điều 15 của Thông tư, kinh phí tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường được bảo đảm theo quy định, từ dự toán chi thường xuyên của cơ sở giáo dục, các nguồn kinh phí hợp pháp khác và việc bố trí ngân sách theo thẩm quyền. Việc tổ chức hoạt động phải gắn với điều kiện thực tế và trách nhiệm bảo đảm chất lượng giáo dục của nhà trường.

Không thu tiền của người học không có nghĩa là nhà trường được phép cắt giảm hoặc không tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường theo kế hoạch.

Thứ ba, không được chuyển hoặc tách nội dung giáo dục tăng cường thành hoạt động theo nhu cầu để thu kinh phí

Khoản 1 Điều 5 nghiêm cấm chuyển, tách nội dung giáo dục thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung hoạt động giáo dục tăng cường sang hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học để thu kinh phí. Đồng thời, Thông tư nghiêm cấm lợi dụng các hoạt động này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.

Do đó, việc một chương trình được gọi là “liên kết”, “nâng cao”, “tự chọn” hay “theo nhu cầu” không tự động làm thay đổi bản chất của hoạt động. Nhà trường phải căn cứ vào mục tiêu, nội dung và cách thức tổ chức để xác định đúng loại hoạt động, thực hiện đúng trách nhiệm và quy định về kinh phí.

Thứ tư, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu và công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện

Nhà trường phải công khai kế hoạch và các thông tin liên quan theo quy định. Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm về việc tổ chức hoạt động, lựa chọn đối tác, chất lượng, các điều kiện bảo đảm, việc thu và sử dụng kinh phí cũng như quyền lợi của người học.

Ông Thái Văn Tài cho biết, việc phối hợp với tổ chức, cá nhân bên ngoài phải bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch, khách quan và tự nguyện; không được ép buộc học sinh tham gia, để đối tác làm thay trách nhiệm của nhà trường hoặc lợi dụng hoạt động giáo dục để quảng cáo, tiếp thị trái quy định.

Đối với các hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa thuộc diện chuyển tiếp theo Điều 24, cơ sở giáo dục thực hiện theo đúng điều kiện, thời hạn và yêu cầu điều chỉnh được quy định tại Thông tư.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm Thông tư; cơ quan quản lý giáo dục các cấp tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Cha mẹ học sinh có thể phản ánh đến nhà trường hoặc cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền khi phát hiện dấu hiệu thu tiền không đúng quy định, ép buộc tham gia hoặc tổ chức hoạt động giáo dục không đúng bản chất.

Hồng Hạnh