Bất ổn trên tàu sân bay Mỹ phản ánh sức ép từ cuộc chiến Iran

Tàu USS Abraham Lincoln. Ảnh: Wikimedia Commons

Theo báo chí Anh ngày 15/8, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đang đối mặt với làn sóng chỉ trích liên quan đến điều kiện sinh hoạt và tinh thần của binh sĩ trên tàu USS Abraham Lincoln, một trong những tàu sân bay được Washington triển khai tới Trung Đông để phục vụ chiến dịch quân sự chống Iran.

Tranh cãi bùng lên sau khi người thân của các thủy thủ phản ánh với truyền thông quân sự và các nghị sĩ Mỹ về tình trạng thiếu vật tư, nguồn nước bị ô nhiễm cùng những vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong đó có thông tin về các vụ cố gắng tự tử trên tàu.

USS Abraham Lincoln chở khoảng 5.000 thủy thủ và đã rời cảng nhà ở San Diego gần 9 tháng. Thời gian triển khai kéo dài khiến gia đình các quân nhân ngày càng lo ngại về điều kiện sống cũng như thời điểm con tàu có thể trở về Mỹ.

Tổng thống Donald Trump ngày 14/8 bác bỏ những lo ngại trên, đồng thời cho biết USS Abraham Lincoln sẽ sớm được một tàu sân bay khác thay thế tại khu vực. Khi được hỏi liệu con tàu đã được triển khai quá lâu hay chưa, ông Trump trả lời rằng khoảng thời gian này vẫn chưa phải quá dài.

Tuy nhiên, những vấn đề trên USS Abraham Lincoln xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều người Mỹ hoài nghi về cuộc chiến với Iran, coi đây là một cuộc can thiệp quân sự ở nước ngoài kéo dài và tốn kém. Hoạt động của con tàu cũng làm gia tăng lo ngại về sự hao hụt nguồn lực quân sự Mỹ, sau khi Washington sử dụng một lượng lớn vũ khí tiến công và phòng thủ kể từ khi xung đột nổ ra vào tháng 2.

Vụ việc đồng thời trở thành phép thử mới đối với ông Hegseth, người đã thực hiện nhiều thay đổi gây tranh cãi trong thời gian lãnh đạo Lầu Năm Góc. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ đã loại một số tướng lĩnh cấp cao nhằm tăng mức độ trung thành trong bộ máy, đồng thời điều chỉnh văn hóa quân đội theo quan điểm chống các chính sách cấp tiến của chính quyền, bao gồm việc loại bỏ các sáng kiến về đa dạng và áp dụng tiêu chuẩn kiểm tra testosterone mới.

Trong chuyến thăm Panama ngày 13/8, ông Hegseth cho rằng tình trạng trên tàu sân bay đã bị phản ánh sai lệch hoàn toàn, đồng thời khẳng định thủy thủ đoàn USS Abraham Lincoln đã hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ lợi ích của Mỹ.

Dù vậy, sức ép đối với người đứng đầu Lầu Năm Góc có thể tiếp tục gia tăng khi phản ứng của chính quyền bị cho là ngày càng xa rời tâm lý của gia đình các thủy thủ cũng như thái độ của công chúng đối với cuộc chiến.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer đã kêu gọi sa thải ông Hegseth ngay lập tức. Một nhóm nghị sĩ Dân chủ đại diện khu vực San Diego cũng gửi thư yêu cầu Bộ trưởng Chiến tranh giải trình cụ thể về tình trạng của con tàu.

Hạ nghị sĩ Scott Peters, một trong những người ký thư, cho rằng gia đình các thủy thủ có quyền được biết điều gì đang xảy ra, những biện pháp nào được triển khai để bảo vệ họ và khi nào con tàu có thể trở về an toàn. Ông đồng thời chỉ trích việc phát động cuộc chiến mà không có sự phê chuẩn hoặc giám sát của Quốc hội, trong khi chưa có kế hoạch kết thúc rõ ràng.

Một quan chức Mỹ bác bỏ thông tin số vụ cố gắng tự tử hoặc các vấn đề sức khỏe tâm thần trên tàu gia tăng. Theo quan chức này, thủy thủ đoàn đang được hỗ trợ bởi 5 tuyên úy hải quân, một nhà tâm lý học lâm sàng, một nhân viên công tác xã hội và một chó hỗ trợ tinh thần nhằm duy trì tâm lý và tinh thần cho các thành viên trên tàu.

Về tình trạng thiếu vật tư, phía Mỹ giải thích USS Abraham Lincoln đang hoạt động trong môi trường tác chiến căng thẳng, nơi các trung tâm hậu cần truyền thống tại Trung Đông bị gián đoạn. Việc tiếp tế được ưu tiên theo thứ tự gồm thực phẩm, đồ vệ sinh và thư từ. Quan chức này cũng khẳng định con tàu vẫn có nước sạch, hệ thống điều hòa hoạt động và các lựa chọn bữa ăn bảo đảm sức khỏe.

USS Abraham Lincoln là một phần trong lực lượng hải quân quy mô lớn được Mỹ triển khai tới Trung Đông trong cuộc chiến với Iran. Con tàu đã tham gia các đợt không kích nhằm vào Iran và hỗ trợ phong tỏa những tàu thuyền ra vào các cảng của nước này qua eo biển Hormuz. Ông Hegseth tuyên bố Mỹ có thể duy trì chiến dịch phong tỏa tại khu vực vô thời hạn.

Giới lãnh đạo Lầu Năm Góc vẫn tỏ ra tin tưởng vào khả năng duy trì hoạt động quân sự dài hạn. Tuy nhiên, ông Erik Raven, cựu Thứ trưởng Hải quân Mỹ, cho biết nhiều quan chức quân sự cấp cao đang lo ngại lịch triển khai và cường độ hoạt động của các lực lượng không được quản lý hợp lý.

Theo ông Raven, việc liên tục yêu cầu binh sĩ làm việc với cường độ cao có thể gây hậu quả lâu dài đối với khả năng sẵn sàng chiến đấu, không chỉ trong hải quân mà còn ở không quân và lục quân.

Bà Rosemary Kelanic, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Viện nghiên cứu Defense Priorities, nhận định sự phẫn nộ liên quan đến USS Abraham Lincoln phản ánh mối lo rộng hơn rằng quân đội Mỹ đang bị buộc phải hoạt động trong tình trạng nguồn lực dần cạn kiệt. Theo bà, một lực lượng không được đáp ứng đầy đủ các nhu cầu sinh hoạt cơ bản sẽ khó duy trì khả năng chiến đấu trong dài hạn.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc