Apple thời hậu Tim Cook: John Ternus đối mặt bài toán Trung Quốc và bộ nhớ tăng vọt

Tân giám đốc điều hành Apple sẽ phải đưa ra nhiều quyết định quan trọng về sản xuất, giá bán iPhone và thương mại toàn cầu. Đó là những thay đổi có thể khiến Apple rời xa mô hình kinh doanh từng giúp hãng tăng trưởng mạnh dưới thời Tim Cook.

John Ternus sẽ phải quyết định mức độ và tốc độ dịch chuyển sản xuất iPhone ra khỏi Trung Quốc, xử lý áp lực ngày càng tăng từ chính quyền Trump về việc đầu tư vào sản xuất tại Mỹ, đồng thời ứng phó với chi phí bộ nhớ tăng vọt đe dọa làm giảm lợi nhuận hoặc đẩy giá lên.

John Ternus sẽ nhậm chức Giám đốc điều hành Apple từ ngày 1/9/2026, khi công ty phải đối mặt với căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đang diễn ra và sự thay đổi mạnh mẽ trên thị trường bán dẫn, nơi sự cạnh tranh từ các công ty AI làm đảo lộn cán cân quyền lực với chính các nhà cung cấp bộ nhớ.

Apple sẽ công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vào ngày 30/4, khi các nhà phân tích đang tìm kiếm thông tin chi tiết về việc chi phí tăng cao làm giảm lợi nhuận của công ty như thế nào.

Những áp lực này xuất hiện trong lúc Apple đang xem xét lại nơi sản xuất iPhone, cách đảm bảo nguồn linh kiện và thời điểm ra mắt thiết bị mới. Đó là những quyết định sẽ định hình lại hoạt động kinh doanh của gã khổng lồ công nghệ Mỹ nhiều năm tới.

“Đầu tư tại Mỹ sẽ là một trong những động lực quan trọng trong chiến lược của Apple những năm tới. Với John Ternus, câu hỏi được đặt ra là: làm thế nào để định vị công ty phù hợp với cả Mỹ và Trung Quốc?”, nhà phân tích Samik Chatterjee tại ngân hàng JPMorgan nhận định.

John Ternus đối mặt nhiều vấn đề khi trở thành tân CEO Apple vào ngày 1/9/2026 - Ảnh: FT

Vấn đề này ngày càng trở nên cấp bách hơn khi Apple đẩy nhanh nỗ lực mở rộng sản xuất iPhone ở Ấn Độ, trong bối cảnh vẫn phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cấp Trung Quốc.

Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc năm ngoái đã thúc đẩy Tim Cook tăng cường nỗ lực chuyển việc lắp ráp iPhone sang các cơ sở tại Ấn Độ do công ty như Tata và Foxconn điều hành. Mục đích là cung cấp toàn bộ nguồn cung iPhone cho thị trường Mỹ từ quốc gia Nam Á này.

Hiện tại, Apple lắp ráp khoảng 25% iPhone tại Ấn Độ, theo ước tính của hãng nghiên cứu thị trường IDC. “Đây là điều khá đáng chú ý nếu xét đến việc Apple chỉ mất một khoảng thời gian tương đối ngắn để xây dựng năng lực sản xuất”, nhà phân tích Francisco Jeronimo của IDC nhận định.

Apple phải đầu tư hàng trăm tỉ USD vào Mỹ

Dù đã thuyết phục được chính quyền Trump rằng việc chuyển lắp ráp iPhone sang Mỹ là không khả thi, Tim Cook đã ràng buộc người kế nhiệm của mình phải cam kết chi hàng trăm tỉ USD cho sản xuất tại Mỹ ba năm tới.

Làn sóng đầu tư đầu tiên tập trung vào chip từ TSMC (Đài Loan) ở bang Arizona, Texas Instruments (Mỹ) cùng GlobalWafers (Đài Loan) tại bang Texas. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa thực sự làm giảm sự phụ thuộc của Apple vào Trung Quốc.

“Phần lớn nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc của Apple mới chỉ diễn ra ở khâu cuối cùng là lắp ráp iPhone. Hầu hết nhà cung cấp linh kiện ở phía trước trong chuỗi sản xuấtvẫn chủ yếu là công ty Trung Quốc”, Mohammad Ahmad, Giám đốc điều hành nền tảng thông tin chuỗi cung ứng Z2DATA, bình luận.

Các vấn đề về chuỗi cung ứng của Apple trở nên nghiêm trọng nhất ở mảng bộ nhớ, nơi sức mua của họ đang bị thách thức bởi sự gia tăng nhu cầu từ các công ty AI.

Thường sản xuất khoảng 250 triệu iPhone mỗi năm, Apple từ lâu là một trong những hãng mua bộ nhớ lớn nhất toàn cầu. Thế nhưng, nhu cầu từ các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng AI như Nvidia đang vượt xa nhu cầu của những nhà sản xuất điện tử tiêu dùng trong cuộc đua giành nguồn cung bộ nhớ từ Samsung, SK Hynix, Micron Technology.

Samsung và SK Hynix (Hàn Quốc) cùng Micron Technology (Mỹ) hiện là ba hãng sản xuất bộ nhớ lớn nhất thế giới hiện nay.

“Apple đã chuyển từ vị thế người chơi lớn nhất có thể gần như áp đặt điều kiện, sang phải cạnh tranh với các đối thủ”, một lãnh đạo cấp cao trong ngành bộ nhớ nhận xét.

Các công ty điện toán đám mây lớn hiện sẵn sàng trả trước hàng tỉ USD cho Samsung, SK Hynix và Micron Technology để đảm bảo công suất sản xuất bộ nhớ, khác với trước đây khi họ cam kết khối lượng trước rồi mới đàm phán giá sau.

Tổng chi phí vật liệu cho iPhone gia tăng vì bộ nhớ

Theo phân tích của JPMorgan, giá tăng mạnh có thể khiến chi phí bộ nhớ tăng từ khoảng 10% tổng chi phí vật liệu cho iPhone lên tới 45% vào năm 2027.

Để quản lý tốt hơn các đợt tăng nhu cầu theo mùa, Apple lên kế hoạch dời thời điểm ra mắt mẫu iPhone 18 tiêu chuẩn sang mùa xuân 2027, thay vì phát hành toàn bộ dòng sản phẩm vào tháng 9 như thường lệ.

iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max và iPhone gập dự kiến sẽ ra mắt chỉ vài tuần sau khi John Ternus tiếp quản vị trí giám đốc điều hành Apple.

Ông sẽ thừa hưởng một mảng kinh doanh iPhone đang phát triển mạnh. Theo Counterpoint Research, lượng chip smartphone toàn cầu đã giảm 8% trong quý I/2026 do nguồn cung bộ nhớ bị hạn chế ảnh hưởng đến ngành. Tuy nhiên, lượng chip của Apple và Samsung xuất xưởng vẫn tiếp tục tăng trưởng.

Tuy vậy, John Ternus có thể phải ra quyết định giữ giá iPhone bao lâu để làm hài lòng người tiêu dùng trong khi vẫn đảm bảo biên lợi nhuận, đặc biệt tại Ấn Độ và Trung Quốc. Apple hiện phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các hãng smartphone nội địa ở Trung Quốc.

“Đến tháng 9, Apple có hai lựa chọn: tăng giá hoặc dồn lực giành thị phần. Khả năng cao Apple sẽ chọn hướng giành thị phần”, Wamsi Mohan, nhà phân tích cấp cao tại Bank of America, nhận định.

Trong khi đó, Tim Cook sẽ trở thành chủ tịch điều hành đầu tiên trong hội đồng quản trị Apple từ ngày 1/9, trực tiếp tham gia vào hoạt động hàng ngày của công ty. Nhiều khả năng Tim Cook vẫn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng mà ông đã xây dựng suốt nhiều thập kỷ.

“Ở một góc độ nào đó, sẽ có hai người cùng dẫn dắt Apple. Đây là sự thay đổi so với cách quản lý trước đây”, Wamsi Mohan nói.

Sơn Vân