Xe chiến đấu bộ binh hạng nặng Ajax tiếp tục vướng phải vụ bê bối lớn

Một số xe chiến đấu bộ binh (IFV) hạng nặng Ajax thế hệ mới của Lục quân Hoàng gia Anh đã bị hỏng hóc nghiêm trọng chỉ sau một thời gian ngắn được đưa vào tình trạng bảo quản trong kho dự trữ.

Những chiếc IFV nói trên trước đó đã bị cho ngừng hoạt động tạm thời sau khi 31 binh sĩ cảm thấy không được khỏe khi di chuyển trên các xe chiến đấu bộ binh này trong khuôn khổ cuộc tập trận Titan Storm.

Theo ghi nhận, nhiều binh sĩ khi vừa bước ra khỏi xe đã bị nôn mửa và không thể tự đứng dậy được. Trong quá trình kiểm tra nhằm đưa chúng trở lại hoạt động, các kỹ sư đã phát hiện một số lỗi kỹ thuật, dẫn tới việc phải gửi những chiếc Ajax trở lại nhà máy để sửa chữa.

Vào cuối tháng 4/2026, Lục quân Anh đã "thận trọng" cho phép nối lại hoạt động tiếp nhận và kiểm tra. Tuy nhiên một nguồn tin thân cận với cuộc thử nghiệm tiết lộ với tờ Telegraph rằng những phương tiện bọc thép này liên tục gặp sự cố và lại phải đưa vào kho cất giữ.

Lục quân Anh sau đó khẳng định các lỗi trên chỉ là nhỏ và đã được khắc phục nhanh chóng, không gây ảnh hưởng đến những bài kiểm tra liên quan đối với 6 mẫu thử nghiệm, và tách biệt với các sự cố đã ghi nhận trên những chiếc IFV Ajax ban đầu.

Dựa trên thông tin được đăng tải, những xe chiến đấu bộ binh hạng nặng này đã được sửa chữa kịp thời, sau đó các kỹ sư tiếp tục hoạt động thử nghiệm chúng vào ngày hôm sau.

Hồi tháng 3/2026, xuất hiện thông tin London đã xác nhận kế hoạch đưa xe chiến đấu bộ binh Ajax vào trạng thái hoạt động đầy đủ (FOC) trong khoảng cuối năm 2029. Tuy vậy cột mốc này chỉ có hiệu lực nếu dự án vượt qua thành công giai đoạn xem xét hiện tại.

Dự án nghiên cứu chế tạo IFV Ajax đã gặp phải nhiều trắc trở, dẫn tới chậm trễ kéo dài, liên quan đến vấn đề kỹ thuật. Trở ngại lớn nhất là tiếng ồn và độ rung quá mức trong quá trình hoạt động, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe quân nhân.

Trước đó vào cuối năm 2025, nhà sản xuất thông báo xe chiến đấu bộ binh Ajax đã đạt được trạng thái vận hành ban đầu, mặc dù vậy rất nhanh sau đó chứng nhận này đã bị thu hồi.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healy cho biết sau khi quá trình xem xét hoàn tất, chính phủ phải đưa ra lựa chọn đó là hoặc tiếp tục hỗ trợ lâu dài, hoặc chấm dứt hoàn toàn dự án.

Nhưng ngay tháng 1/2026, quan chức cấp cao phụ trách dự án thiết giáp Ajax của Lục quân Hoàng gia Anh đã bị cách chức sau khi một cuộc rà soát phát hiện ra những vấn đề nghiêm trọng về an toàn của các phương tiện này,

Trong một thông báo bằng văn bản gửi Quốc hội, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Luke Pollard xác nhận rằng giám đốc phụ trách chương trình nghiên cứu chế tạo xe thiết giáp Ajax không còn giữ chức vụ này nữa.

Kết quả kiểm tra cho thấy các quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Anh không được báo cáo đầy đủ về những vấn đề an toàn đã biết, trước thời điểm phương tiện được đưa vào hoạt động.

Ông Pollard cho biết các quan chức Bộ Quốc phòng Anh đã được đảm bảo rằng IFV Ajax “an toàn” và sẵn sàng cho giai đoạn hoạt động ban đầu, nhưng thực tế lại khác hẳn, và những sự cố mới ghi nhận có nguy cơ khiến dự án bị đóng cửa sớm.

Việt Dũng