Bản sắc văn hóa, điểm nhấn để thanh niên Lâm Thượng phát triển du lịch

Tốt nghiệp đại học năm 2015, anh Hoàng Văn Trạng, sinh năm 1992, dân tộc Tày, ở thôn Khéo Lẹng, xã Lâm Thượng (Lào Cai) cũng như nhiều thanh niên khác đã ở lại Hà Nội để tìm việc, thử sức, chủ yếu làm marketing.

Qua những lần đưa bạn bè, đồng nghiệp về quê, anh nhận thấy mọi người đều ấn tượng với cảnh quan nguyên sơ, nhà sàn truyền thống và đời sống văn hóa đặc trưng của đồng bào vùng cao. Chính vì vậy, năm 2019, anh đã vay vốn để cải tạo nhà cửa, khuôn viên với dự định làm du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, dịch Covid-19 khiến kế hoạch gián đoạn. Năm 2023, anh quyết định rời Hà Nội về hẳn quê, tập trung phát triển mô hình Tày Homes. Khi hoạt động dần phục hồi, bão Yagi năm 2024 lại buộc gia đình phải dừng đón khách nửa năm do nguy cơ sạt lở.

Hoàng Văn Trạng (áo đen đứng bên phải) đưa khách trải nghiệm tại thôn Khéo Lẹng

Không nản chí, với số vốn tích cóp và vay thêm từ Ngân hàng Chính sách xã hội, anh làm lại từ đầu. Sau nhiều nỗ lực, nhà sàn truyền thống của gia đình, với không gian gần 1.000 m², có cả những phòng khép kín đã bắt đầu thu hút khách ổn định. Cùng với đó, anh còn tham gia Ban quản lý du lịch cộng đồng xã, hướng tới xây dựng làng du lịch đạt tiêu chuẩn ASEAN; đồng thời thành lập đội văn nghệ thanh niên do mình làm đội trưởng. Các tiết mục hát then, biểu diễn nhạc cụ dân tộc trở thành điểm nhấn cho du khách.

Một trong các Homestay tại Lâm Thượng vào ban đêm.

"Niềm vui lớn nhất khi làm du lịch là được quảng bá và giới thiệu quê hương Lâm Thượng mình đến với đông đảo du khách, một vùng đất mới có tên trên bản đồ du lịch Việt Nam. Tôi cũng mong là thời gian tới sẽ có nhiều chính sách hỗ trợ cho các hộ gia đình làm du lịch cộng đồng, để những người làm du lịch không chuyên như tôi có thể tiếp cận được nhiều lớp đào tạo trong lĩnh vực du lịch cộng đồng" - Anh Hoàng Văn Trạng chia sẻ.

Đội văn nghệ thanh niên do anh Trạng làm đội trưởng thường có các tiết mục hát múa truyền thống phục vụ du khách

Ngoài đội văn nghệ thanh niên, các thôn cũng có các đội văn nghệ thường xuyên tham gia biểu diễn phục vụ khách du lịch. Ảnh - đội văn nghệ thôn Tông Pình Cạy

Không chỉ anh Trạng, nhiều thanh niên ở thôn Khéo Lẹng cũng mạnh dạn phát triển du lịch cộng đồng. Điển hình như chị Hoàng Thị Ngọt, sinh năm 1994, sau khi về làm dâu tại Lâm Thượng năm 2016, chị nhận ra tiềm năng tại đây, nên song song với chăn nuôi, chị bắt đầu tự hướng dẫn khách tham quan, trải nghiệm khi mọi người đến địa phương.

Sự gần gũi, thân thiện chính là điểm níu chân du khách khi đến với vùng đất này. (Du khách thích thú chụp ảnh

Vào năm 2024, khi đàn lợn bị dịch bệnh, mất nguồn thu, chị cùng chồng chuyển hẳn sang làm du lịch homestay tại nhà sàn truyền thống, bước đầu với 3 phòng nghỉ, kết hợp tổ chức tour trải nghiệm.

Năm 2025, homestay đón những vị khách đầu tiên. Hiện mỗi tháng cũng đón hàng chục lượt khách lưu trú, tổ chức các tour trải nghiệm như đi bộ khám phá bản làng, gặt lúa, cấy lúa, đan nón, nhuộm chàm, nấu ăn, giao lưu văn nghệ… Có khách lưu lại tới 1 tháng để tìm hiểu sâu đời sống, văn hóa địa phương. Theo chị Ngọt, khó khăn lớn nhất là hạn chế về ngoại ngữ, trong khi khách chủ yếu là người nước ngoài yêu thích trải nghiệm, không gian yên tĩnh. Dù vậy, chị vẫn kiên trì theo đuổi đam mê.

Trong không gian ấm cúng của những ngôi nhà sàn truyền thống, bà con dân tộc Tày ở Lâm Thượng cùng du khách quốc tế lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ.

"Em nghĩ mỗi người sẽ có một mong muốn riêng. Có người thích nhà rộng, nhiều đất; có người thấy vui khi có nhà đẹp, sang trọng; cũng có người cảm thấy hạnh phúc khi kiếm được nhiều tiền. Nhưng với em, khi làm du lịch, mình vừa có thu nhập, vừa được nói và được mọi người lắng nghe. Điều đó khiến em cảm thấy giá trị của mình được nâng lên. Được tiếp xúc với nhiều người hơn, nên quan điểm sống cũng thay đổi theo chiều hướng tích cực hơn. Vì vậy, em quyết tâm theo đuổi làm du lịch" - Em Hoàng Thị Ngọt cho biết.

Không gian homestay của gia đình chị Hoàng Thị Ngọt

Nằm giữa những dãy núi đá và rừng xanh, Lâm Thượng mang vẻ đẹp nguyên sơ, yên bình. Những bản làng người Tày, người Dao với nếp nhà sàn, nhà đất truyền thống, mái lá cọ thấp thoáng giữa ruộng đồng, nương rẫy tạo nên không gian hài hòa, gần gũi. Bao quanh các thôn bản là hang động, khe suối, thác nước còn giữ nét hoang sơ, cùng những cung đường nhỏ dẫn vào bản ngày càng thuận tiện. Nhịp sống chậm rãi, gắn với sản xuất và sinh hoạt văn hóa bản địa đã trở thành điểm hấp dẫn riêng đối với du khách khi đến với vùng đất này.

Hệ thống hang động, thác nước ở Lâm Thượng còn nhiều nét hoang sơ

Thung lũng Tùng Lâm, xã Lâm Thượng (thuộc thôn Bó Mi, xã Tân Phượng, huyện Lục Yên cũ) là một trong những điểm đáng để du khách khám phá

Từ lợi thế đó, toàn xã Lâm Thượng hiện đã có 6 mô hình du lịch cộng đồng, trong đó 5 mô hình do thanh niên làm chủ, tập trung vào lưu trú và trải nghiệm văn hóa, thiên nhiên. Bình quân mỗi tháng, các homestay đón khoảng 50 đoàn khách, doanh thu khoảng 200 triệu đồng. Du lịch cộng đồng không chỉ mang lại thu nhập mà còn tạo việc làm qua các hoạt động biểu diễn, hướng dẫn trải nghiệm, cung cấp sản phẩm đặc trưng như măng mai, vịt bầu, cá bỗng…, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Giữa không gian núi rừng hùng vĩ nơi giáp ranh tỉnh Tuyên Quang, thung lũng Tùng Lâm mang vẻ đẹp nguyên sơ với những thảm cỏ xanh mướt trải dài. Từng đàn trâu ung dung gặm cỏ tạo nên khung cảnh thanh bình, gợi cảm giác yên ả, gần gũi với thiên nhiên của vùng cao Lâm Thượng.

Đồng hành cùng thanh niên, Đoàn xã Lâm Thượng đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ, như: tổ chức tập huấn khởi nghiệp, nghiệp vụ du lịch; hỗ trợ tiếp cận vốn vay ưu đãi; huy động đoàn viên chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường; xây dựng đội văn nghệ phục vụ du khách; quảng bá hình ảnh địa phương trên các nền tảng số như fanpage, Youtube “Tuổi trẻ xã Lâm Thượng”...

Chị Hoàng Thị Dét - Bí thư Đoàn thanh niên xã (hàng đầu, thứ 4 từ phải sang) cùng đoàn viên thanh niên xã ra quân vệ sinh môi trường

Đoàn xã Lâm Thượng huy động đoàn viên chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường để góp phần phát triển du lịch địa phương

"Thời gian tới, Đoàn xã tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ làm du lịch, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, kết nối và nhân rộng các mô hình hiệu quả, đặc biệt là với các mô hình điểm tại thôn Khéo Lẹng; đồng thời phát huy vai trò cầu nối về nguồn lực, tạo điều kiện để thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp, lập thân, lập nghiệp ngay trên chính quê hương" - Chị Hoàng Thị Dét, Bí thư Đoàn xã Lâm Thượng cho biết.

Cảnh quan, thiên nhiên, văn hóa- đời sống tại Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai (địa phương thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái cũ) luôn có nét riêng đáng để du khách gần xa khám phá, trải nghiệm

Những bản làng người Tày, người Dao với nếp nhà sàn, nhà đất truyền thống, mái lá cọ thấp thoáng giữa ruộng đồng, nương rẫy tạo nên không gian hài hòa, gần gũi.

Từ những nếp nhà sàn, nhà đất, đoàn viên thanh niên dân tộc thiểu số ở Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai đang từng bước biến tiềm năng thành cơ hội phát triển kinh tế. Các mô hình du lịch cộng đồng tuy mới hình thành nhưng đã góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, mở ra hướng đi bền vững cho thanh niên vùng cao, xây dựng quê hương Lâm Thượng ngày càng phát triển.

Thừa Xuân/VOV-Tây Bắc