Từ học bạ số đến lớp học thông minh

Thay vì chỉ sử dụng giáo án, hình ảnh minh họa theo cách truyền thống, giáo viên hiện có thêm công cụ số để thiết kế bài giảng trực quan, sinh động. Hình ảnh, video, nội dung mô phỏng được tích hợp vào bài học giúp kiến thức trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn. Với học sinh, giờ học không chỉ là nghe giảng, ghi chép mà còn là quá trình quan sát, trao đổi, tìm kiếm thông tin và chủ động khám phá kiến thức.

Tại Trường Tiểu học Trần Phú, xã Lục Yên, chuyển đổi số được triển khai từ quản lý nhà trường đến hoạt động dạy học. Nhà trường sử dụng nền tảng học liệu OLM phục vụ học tập; 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên quản lý hồ sơ, sổ sách điện tử và tổ chức các cuộc họp không giấy. Công nghệ còn hỗ trợ giáo viên thiết kế bài giảng phong phú, tăng tính trực quan và chủ động hơn trong tổ chức hoạt động giáo dục.

Cô giáo Nguyễn Thị Kim Thanh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Phú cho biết: “Hiện nay, toàn bộ giáo viên trong trường đã sử dụng công nghệ, AI vào hỗ trợ việc soạn giảng, thiết kế những bài giảng sinh động hơn. Nhờ công nghệ hỗ trợ, giáo viên tự tin hơn trong công tác chuyên môn, học sinh có hứng thú học tập và tiếp thu kiến thức tốt hơn”.

Không chỉ đổi mới cách dạy, Trường Tiểu học Trần Phú còn đi đầu trong thực hiện học bạ điện tử. Với 1.385 học sinh trong năm học 2025 - 2026, trường đã phát hành 100% học bạ điện tử. Nhà trường kỳ vọng, khi dữ liệu giáo dục được đồng bộ với các hệ thống liên quan, phụ huynh sẽ thuận tiện hơn trong việc tra cứu kết quả học tập của con em, theo dõi sự tiến bộ qua từng năm học.

Tại Trường THCS Lê Hồng Phong, xã Lục Yên, AI được các thầy - cô giáo ứng dụng hiệu quả trong các môn học nhằm tăng tính trực quan, giúp học sinh tiếp cận kiến thức bằng nhiều hình thức.

Cô Nông Thị Hạt - giáo viên môn Lịch sử và Địa lý cho biết: “Công nghệ giúp quá trình soạn bài nhanh hơn, hỗ trợ tạo hình ảnh, video sinh động. Trong những tiết học có ứng dụng AI, học sinh sôi nổi, tích cực phát biểu và có điều kiện mở rộng kiến thức”.

Cùng với ứng dụng AI, giáo dục STEM đang tạo thêm không gian để học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Trường THPT Nguyễn Huệ là 1 trong 3 trường trên địa bàn tỉnh được xây dựng phòng thực hành giáo dục STEM đạt chuẩn quốc tế. Đây là điều kiện để nhà trường tổ chức hoạt động trải nghiệm, khuyến khích học sinh tìm tòi, thiết kế và sáng tạo sản phẩm.

Cô giáo Nguyễn Thị Thu - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ chia sẻ: “Nhà trường đã xây dựng được kế hoạch giáo dục STEM bài bản và chuyên sâu, phát huy tính tích cực của học sinh, khơi dậy sự đam mê, sáng tạo, niềm say mê của thầy và trò nhà trường. Từ phòng thực hành STEM, nhiều dự án đã hình thành, trong đó có các mô hình STEM xanh, sáng tạo, khai thác bản sắc và phát huy thế mạnh của địa phương”.

Những chuyển biến tại cơ sở giáo dục trong tiến trình chuyển đổi số chung của ngành giáo dục Lào Cai. Hiện nay, 100% cơ sở giáo dục đã triển khai phần mềm quản lý trường học và cơ sở dữ liệu ngành; học bạ số được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Dữ liệu giáo dục từng bước được chuẩn hóa, liên thông, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia; 100% văn bằng tốt nghiệp THPT năm 2025 đã được số hóa. Bên cạnh đó, 34 trường bước đầu đưa AI vào giảng dạy.

Theo đó, ngành giáo dục Lào Cai đang từng bước xây dựng nền tảng dạy học trực tuyến, tích hợp kho học liệu số dùng chung, tạo điều kiện để giáo viên chia sẻ tài nguyên giảng dạy, học sinh tiếp cận tri thức thuận lợi hơn. Đây là bước chuyển từ số hóa hồ sơ sang số hóa tri thức, để dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý mà còn trở thành nguồn lực nâng cao chất lượng giáo dục.

Tuy nhiên, để những nền tảng và học liệu số thực sự phát huy hiệu quả, chuyển đổi số cần được triển khai đồng bộ, gắn với đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao năng lực sử dụng công nghệ của đội ngũ giáo viên, học sinh.

Chuyển đổi số vì thế không thể chỉ dừng ở việc trang bị thiết bị hay đưa phần mềm vào trường học. Điều cốt lõi là xây dựng môi trường dạy và học, trong đó công nghệ phục vụ con người, giáo viên có đủ năng lực khai thác công cụ mới, học sinh biết sử dụng thông tin có trách nhiệm và mọi em đều có cơ hội tiếp cận tri thức.

Từ những cuốn học bạ điện tử đến giờ học ứng dụng AI, từ phòng thực hành STEM đến kho học liệu số dùng chung, giáo dục Lào Cai đang từng bước đổi mới phương thức quản lý, dạy và học, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh.

Hồng Duyên