Bất ngờ lời khuyên chọn việc của CEO Elon Musk: Đừng cố thắng AI

Thông điệp của người giàu nhất thế giới là một gợi mở về cách con người định nghĩa lại ý nghĩa của công việc trong kỷ nguyên AI. Ảnh: Axios

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình thị trường lao động toàn cầu, lời khuyên nghề nghiệp của tỷ phú Elon Musk - một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong lĩnh vực công nghệ - mới đây lại đi ngược với xu hướng phổ biến. Không khuyến khích giới trẻ “lao” vào các ngành như khoa học dữ liệu hay học máy, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo đuổi những công việc mà bản thân cảm thấy có ích và ý nghĩa, ngay cả khi AI có thể làm tốt hơn trong tương lai.

Lựa chọn “ý nghĩa” thay vì “an toàn”

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, Elon Musk cho biết ông cũng đang đối diện với câu hỏi này khi tư vấn nghề nghiệp cho chính các con mình, những người chuẩn bị bước vào thị trường lao động. Theo ông, việc đưa ra định hướng trong một thế giới đầy biến động bởi công nghệ là điều không dễ dàng.

Thay vì khuyên con cái chọn những công việc ổn định hoặc có nhu cầu cao, ông Musk khuyến khích các con theo đuổi những gì mình thực sự yêu thích, đồng thời mang lại giá trị tích cực cho xã hội. “Ý nghĩa” - theo cách nhìn của ông - quan trọng hơn nhiều so với sự an toàn nghề nghiệp trong dài hạn.

Quan điểm của tỷ phú Musk càng đáng chú ý khi ông không chỉ là người quan sát, mà còn là một trong những người trực tiếp thúc đẩy làn sóng công nghệ. Với vai trò đứng sau các công ty như Tesla, SpaceX, Neuralink và xAI, CEO này đang góp phần định hình tương lai của nhiều ngành công nghiệp, từ giao thông, không gian cho đến trí tuệ nhân tạo và giao diện não – máy tính.

Tuy nhiên, chính ông cũng thừa nhận những hoài nghi cá nhân. Musk cho biết đôi khi ông tự hỏi liệu những nỗ lực không ngừng nghỉ của mình, cùng những hy sinh về thời gian cho gia đình và bạn bè, có còn ý nghĩa nếu một ngày nào đó AI có thể làm mọi thứ hiệu quả hơn con người.

CEO Elon Musk khuyên người trẻ không nên chạy theo kỹ năng “hot” mà nên theo đuổi những công việc mang lại giá trị và ý nghĩa cá nhân. Ảnh: Axios

Để duy trì động lực, ông lựa chọn cách không quá ám ảnh với viễn cảnh dài hạn, mà tập trung vào hiện tại: làm những điều khiến bản thân hứng thú và tạo ra tác động tích cực.

Cách tiếp cận trái ngược

Quan điểm của CEO Elon Musk tương phản rõ rệt với nhiều chuyên gia khác. Chẳng hạn, Nikhil Kamath, nhà đồng sáng lập nền tảng Zerodha nhấn mạnh khả năng thích ứng là yếu tố sống còn trong kỷ nguyên AI.

Dẫn báo cáo “Tương lai việc làm 2025” của Diễn đàn Kinh tế thế giới, ông Kamath cho biết khoảng 34% công việc hiện tại có thể bị tự động hóa vào năm 2030. Ông kêu gọi người lao động liên tục nâng cao kỹ năng và sẵn sàng rời bỏ các mô hình giáo dục truyền thống.

Theo dự báo của Diễn đàn Kinh tế thế giới, khoảng 92 triệu việc làm có thể biến mất trên toàn cầu, nhưng đồng thời sẽ xuất hiện khoảng 170 triệu việc làm mới. Tuy nhiên, cơ hội này chỉ dành cho những người có khả năng học hỏi và thích nghi liên tục.

Thách thức không chỉ là việc làm

Nếu như CEO Kamath nhấn mạnh sự “sinh tồn” thông qua học tập, thì CEO Musk lại đặt trọng tâm vào một câu hỏi sâu hơn: con người sẽ tìm thấy ý nghĩa ở đâu khi máy móc có thể làm mọi thứ tốt hơn, nhanh hơn và rẻ hơn?

Theo ông Musk, thách thức lớn nhất trong tương lai không chỉ là giữ được việc làm, mà là duy trì sự gắn kết về cảm xúc và tinh thần với công việc. Khi đóng góp cá nhân có thể trở nên “có thể thay thế”, việc tìm ra động lực nội tại sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Ở góc nhìn này, thành công không còn được đo bằng việc vượt qua máy móc, mà bằng việc theo đuổi những giá trị phù hợp với bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội.

Thông điệp của người giàu nhất thế giới vì thế không chỉ là lời khuyên nghề nghiệp, mà còn là một gợi mở về cách con người định nghĩa lại ý nghĩa của công việc trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Hồng Nhung