Bảo đảm nguồn lực thúc đẩy phát triển năng lượng

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 6. Ảnh: Đắc Trường

Chiều 20/10, thảo luận tại Tổ 6 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, phát triển nguồn và lưới điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

ĐBQH Nguyễn Văn An (Hưng Yên) cơ bản tán thành việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm thể chế hóa các chủ trương mới về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tháo gỡ khó khăn trong đầu tư, vận hành hệ thống và phát triển thị trường điện.

ĐBQH Nguyễn Văn An (Hưng Yên) phát biểu. Ảnh: Đắc Trường

Về thủ tục đầu tư và thu hút nguồn lực xã hội, đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ, cụ thể hơn phạm vi, điều kiện áp dụng cơ chế chấp thuận nhà đầu tư, nhất là các tiêu chí liên quan đến đất đai, rừng, môi trường, quốc phòng, an ninh. Việc đơn giản hóa thủ tục cần gắn với hiệu quả quản lý nhà nước, tránh lợi dụng cơ chế rút gọn để bỏ qua các điều kiện cần thiết.

Đối với đầu tư lưới điện truyền tải theo phương thức đối tác công tư (PPP) và các hình thức xã hội hóa, cần hoàn thiện hành lang pháp lý, làm rõ thẩm quyền đầu tư, cơ chế thu hồi chi phí thông qua giá dịch vụ truyền tải điện và phương thức thanh toán. Đây là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá hiệu quả, kiểm soát rủi ro và yên tâm đầu tư dài hạn.

Các đại biểu thảo luận tại Tổ 6. Ảnh: Đắc Trường

Đề cập đến cơ chế giá điện, đại biểu cho rằng, cần thể chế hóa rõ nguyên tắc giá điện vận hành theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Trường hợp Nhà nước điều tiết giá nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, cần quy định cụ thể cơ chế xử lý, nguồn bù đắp và trách nhiệm đối với phần chi phí hợp lý, hợp lệ chưa được thu hồi, bảo đảm công khai, minh bạch và khả thi.

Đồng thời, cần xác định lộ trình giảm dần, tiến tới xóa bỏ bù chéo giá điện phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng chi trả của người dân, doanh nghiệp, tránh gây tác động đột ngột đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Đối với các dự án điện quy mô lớn, nhất là điện khí LNG, điện gió ngoài khơi và thủy điện tích năng, đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế giá và phân bổ rủi ro trong hợp đồng mua bán điện dài hạn; làm rõ giá công suất, giá bán điện và nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước, bên mua điện và nhà đầu tư khi chi phí đầu vào hoặc điều kiện vận hành biến động. Cơ chế hợp đồng rõ ràng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn trong thu xếp vốn, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

ĐBQH Nguyễn Thị Thanh Bình (Hưng Yên) phát biểu. Ảnh: Đắc Trường

Cùng quan tâm đến tính ổn định của chính sách, ĐBQH Nguyễn Thị Thanh Bình (Hưng Yên) nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính dự báo, bảo đảm sự đồng bộ của pháp luật về điện lực, nhất là với Nghị quyết số 253 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026–2030. Theo đại biểu, các dự án năng lượng thường có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, do đó cần cơ chế, chính sách ổn định để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát thời hạn đàm phán, giao kết hợp đồng mua bán điện, nhất là đối với các dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với lựa chọn nhà đầu tư. Các quy định cần làm rõ thời hạn xử lý hồ sơ, trách nhiệm của các bên và cơ chế giải quyết bất đồng, tránh kéo dài đàm phán, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Bên cạnh đó, cần tính đầy đủ, hợp lý chi phí giải phóng mặt bằng khi xác định giá điện, bảo đảm phản ánh những thay đổi về chính sách đất đai và chi phí bồi thường, hỗ trợ. Đối với hạ tầng đấu nối dùng chung, đại biểu kiến nghị bổ sung cơ chế phân bổ, chia sẻ chi phí theo công suất, mức độ sử dụng và thời điểm kết nối; đồng thời quy định rõ trách nhiệm vận hành, bảo dưỡng và cơ chế chuyển giao công trình. Qua đó, hạn chế đầu tư trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và hài hòa lợi ích giữa các bên.

ĐBQH Nguyễn Duy Tiến (Tây Ninh) phát biểu. Ảnh: Đắc Trường

Về phát triển điện gió ngoài khơi, ĐBQH Nguyễn Duy Tiến (Tây Ninh) đề nghị rà soát, bảo đảm tính đồng bộ giữa quy định về khảo sát dự án với pháp luật về quốc phòng, an ninh, hàng hải, dầu khí, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Đồng thời, cần làm rõ phương án xử lý những xung đột có thể phát sinh giữa hoạt động phát triển điện gió ngoài khơi với hoạt động hàng hải.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đắc Trường

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đắc Trường

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đắc Trường

Đại biểu cũng kiến nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 50 của Luật Điện lực theo hướng phân loại cụ thể hơn các nhóm đối tượng sử dụng điện phục vụ sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp, qua đó bảo đảm chính sách giá điện phù hợp với đặc thù sản xuất, hạn chế gia tăng chi phí cho người dân.

Việc điều chỉnh giá điện và khung giờ sử dụng điện cần có căn cứ rõ ràng, bảo đảm tính ổn định, hài hòa lợi ích giữa ngành điện và người sử dụng. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu quy định phù hợp đối với phát triển điện gió trên các đảo nhân tạo.

Nhật Trường