Bệnh sởi 'vào mùa', dịch dễ lây lan rộng

Tiêm vaccine sởi là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất.

Bệnh dễ lây lan rộng

Về nguy cơ dịch sởi đầu năm, TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo: Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, dễ lây lan qua đường hô hấp; bệnh thường gặp nhiều vào mùa Đông – Xuân và rất dễ bùng phát thành dịch, nhất là khi thời tiết lạnh ẩm, sinh hoạt trong không gian kín, đông người. Đặc biệt trong giai đoạn đầu năm, người dân đi du xuân, lễ hội… lịch trình di chuyển dày đặc cùng việc gặp gỡ, sum họp đông người càng tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm nói chung, đặc biệt là bệnh sởi lây lan nhanh chóng.

Theo đó, bệnh sởi lây lan nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện; đôi khi bệnh có thể lây gián tiếp qua những đồ vật mới bị nhiễm các chất tiết đường mũi họng của người bệnh.

“Một người mắc sởi có thể lây cho 12–18 người xung quanh, chỉ khi cộng đồng có trên 95% dân số có miễn dịch đặc hiệu (do tiêm vaccine hoặc đã từng mắc bệnh) thì chuỗi lây truyền mới bị cắt đứt”, TS. Nguyễn Văn Lâm cho biết.

Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, sởi dễ gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm não, viêm màng não, viêm loét giác mạc, suy giảm miễn dịch kéo dài và có thể tử vong.

Theo TS. Nguyễn Văn Lâm, trẻ mắc sởi thường có các biểu hiện như: Sốt, chảy nước mắt, nước mũi, ho khan, khàn tiếng; mắt đỏ, có gỉ mắt hoặc sưng nề mí mắt; đặc biệt ban sởi thường xuất hiện sau khi sốt 3-4 ngày.

Đặc biệt, nhóm trẻ dễ chuyển nặng khi mắc sởi gồm: Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ nhũ nhi (dưới 12 tháng tuổi); trẻ chưa được tiêm vaccine sởi hoặc tiêm không đầy đủ; trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A; trẻ có bệnh nền; trẻ có cơ địa suy giảm miễn dịch…

Với những trẻ mắc sởi được chăm sóc tại nhà, theo TS.BS Nguyễn Văn Lâm, tất cả trẻ mắc sởi nên được đưa đến khám tại các cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá mức độ bệnh. Trường hợp trẻ đủ điều kiện chăm sóc tại nhà, cha mẹ cần chú ý, cách ly trẻ bị bệnh tại phòng riêng, đảm bảo thoáng mát, đủ ánh sáng mặt trời; theo dõi nhiệt độ của trẻ, dùng hạ sốt paracetamol khi trẻ sốt trên 38,5 độ C (với liều từ 10-15mg/kg, cách 4-6 giờ). Cha mẹ lưu ý tắm cho trẻ hàng ngày bằng nước ấm trong phòng tắm kín, tránh gió lùa; khi cho trẻ ăn, cần cho cho ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa và cho trẻ uống nhiều nước; tích cực cho trẻ bú mẹ; cho trẻ uống thuốc theo đơn và tái khám theo hẹn của bác sĩ. Người chăm sóc trẻ cần đeo khẩu trang, rửa tay sạch trước và sau mỗi lần tiếp xúc với trẻ.

Cảnh giác các dấu hiệu nặng

Bác sĩ cũng lưu ý, trẻ mắc sởi rất dễ bị chuyển biến nặng; nhất là với trẻ mắc sởi điều trị tại nhà, cha mẹ cần chú các dấu hiệu chuyển nặng thường là: Trẻ li bì, ăn kém, bỏ bú; trẻ nôn nhiều, tiêu chảy, phân lỏng nhiều; khó thở, thở nhanh, trẻ ho nhiều, liên tục; trẻ sốt cao liên tục, không đáp ứng hoặc đáp ứng kém với thuốc hạ sốt; trẻ co giật, hôn mê; đặc biệt khi trẻ đã bay hết ban nhưng vẫn còn sốt… Khi có các dấu hiệu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được theo dõi và xử trí.

Bệnh sởi dễ lây lan, vì vậy, cha mẹ cần chú ý phòng bệnh cho trẻ. Các biện pháp phòng lây nhiễm bệnh có thể áp dụng như: Đảm bảo vệ sinh cho trẻ như vệ sinh tay bằng nước và xà phòng hoặc dung dịch chứa cồn; đeo khẩu trang cho trẻ; khi ho hoặc hắt hơi cần dùng khuỷu tay hoặc khăn giấy che miệng để đảm bảo không phát tán mầm bệnh ra xung quanh; tăng sức đề kháng cho trẻ bằng việc bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ.

Bác sĩ cũng lưu ý, khi bệnh nhân bước vào giai đoạn phát ban, virus sởi vẫn có thể tiếp tục lây lan. Nhất là khi trẻ nhỏ mắc bệnh không thể cách ly, người chăm sóc như cha mẹ không đeo khẩu trang hoặc rửa tay diệt khuẩn cũng có thể bị lây nhiễm và làm lây lan virus sang người khác.

Đặc biệt, hiện bệnh sởi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, để bảo vệ trẻ khỏi virus và giảm nguy cơ lây nhiễm từ cộng đồng, tiêm phòng vaccine sởi cho trẻ là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất.

Với vaccine phòng sởi, có thể tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi, hiện có 2 loại vaccine sởi là: Vaccine sởi đơn hoặc vaccine kết hợp sởi – quai bị – rubella.

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc