Bé trai 6 tuổi ho suốt 6 tháng không khỏi, bác sĩ chỉ rõ nguyên nhân bất ngờ

Ho dai dẳng, tái đi tái lại: Manh mối từ tiền sử dị ứng gia đình

Bé An (6 tuổi, TP.HCM) Được gia đình đưa đến khám tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng ho khan kéo dài, tái diễn liên tục trong 6 tháng. Cơn ho thường nặng hơn về đêm và thời điểm giao mùa, nhiều lần khiến bé nôn sau ho, mệt lả phải vào cấp cứu. Trẻ còn kèm ngứa mũi, hắt hơi, chảy nước mũi trong, ngủ kém và mệt mỏi kéo dài.

Trước đó, An đã được điều trị nhiều đợt kháng sinh theo hướng viêm hô hấp. Do nghi ngờ viêm tai mũi họng mạn tính, bé từng được chỉ định cắt VA và đốt cuốn mũi dưới. Tuy nhiên, triệu chứng chỉ giảm tạm thời rồi nhanh chóng tái phát, thậm chí dày và nặng hơn.

Bác sĩ giải thích cho mẹ bệnh nhân về tình trạng bệnh của con. Ảnh: BVCC

Khai thác bệnh sử cho thấy bé từng mắc viêm da cơ địa từ nhỏ, trong khi bố mắc viêm mũi dị ứng mạn tính. Nghi ngờ nguyên nhân dị ứng đường thở, bác sĩ chỉ định làm xét nghiệm dị ứng và đánh giá chức năng hô hấp chuyên sâu.

Kết quả test lẩy da ghi nhận trẻ dương tính với mạt bụi nhà như Dermatophagoides pteronyssinus và Blomia tropicalis. Nồng độ IgE đặc hiệu tăng cao, test hồi phục phế quản dương tính. Từ đó, bác sĩ chẩn đoán bé mắc hen phế quản thể ho kèm viêm mũi dị ứng, trong đó ho là triệu chứng nổi bật và dai dẳng nhất.

Vì sao kháng sinh và phẫu thuật chữa ho không hiệu quả?

Theo chuyên gia, ho kéo dài ở trẻ em có nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là nhiễm virus hoặc vi khuẩn đường hô hấp. Vì vậy, khi trẻ ho tái diễn nhiều lần, phụ huynh và thậm chí nhân viên y tế dễ quy về nhiễm trùng. Tuy nhiên, ở những trường hợp không sốt, không khò khè rõ rệt, ho chủ yếu về đêm hoặc theo mùa, nguyên nhân dị ứng đường thở – đặc biệt hen phế quản thể ho – cần được nghĩ đến.

Ở trẻ bị hen phế quản thể ho và viêm mũi dị ứng, khi tiếp xúc với dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa, hệ miễn dịch phản ứng quá mức, gây viêm đường thở mạn tính và biểu hiện bằng ho kéo dài. Nếu điều trị theo hướng nhiễm trùng bằng kháng sinh hoặc can thiệp phẫu thuật, tình trạng viêm nền do dị ứng không được kiểm soát, khiến triệu chứng dễ tái phát.

Kháng sinh chỉ có vai trò khi có bằng chứng nhiễm vi khuẩn. Nếu nguyên nhân là viêm dị ứng đường thở, thuốc sẽ không tác động vào cơ chế bệnh sinh. Viêm vẫn tồn tại âm thầm, làm trẻ ho dai dẳng, tái phát nhiều đợt, thậm chí xuất hiện cơn cấp phải nhập viện.

Ảnh minh họa.

Cần làm gì khi trẻ bị ho dai dẳng?

Sau hai tuần điều trị theo hướng kiểm soát hen và viêm mũi dị ứng, kết hợp điều chỉnh môi trường sống để giảm tiếp xúc dị nguyên, tình trạng ho của bé An giảm rõ rệt. Giấc ngủ được cải thiện, trẻ ăn uống và sinh hoạt gần như bình thường.

Bác sĩ khuyến cáo gia đình nên duy trì thay ga giường thường xuyên, hạn chế thú bông, không nuôi thú cưng trong phòng ngủ, lau dọn nhà bằng khăn ướt và sử dụng máy lọc không khí nếu có điều kiện nhằm giảm lượng mạt bụi – tác nhân hàng đầu gây dị ứng.

Chuyên gia lưu ý, nếu trẻ ho kéo dài trên vài tuần, đặc biệt ho về đêm, ho theo mùa hoặc kèm các biểu hiện như ngứa mũi, hắt hơi, chảy mũi trong, phụ huynh nên đưa trẻ đi đánh giá theo hướng dị ứng đường thở. Chẩn đoán đúng nguyên nhân không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ nhập viện do các đợt hen cấp về sau.