Bộ GD-ĐT công bố nhiều điểm mới trong tuyển sinh đại học năm 2026

GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT phát biểu tại hội nghị - Ảnh: THANH HÙNG

Nhóm ngành sư phạm, công nghệ - kỹ thuật: Tỷ lệ nhập học cao

Báo cáo công tác tuyển sinh năm 2025, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) cho biết, từ năm 2022 đến nay, số lượng thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT đều trên mức trên 1 triệu thí sinh. Số thí sinh trúng tuyển ĐH, tỷ lệ thí sinh nhập học cũng tăng dần qua từng năm. Trong đó, năm 2025 số thí sinh trúng tuyển nhập học trên chỉ tiêu đạt mức kỷ lục, lên tới mức 90%, cao nhất trong 4 năm qua.

GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) trình bày công tác tuyển sinh năm 2025 - Ảnh: THANH HÙNG

Số liệu thống kê của Bộ GD-ĐT cũng cho thấy, năm 2025 có 76% cơ sở đào tạo có thí sinh nhập học trên mức 80%. Tỷ lệ này cũng cao hơn 2 năm trước đó (năm 2023 đạt 63% và năm 2024 đạt 71,38%).

Về từng nhóm ngành, trong số 24 nhóm ngành, có 12 nhóm ngành chiếm gần 90% số sinh viên nhập học so với chỉ tiêu. Ngược lại, 12 nhóm ngành chỉ chiếm 10% số sinh viên nhập học, có số sinh viên theo học ở mức dưới 10.000.

Trong khi đó, kết quả tuyển sinh của nhóm ngành sư phạm năm 2025 cho thấy tỷ lệ nhập học cũng đạt trên 90%. Số lượng thí sinh đăng ký và nhập học các ngành sư phạm đều cao ở các trường, nhờ tác động của chính sách mới từ luật Nhà giáo.

Tương tự, kết quả tuyển sinh nhóm ngành công nghệ chiến lược, STEM sự hấp dẫn thí sinh về nguồn tuyển, chất lượng và số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển và nhập học năm 2025 ở một số nhóm ngành công nghệ chiến lược.

Kết quả tuyển sinh năm 2025 của các nhóm ngành đào - Ảnh: THANH HÙNG

Về những tồn tại của tuyển sinh năm 2025, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) cho rằng có những nguyên nhân. Trong đó đến trực tiếp từ việc thí sinh khai sai thông tin, chưa rà soát kỹ và không thực hiện hết quy trình xét tuyển, có những trường hợp không đăng ký xét tuyển đúng thời gian quy định… Một số hạn chế đến từ cơ sở đào tạo như: chưa cập nhật dữ liệu, chưa báo cáo đầy đủ kịp thời và chính xác; một số trường chưa tham gia vào hệ thống xét tuyển; còn sai sót trong quá trình xét tuyển

Kết quả điểm thi theo 5 tổ hợp truyền thống, GS Thảo cho rằng các tổ hợp xét tuyển truyền thống ổn định thời gian qua, phục vụ tốt xét tuyển ĐH. Năm 2025 có khoảng 17 phương thức xét tuyển, trong đó 5 phương thức chính gồm: điểm thi tốt nghiệp, xét học bạ, xét tuyển kết hợp, thi riêng và tuyển thẳng. Trong đó, xét điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm tới trên 50%, xét học bạ chiếm hơn 29%, xét tuyển kết hợp chiếm trên 15%, thi riêng trên 5% và tuyển thẳng chỉ 0,32%. Đáng chú ý, phương thức xét học bạ (xét điểm học tập THPT) có xu hướng giảm so với năm 2024, nhiều phương thức tuyển sinh khác không có thí sinh nhập học.

3 nhóm ngành do Bộ GD-ĐT quyết điểm sàn

Theo GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, năm 2026 Bộ GD-ĐT sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho 3 nhóm ngành gồm: lĩnh vực đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe, lĩnh vực pháp luật.

Đặc biệt, trong năm 2026 Bộ GD-ĐT sẽ triển khai các chương trình đào tạo tài năng cho các lĩnh vực đào tạo bán dẫn, đào tạo hạt nhân, đào tạo đường sắt. Đặc biệt, nhóm ngành công nghệ chiến lược và triển khai học bổng cho các chương trình kỹ sư, thạc sỹ lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học).

Quy chế cần làm rõ hơn nhiều nội dung

Tại phần thảo luận cho công tác tuyển sinh năm 2026 rất nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề quy định tổ hợp xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025 phải đạt tối thiểu 15 điểm; quy đổi và cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ; dữ liệu cho mô phỏng công tác lọc ảo…

Đại diện Trường ĐH Luật Hà Nội nêu kiến nghị tại hội nghị - Ảnh: THANH HÙNG

Từ thực tế công tác lọc ảo của Nhóm lọc ảo phía Bắc, TS Lê Đình Nam, Phó trưởng ban tuyển sinh – Hướng nghiệp (ĐH Bách khoa Hà Nội) nêu những thắc mắc: Quy định Toán hoặc Ngữ văn phải chiếm 1/3 tổng số điểm trong tổ hợp (3 môn) xét tuyển thực tế có vướng mắc cần làm rõ đó là nhiều năm nay. Như vậy, quy định năm nay liệu các trường buộc phải dùng Toán hoặc Ngữ văn để xét tuyển. Quy chế cũng cần nói rõ để các trường đỡ bị rối. Tiếp đến là năm 2025, thí sinh tự cung cấp chứng chỉ ngoại ngữ trên hệ thống, không qua điểm tiếp nhận hồ sơ (trong khi quy định thì yêu cầu thí sinh cung cấp khi làm hồ sơ đăng ký thi tốt nghiệp THPT) nên rất nhiều trường hợp cung cấp không chính xác. Về vấn đề tiêu chí phụ, lâu nay chỉ có thứ tự nguyện vọng. Nhưng năm nay, tiêu chí phụ là thí sinh đồng điểm sẽ tính ưu tiên cho thí sinh có tổng điểm 3 môn cao nhất. Tổng điểm này là tính điểm “chay” 3 môn hay tính tất cả các điểm cộng, điểm ưu tiên (khu vực, đối tượng) cũng phải nói rõ trong quy chế.

Về cộng điểm ngoại ngữ, nhiều trường cũng đặt vấn đề quy chế không hề nêu tình huống nếu thí sinh có hai loại chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau nhưng đều nằm trong quy định được quy đổi hoặc cộng điểm. Do đó, Vụ Giáo dục Đại học cũng cần phải nói rõ hơn để các trường thực hiện.

Đại diện Trường ĐH Cần Thơ trao đổi về vấn đề quy định 15 điểm cho 3 môn trong tổ hợp xét tuyển - Ảnh: THANH HÙNG

Trong khi đó, GS Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Y dược Huế (ĐH Huế) kiến nghị: “Chúng ta nên có chiến lược và khung quy chế tuyển sinh ổn định cho một giai đoạn đủ dài để tránh xáo trộn. Nhiều vấn đề năm ngoái đã trao đổi, quyết định thì năm nay tiếp tục điều chỉnh. Việc thay đổi và điều chỉnh liên tục từ năm này qua năm khác đã gây ra sự bối rối cho toàn xã hội. Đơn cử như thay đổi cộng điểm ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ từ 3 điểm xuống còn 1,5 điểm với biên độ biến động quá lớn gây tâm lý bối rối cho định hướng của học sinh. Về mặt nguyên tắc, cần phải có khuyến cáo, định hướng ổn định, lâu dài để học sinh có sự ổn định tâm lý và chuẩn bị cho kế hoạch 3 hoặc 5 năm”.

Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 yêu cầu toàn ngành phải đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu, kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Đây là năm đầu tiên đẩy mạnh số hóa và xây dựng dữ liệu cho toàn ngành nên toàn hệ thống đại học phải cùng Bộ GD-ĐT để hoàn thành nhằm thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Đặc biệt, năm 2026, những ngành nghề mới phục vụ cho nhu cầu phát triển quốc gia sẽ được ưu tiên, trong đó cần đẩy mạnh nhóm ngành STEM, công nghệ, kỹ thuật… chiếm tổng quy mô khoảng 50% tổng chỉ tiêu.

Kết luận tại hội nghị, GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng: Những vấn đề phát sinh luôn luôn xảy ra khi triển khai những chính sách liên quan đến lợi ích lớn. Vấn đề tuyển sinh là vấn đề nhạy cảm, nên cần nghiên cứu thật kỹ khi trước khi đưa ra những chính sách. Những kiến nghị, đóng góp của các trường, các chuyên gia, Vụ Giáo dục Đại học và Bộ GD-ĐT sẽ tiếp thu và cam kết quy chế tuyển sinh sẽ ổn định đến năm 2030 và dần hướng về giao quyền tự chủ cho các trường.

THANH HÙNG