Bầu cử Hungary: Thủ tướng Orbán chính thức thừa nhận thất bại, kết thúc 16 năm cầm quyền, một chính phủ thân EU sẽ được thành lập

Báo Politico đưa tin, theo kết quả kiểm phiếu gần như hoàn tất, đảng Tisza của ông Magyar dự kiến giành tới 138/199 ghế, trong khi đảng Fidesz của ông Orbán chỉ đạt khoảng 55 ghế. Đây được xem là thất bại nặng nề, diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ cử tri đi bầu cao kỷ lục trong lịch sử dân chủ của Hungary.

Trong phát biểu thừa nhận thất bại, ông Orbán xúc động cho biết: “Dù kết quả ra sao, chúng tôi sẽ tiếp tục phục vụ đất nước và dân tộc Hungary từ hàng ngũ đối lập”.

Trong khi đó, ông Péter Magyar tuyên bố chiến thắng trước hàng nghìn người ủng hộ bên bờ sông Danube, khẳng định chính quyền của ông Orbán "đã kết thúc” và cam kết đưa Hungary trở lại vị thế “đồng minh mạnh mẽ trong Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)”.

Với đa số hai phần ba, đảng Tisza có khả năng sửa đổi Hiến pháp và đảo ngược các trụ cột trong mô hình “dân chủ phi tự do” mà ông Orbán xây dựng, bao gồm kiểm soát đối với tư pháp, truyền thông và các doanh nghiệp nhà nước.

Ông Magyar kêu gọi một loạt lãnh đạo cấp cao từ chức nhằm “làm sạch bộ máy nhà nước”, trong đó có Tổng thống Hungary Tamás Sulyok, người có quyền phủ quyết luật và trả lại Quốc hội xem xét.

Chiến thắng của Tisza cũng mở đường cho việc khôi phục quyền tiếp cận hàng tỷ Euro quỹ hỗ trợ từ EU - vốn bị đóng băng do lo ngại về suy thoái dân chủ dưới thời ông Orbán. Ông Magyar cho biết, các chuyến công du nước ngoài đầu tiên sẽ tới Ba Lan, Áo và Brussels nhằm thúc đẩy mục tiêu này.

Kết quả bầu cử được dự báo sẽ tạo ra dư chấn chính trị từ Washington tới Moscow. Ông Orbán vốn là đồng minh thân cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố “trái tim châu Âu đang đập mạnh mẽ hơn tại Hungary”. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng nhanh chóng gửi lời chúc mừng tới ông Magyar, đồng thời bày tỏ kỳ vọng tăng cường hợp tác với Budapest.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh kết quả này, cho biết Kiev sẵn sàng thúc đẩy hợp tác với Hungary, trong bối cảnh trước đây quan hệ song phương thường xuyên gặp trở ngại dưới thời ông Orbán.

Ngược lại, thất bại của ông Orbán được xem là đòn giáng mạnh vào phong trào “Nước Mỹ trên hết” (MAGA) của Tổng thống Trump.

Với đa số áp đảo, chính phủ mới cũng có thể tiến hành cải cách tư pháp nhằm đáp ứng các điều kiện của EU, loại bỏ ảnh hưởng của các nhân sự thân Fidesz trong bộ máy nhà nước, cũng như điều chỉnh các quy định bầu cử và truyền thông vốn bị cho là thiên lệch trong nhiều năm qua.

Đây được xem là bước ngoặt có thể mở đường cho việc khôi phục mô hình dân chủ đa nguyên tại Hungary sau hơn một thập kỷ tập trung quyền lực.

Bảo Minh