Bảo đảm hài hòa trong phát triển Thủ đô với các vùng lân cận

Rà soát, kế thừa những quy định còn phát huy hiệu quả tốt

Thảo luận về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), một số đại biểu khẳng định, dự án Luật lần này thể hiện bước chuyển rất đáng ghi nhận: từ tư duy “quản lý” sang tư duy “kiến tạo”, từ cơ chế “xin phép” sang cơ chế “phân quyền tối đa, trách nhiệm giải trình rõ ràng”. Với nhiều thẩm quyền hoàn toàn mới chưa có trong pháp luật hiện hành được giao cho chính quyền Hà Nội, có thể nói dự thảo Luật thực sự là một cuộc cách mạng thể chế ở cấp địa phương.

Toàn cảnh phiên họp tổ. Ảnh: Hồ Long

Để góp phần bảo đảm tính khả thi của những quy định đặc thù, vượt trội về vấn đề phân cấp, phân quyền, đại biểu Vương Quốc Thắng (TP. Đà Nẵng) cho rằng, cần bổ sung quy định về thời hạn tối đa để HĐND, UBND thành phố ban hành các văn bản thi hành Luật Thủ đô, ví dụ trong vòng 6 tháng kể từ ngày Luật có hiệu lực. Đồng thời, cần có cơ chế báo cáo công khai tiến độ ban hành các văn bản hướng dẫn để cộng đồng doanh nghiệp và xã hội giám sát.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ Phạm Đại Dương điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

Ngoài ra, theo đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu, bổ sung các quy định về Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc thành phố Hà Nội để phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước tại khoản 2, Điều 6. Theo đại biểu, nếu chính quyền thành phố được trao toàn quyền đối với đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc Thành phố Hà Nội thì chúng ta sẽ có “đặc thù trong đặc thù”. Do vậy, cần phải thiết kế ngay trong dự thảo Luật các quy định riêng về cơ chế giám sát đối với đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc thành phố Hà Nội để tránh lạm dụng chính sách.

ĐBQH Vương Quốc Thắng (TP. Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Về việc kế thừa, thiết kế các quy định đặc thù về y tế, giáo dục cho Thủ đô, đại biểu Vương Quốc Thắng cho rằng, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu rà soát, kế thừa những quy định còn phát huy hiệu quả tốt tại Luật Thủ đô hiện hành như: quy định về “Nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và năng lực của hệ thống y tế dự phòng, y tế cơ sở, mạng lưới khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình. Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện công lập và ngoài công lập” tại Điều 26; quy định về phát triển giáo dục và đào tạo tại Điều 22 Luật Thủ đô hiện hành.

Ưu tiên hỗ trợ vùng lân cận Thủ đô để cùng phát triển đồng bộ, hài hòa

Góp ý vào dự án Luật, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) cho rằng, Thủ đô cần có cơ chế đặc thù nhằm tạo bước phát triển đột phá, đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy chung. Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn về tác động đối với các địa phương vùng lân cận như Phú Thọ, Ninh Bình, Hưng Yên... khi Luật được triển khai.

ĐBQH Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) phát biểu ý kiến. Ảnh: Hồ Long

Theo đó, nếu không có cơ chế phù hợp cho các địa phương xung quanh, sự chênh lệch về nguồn lực phát triển hạ tầng, khai thác tài nguyên khoáng sản, cũng như các lĩnh vực y tế, giáo dục sẽ ngày càng rõ rệt. Điều này có thể dẫn đến tình trạng so sánh, dịch chuyển nguồn lực và lao động về Thủ đô – nơi có điều kiện thuận lợi hơn.

Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

Thực tế, công nhân tại các khu công nghiệp ở Ninh Bình, Hải Phòng, Phú Thọ có thể chuyển dịch về làm việc tại các địa bàn được hưởng cơ chế ưu đãi, từ đó ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến cơ chế khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản và triển khai các dự án đầu tư tại khu vực giáp ranh Thủ đô cũng cần được làm rõ. Nếu không có sự điều tiết hợp lý, dòng vốn đầu tư có thể tập trung vào những nơi có thủ tục thông thoáng hơn, gây bất lợi cho các địa phương lân cận. Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị cần có tính toán tổng thể, bảo đảm cơ chế, chính sách phát triển hài hòa, ưu tiên hỗ trợ các địa phương vùng xung quanh Thủ đô để phát triển đồng bộ, tránh gia tăng chênh lệch.

ĐBQH Nguyễn Phi Hùng (Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Phi Hùng (Đà Nẵng) đề nghị bổ sung quy định về phạm vi điều chỉnh của dự án Luật theo hướng toàn diện, rõ ràng hơn. Theo đại biểu, khi đề cập đến vùng Thủ đô có liên quan đến các địa phương lân cận thì cần xác định cụ thể trong phạm vi điều chỉnh của Luật để bảo đảm tính thống nhất. Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để bảo đảm việc sửa đổi Luật Thủ đô phù hợp với Hiến pháp và các luật có liên quan.

Trần Tâm