'Bịt kín kẽ hở pháp lý' với dịch vụ tài sản mã hóa

Giải pháp then chốt

Chiều 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà - đoàn TP. Hà Nội

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến thảo luận liên quan đến sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, nhất là việc bổ sung quy định đối với lĩnh vực tài sản mã hóa.

Tham gia góp ý kiến, đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Ngọc - đoàn TP. Đà Nẵng bày tỏ đồng tình với định các hướng sửa đổi, bổ sung được nêu trong luật này. Trong đó, vấn đề tài sản số và tài sản mã hóa là vấn đề mới đối với thế giới cũng như với Việt Nam.

Đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc cho rằng, từ các vụ án gần đây, chúng ta phát hiện khi thanh toán ra bên ngoài, chủ yếu thông qua con đường tài sản số, tài sản mã hóa rất phức tạp. "Tôi rất đồng tình việc siết chặt cũng như quản lý tốt việc sử dụng, giao dịch liên quan đến tài sản mã hóa" - đại biểu cho hay.

Tham gia ý kiến, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà - đoàn TP. Hà Nội đánh giá, việc đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ là giải pháp then chốt và cấp bách nhằm "bịt kín kẽ hở pháp lý" này.

Quy định đó không chỉ đáp ứng các khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF), góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam, mà còn giúp các tổ chức tín dụng có cơ sở pháp lý rõ ràng để nhận diện rủi ro, xây dựng hệ thống giám sát tự động và bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia trước các phương thức rửa tiền mới thông qua tài sản mã hóa.

Dự thảo đã xây dựng các dấu hiệu đáng ngờ rất thực tiễn tại Điều 33a bao gồm: Hành vi chia nhỏ giao dịch tài sản mã hóa để tránh ngưỡng báo cáo; các giao dịch có tần suất và giá trị lớn bất thường phát sinh ngay sau khi mở tài khoản; dòng tiền liên tục luân chuyển từ các thiết bị đăng nhập hoặc địa chỉ IP ở nước ngoài, hoặc việc sử dụng các loại tài sản mã hóa có tính năng tăng cường ẩn danh nhằm mục đích cố tình cắt đứt vết dòng tiền.

Theo đại biểu, những quy định chi tiết này giúp các ngân hàng thương mại và tổ chức trung gian thanh toán có cơ sở pháp lý rõ ràng để xây dựng kịch bản và rà soát tự động, báo cáo kịp thời lên Ngân hàng Nhà nước.

Sớm ban hành các văn bản hướng dẫn

Góp ý thêm về vấn đề này, đại biểu Phan Duy Anh - đoàn TP. Đà Nẵng lưu ý việc xây dựng các quy định về phòng, chống rửa tiền cần đồng bộ với định hướng phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, nhất là trong bối cảnh Việt Nam nghiên cứu các mô hình huy động vốn mới như Token hóa tài sản thực.

Ông Phan Duy Anh đề nghị, cần cân nhắc để các quy định kiểm soát rủi ro không vô tình tạo rào cản đối với việc phát triển các sản phẩm tài chính số và thu hút dòng vốn quốc tế.

Đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung - đoàn Phú Thọ cho rằng, việc bổ sung quy định về dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa là cần thiết, song cần sớm ban hành các văn bản hướng dẫn để xác định rõ đối tượng cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung ngưỡng định lượng đối với các giao dịch đáng ngờ, làm rõ cơ chế phân loại tài sản số lai, đồng thời xử lý nguy cơ chồng chéo về thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai trên thực tế.

Theo Tờ trình của Chính phủ, về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm đáp ứng khuyến nghị của FATF/APG/OECD, bao gồm: sửa đổi, bổ sung khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”; bổ sung “Dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trách nhiệm về triển khai các biện pháp phòng chống rửa tiền, thanh tra khi được Chính phủ giao, kiểm tra, giám sát đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa của Bộ Tài chính.Đồng thời, bổ sung, hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng của tổ chức tài chính, thông tin nhận biết khách hàng, xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi, bổ sung quy định minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; bổ sung yêu cầu đối tượng báo cáo phải “thực hiện đầy đủ” các chính sách, quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro về rửa tiền đối với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới.

Quỳnh Nga