'Bầy sứa UAV tự sát' của Iran phối hợp hạ tiêm kích F-15E Mỹ như thế nào?

Lầu Năm Góc đánh giá một nhóm máy bay không người lái UAV của Iran có thể đã cung cấp thông tin quan trọng, giúp phòng không nước này nhắm mục tiêu vào tiêm kích F-15E Mỹ trong vụ bắn rơi hồi đầu tháng 4. Thông tin được một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên tiết lộ với New York Times ngày 12/8.

Theo nguồn tin, các UAV Iran thu thập dữ liệu về tọa độ, tốc độ và hướng bay của chiếc F-15E, sau đó truyền thông tin về sở chỉ huy. Dữ liệu này được cho là giúp phòng không Iran đón lõng tiêm kích Mỹ và khai hỏa bằng tên lửa vác vai. Hệ thống cảnh báo trên chiếc F-15E chỉ kích hoạt khoảng nửa giây trước khi quả đạn đánh trúng mục tiêu.

UAV tự sát của Iran

Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin trên. Trước đó, CNN ngày 23/6 dẫn các nguồn tin cho biết phi công F-15E đã nhìn thấy nhiều UAV Iran liên kết với nhau và di chuyển đồng bộ. Một số drone cỡ nhỏ cơ động hơn bay phía dưới đội hình lớn.

Một phi công mô tả đội hình này giống như một con sứa. Các nguồn tin cho biết phi công F-15E gọi hiện tượng này là “bãi mìn drone trên không”. Những lời kể trên làm dấy lên giả thuyết Iran có thể sử dụng mạng lưới UAV làm cảm biến trên không để hỗ trợ hệ thống phòng không.

Tiêm kích F-15E của Mỹ

Ông Thomas Newdick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định nếu thông tin chính xác một phần, vụ việc có thể hé lộ cách Iran tận dụng UAV để phát hiện và theo dõi mục tiêu trên không. Tuy nhiên, ông lưu ý việc nhiều UAV bay cùng đội hình chưa đồng nghĩa Iran đã sở hữu công nghệ cho phép chúng phối hợp theo mô hình bầy đàn thực sự.

Ông Newdick cũng đưa ra khả năng chiếc F-15E không bị chính “bầy sứa UAV” phát hiện. Một phi cơ khác có thể đã thực hiện nhiệm vụ quan sát và cung cấp thông tin cho lực lượng phòng không Iran.

Theo chuyên gia này, việc sử dụng UAV và drone có cảm biến đơn giản có thể là giải pháp phòng không phi đối xứng. Phương án này có thể được dùng để bổ sung cho mạng lưới cảnh giới truyền thống sau khi hệ thống radar bị tổn thất trong các đợt tấn công quy mô lớn.

UAV tự sát Iran được phóng lên

Mạng lưới UAV vẫn kém xa radar truyền thống và khả năng phát hiện mục tiêu có thể phụ thuộc đáng kể vào may mắn. Những mạng lưới UAV tiên tiến hơn sẽ đòi hỏi công nghệ cao cùng hệ thống chỉ huy và kiểm soát phức tạp.

UAV cũng có thể được trang bị thiết bị phát hiện tín hiệu vô tuyến để xác định vị trí đối phương trên phạm vi rộng. So với hệ thống mặt đất, phương án này có lợi thế về độ cao, tính linh hoạt và khả năng phối hợp với mồi bẫy nhằm kích hoạt radar trên máy bay đối phương.

Ông Newdick cho rằng thông tin về việc Iran sử dụng UAV phát hiện tiêm kích F-15E, cùng lời kể của phi công về “bầy sứa UAV”, đã bổ sung một chi tiết đáng chú ý vào vụ đối đầu trên bầu trời Iran ngày 3/4.

Tiêm kích F-15E của Mỹ

F-15E Strike Eagle là tiêm kích-bom 2 chỗ ngồi, đa nhiệm do McDonnell Douglas phát triển từ dòng F-15, được thiết kế để thực hiện cả nhiệm vụ không chiến và tấn công mặt đất tầm xa. Chiếc F-15E đầu tiên bay thử ngày 11/12/1986, được bàn giao cho Không quân Mỹ từ năm 1988 và chính thức đạt khả năng tác chiến vào năm 1989.

F-15E lần đầu tham chiến trong Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, thực hiện các nhiệm vụ tấn công ban đêm nhằm vào trận địa tên lửa Scud và các mục tiêu mặt đất của Iraq. Sau đó, loại máy bay này tiếp tục tham gia các chiến dịch tại Bosnia, Afghanistan và Iraq, thực hiện nhiều nhiệm vụ không kích và hỗ trợ mặt đất.

Ngoài Mỹ, các biến thể phát triển từ F-15E còn được Israel, Saudi Arabia, Hàn Quốc và Singapore sử dụng. Trong đó có F-15I của Israel, F-15S của Saudi Arabia, F-15K của Hàn Quốc và F-15SG của Singapore.

Theo War Zone, AP, CNN

Việt Hùng