Bộ Công Thương lý giải việc điều hành giá xăng dầu linh hoạt theo ngày

Việc điều hành linh hoạt giúp bám sát diễn biến thị trường thế giới, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động nhập khẩu nguồn hàng và hạn chế tâm lý tích trữ. Ảnh: Việt Hà - Trần Hiền.

Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), trước đây giá xăng dầu trong nước được điều hành định kỳ hàng tuần vào thứ Năm, dựa trên giá cơ sở của thị trường thế giới trong chu kỳ trước đó.

Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, tăng giảm theo từng ngày, thậm chí từng giờ, cơ chế điều hành theo chu kỳ cố định đã bộc lộ hạn chế.

Điều hành linh hoạt giúp doanh nghiệp chủ động nhập khẩu, hạn chế tích trữ

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương đã báo cáo và được Thủ tướng Phạm Minh Chính cho phép áp dụng cơ chế điều hành linh hoạt hơn theo Nghị quyết 36 ngày 6/3. Theo đó, nếu giá xăng dầu thế giới biến động bất thường, tăng trên 7%, cơ quan quản lý có thể xem xét điều chỉnh giá sớm, thậm chí theo từng ngày.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương). Ảnh: Cấn Dũng.

Lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng nhờ cơ chế điều hành linh hoạt cùng với việc chi sử dụng Quỹ bình ổn ở mức khoảng 4.000 đồng/lít xăng và 5.000 đồng/lít dầu diesel, giá xăng dầu trong nước đã dần ổn định trong những ngày gần đây.

Trong kỳ điều hành gần nhất từ 22h ngày 12/3, giá xăng E5RON92 giảm 447 đồng/lít, xuống tối đa 22.504 đồng/lít. Xăng RON95-III tăng 335 đồng/lít, lên tối đa 25.575 đồng/lít.

Trong khi đó, dầu diesel tăng 555 đồng/lít lên 27.025 đồng/lít; dầu hỏa tăng 2.513 đồng/lít lên 26.932 đồng/lít. Riêng dầu mazut giảm 340 đồng/kg, còn tối đa 18.661 đồng/kg.

Theo ông Linh, việc điều hành linh hoạt giúp bám sát diễn biến thị trường thế giới, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động nhập khẩu nguồn hàng và hạn chế tâm lý tích trữ.

Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu xăng dầu thường có độ trễ khoảng 3-4 ngày. Do đó, việc điều hành giá trong nước vẫn phải dựa trên giá cơ sở của những ngày liền kề trước đó. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm việc điều hành giá vừa bám sát diễn biến thị trường thế giới, vừa phù hợp với thực tế vận hành của thị trường trong nước.

"Trong thực tế, có những thời điểm người dân thấy giá xăng dầu trong nước vẫn ở mức cao dù giá thế giới của ngày hôm đó đã giảm. Nguyên nhân là việc điều hành giá phải dựa trên giá cơ sở của những ngày trước đó trong chu kỳ tính toán. Vì vậy, nếu những ngày trước giá thế giới ở mức cao thì giá trong nước tại thời điểm điều hành vẫn có thể cao hơn. Ngược lại, khi giá thế giới giảm, người dân cũng sẽ được hưởng lợi từ xu hướng giảm này trong các ngày tiếp theo", ông Linh nói.

Việc điều hành giá linh hoạt theo diễn biến thị trường sẽ giúp phản ánh sát hơn sự biến động tăng giảm của giá xăng dầu thế giới. Cơ quan quản lý cũng mong doanh nghiệp và người dân thấu hiểu cơ chế điều hành hiện nay, bởi đây là giải pháp kịp thời và cần thiết trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang biến động mạnh.

Đảm bảo công cụ bình ổn giá, tăng cường dự trữ xăng dầu

Ông Trần Hữu Linh cũng cho biết trước khi được sử dụng trong thời gian gần đây, Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn khoảng hơn 5.600 tỷ đồng.

Tuy nhiên, với mức chi bình ổn khoảng 4.000 đồng/lít xăng và 5.000 đồng/lít dầu diesel như hiện nay, quỹ này chỉ có thể hỗ trợ thị trường trong khoảng 15 ngày nếu tiếp tục duy trì mức sử dụng như vậy.

Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh, Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng các phương án trình Thủ tướng xem xét, trong đó có khả năng ứng trước nguồn quỹ hoặc bố trí nguồn dự phòng để đảm bảo công cụ bình ổn giá.

Hai bộ cũng đang nghiên cứu đề xuất Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu nhằm bổ sung công cụ tài khóa để bình ổn thị trường.

Bên cạnh việc điều hành giá, vấn đề nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu cũng đang được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết nhằm tăng khả năng ứng phó trước các biến động của thị trường năng lượng thế giới. Đây cũng là bài học quan trọng để trong thời gian tới tiếp tục nghiên cứu các giải pháp nâng cao năng lực dự trữ, đa dạng hóa nguồn cung và tăng khả năng ứng phó trước những biến động của thị trường.

Tại cuộc họp Tổ Công tác đảm bảo an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương xây dựng phương án mới về dự trữ xăng dầu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thế giới có nhiều biến động khó lường.

Phương án dự trữ xăng dầu được xem xét trên một số trụ cột chính. Thứ nhất là dự trữ quốc gia. Theo đó, cần tính toán mở rộng hệ thống kho dự trữ, đồng thời tăng cường nguồn lực cho dự trữ quốc gia, bao gồm cả việc huy động sự tham gia của các doanh nghiệp sản xuất và các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu nhà nước.

Thứ hai là dự trữ thương mại. Hiện nay, theo quy định, các doanh nghiệp đầu mối phải duy trì mức dự trữ tối thiểu tương đương 20 ngày cung ứng, trong khi các doanh nghiệp phân phối phải bảo đảm 5 ngày dự trữ. Trong thời gian tới, cùng với việc hoàn thiện các quy định mới trong nghị định về kinh doanh xăng dầu, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ dự trữ thương mại theo quy định.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu thêm các phương án dự trữ khác, trong đó có việc chủ động nguồn cung trên thị trường quốc tế. Mục tiêu là bảo đảm nguồn dầu thô và nguyên liệu đầu vào cho hoạt động sản xuất xăng dầu trong nước khi xảy ra các biến động hoặc xung đột trên thị trường năng lượng thế giới.

Thủy Tiên