Áp lực vùng đỉnh 1.900 điểm, dòng tiền 'đãi cát tìm vàng' sau kỳ nghỉ lễ

Trạng thái "xanh vỏ đỏ lòng"

Khách hàng giao dịch tại Chứng khoán Bảo Việt, số 8 Lê Thái Tổ, Hà Nội. Ảnh tư liệu: Trần Việt/TTXVN

Tính chung tháng 4/2026, VN-Index tăng gần 180 điểm (tương đương 10,72%), từ vùng 1.675 điểm lên trên 1.854 điểm, với động lực chính đến từ nhóm cổ phiếu họ Vingroup như VIC và VHM. Bên cạnh đó, thông tin Việt Nam được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026 cũng góp phần cải thiện tâm lý nhà đầu tư.

Dù vậy, thống kê lịch sử cho thấy diễn biến thị trường quanh kỳ nghỉ lễ tương đối cân bằng. Tuần trước kỳ nghỉ, VN-Index có 6 lần tăng và 5 lần giảm kể từ năm 2015, trong khi tuần sau nghỉ lễ ghi nhận biên độ dao động mạnh, với mức tăng cao nhất 5,8% (năm 2020) và giảm sâu nhất 2,7% (năm 2022). Năm nay, thị trường ghi nhận tuần tăng gần 2% trước kỳ nghỉ, đánh dấu chuỗi 5 tuần đi lên liên tiếp.

Bước sang tháng 5, câu chuyện "Sell in May" (bán cổ phiếu trong tháng 5) có thể không còn đúng như nhiều người nghĩ. Thực tế thống kê nhiều năm cho thấy thị trường lại tăng điểm trong phần lớn thời gian, với 8/11 năm gần đây đi lên, tức là xu hướng "Buy in May" (mua trong tháng 5) lại chiếm ưu thế.

Đáng chú ý, tháng 5/2025, VN-Index đã tăng mạnh tới 8,67%. Đà tăng này đến từ việc hệ thống giao dịch KRX chính thức vận hành, cùng với nhiều thông tin kinh tế tích cực, giúp tâm lý nhà đầu tư trở nên lạc quan hơn.

Tuy nhiên, rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu, đặc biệt là diễn biến địa chính trị tại Trung Đông. Những tín hiệu trái chiều liên quan đến xung đột Mỹ - Iran và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz tiếp tục là biến số khó lường, có thể tác động mạnh đến tâm lý thị trường toàn cầu và trong nước.

Ở góc độ nội tại, thị trường đang xuất hiện trạng thái "xanh vỏ đỏ lòng" khi chỉ số tăng nhưng phần lớn cổ phiếu không đồng thuận. Điều này phản ánh sức khỏe dòng tiền chưa thực sự bền vững, đồng thời làm gia tăng sự thận trọng khi VN-Index tiến gần vùng kháng cự mạnh.

Theo ông Nguyễn Đức Khang, Trưởng phòng Phân tích Chứng khoán Pinetree, dòng tiền sau kỳ nghỉ nhiều khả năng sẽ không còn dàn trải mà chuyển sang xu hướng chọn lọc, hay còn gọi là "đãi cát tìm vàng". Nhóm cổ phiếu trụ có thể bước vào giai đoạn tích lũy sau nhịp tăng mạnh, trong khi dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang nhóm midcap (cổ phiếu vốn hóa vừa) - nơi có nhiều doanh nghiệp sở hữu câu chuyện riêng như tái cấu trúc, mua bán sáp nhập (M&A) hay tăng trưởng lợi nhuận đột biến.

Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu phi tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu và dịch vụ đang nổi lên nhờ kết quả kinh doanh quý I tích cực. Đây được xem là "vùng trũng" để tìm kiếm cơ hội trong bối cảnh định giá vẫn còn hợp lý.

Một điểm nhấn khác của thị trường tuần đầu tháng 5 là làn sóng chốt quyền cổ tức dày đặc. Có tới 21 doanh nghiệp thực hiện chốt quyền trong giai đoạn 4 - 8/5; trong đó nhiều đơn vị chi trả cổ tức tiền mặt cao kỷ lục, lên tới 50%. Tiêu biểu như Công ty cổ phần Phân lân Ninh Bình (mã chứng khoán: NFC) hay Công ty cổ phần May Xuất khẩu Phan Thiết (mã chứng khoán: PTG), cho thấy sức khỏe tài chính của doanh nghiệp và cam kết với cổ đông. Xu hướng này góp phần tạo điểm tựa tâm lý trong bối cảnh thị trường biến động.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên quá tập trung vào việc dự báo điểm số VN-Index trong giai đoạn tới. Thay vào đó, chiến lược phù hợp là chọn lọc doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, dòng tiền ổn định và triển vọng tăng trưởng rõ ràng.

Trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh, nửa cuối năm 2026 được dự báo sẽ không còn là "cuộc chơi của chỉ số", mà là giai đoạn đề cao khả năng lựa chọn cổ phiếu. Nhà đầu tư được khuyến cáo cần thận trọng với các bẫy tâm lý từ diễn biến chỉ số, đồng thời ưu tiên quản trị rủi ro và kiên nhẫn với những cơ hội có giá trị thực.

Trái ngược với trạng thái thận trọng và phân hóa của thị trường trong nước, chứng khoán thế giới, đặc biệt là chứng khoán Mỹ đang ghi nhận những tín hiệu bứt phá mạnh mẽ.

Chứng khoán Mỹ tăng kỷ lục

Hoạt động tại sàn giao dịch chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại tuần giao dịch cuối tháng 4, đầu tháng 5/2026 với những cột mốc lịch sử khi hai chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite liên tiếp thiết lập các mức đỉnh mới.

Động lực tăng trưởng chính đến từ kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng của các tập đoàn công nghệ vốn hóa lớn, sức chống chịu của nền kinh tế, cùng sự hạ nhiệt rõ rệt của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông bất chấp sự chia rẽ trong chính sách tiền tệ.

Bước vào phiên giao dịch sáng 1/5, các chỉ số chứng khoán Mỹ đã nhanh chóng xóa bỏ đà giảm đầu phiên để tiếp đà tăng vọt từ ngày 30/4. Kết thúc phiên giao dịch, chỉ số S&P 500 tăng thêm 21 điểm (0,3%) lên mức kỷ lục 7.230,12 điểm, trong khi chỉ số công nghệ Nasdaq Composite tăng 222 điểm (0,9%) và đóng cửa ở mức cao chưa từng có là 25.114,44 điểm.

Cổ phiếu Apple tăng mạnh 3,2% đã dẫn dắt tâm lý hưng phấn trên phố Wall. Tính chung trong cả tháng 4/2026, chỉ số S&P 500 đạt mức tăng trưởng 10%, còn Nasdaq tăng 15%, đánh dấu tháng tăng trưởng mạnh nhất của cả hai chỉ số này kể từ năm 2020.

Trái ngược với xu hướng trên, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 153 điểm (0,3%) xuống 49.499,27 điểm.

Tâm lý giới đầu tư được giải tỏa mạnh mẽ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức thông báo với Quốc hội vào ngày 30/4 rằng các cuộc xung đột quân sự với Iran đã kết thúc. Chính quyền Mỹ đã tận dụng lệnh ngừng bắn kéo dài 3 tuần qua để tránh thời hạn 60 ngày rút quân theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973.

Tín hiệu địa chính trị rõ ràng này khi bước sang tháng 5, kết hợp cùng một mùa báo cáo tài chính rực rỡ, với hơn 80% số doanh nghiệp thuộc nhóm S&P 500 công bố lợi nhuận vượt ước tính, đã tạo đà bứt phá cho thị trường.

Chuyên gia Adam Sarhan từ Quỹ đầu tư 50 Park nhận định, phản ứng của thị trường đang cực kỳ lạc quan và bên mua hoàn toàn kiểm soát tình hình. Theo dữ liệu từ Factset, các doanh nghiệp thuộc nhóm S&P 500 đang trên đà đạt mức tăng trưởng lợi nhuận 27,1%, tốc độ cao nhất trong hơn 4 năm qua.

Sự hưng phấn của tâm lý ưa thích rủi ro không chỉ nâng đỡ chứng khoán mà còn lan sang thị trường tiền điện tử. Tại thời điểm phố Wall đóng cửa, giá Bitcoin đạt khoảng 78.311 USD, tăng 2,52% trong ngày, duy trì mức thống trị thị trường gần 60%.

Đồng Ethereum cũng tăng 1,88% lên mức 2.303 USD. Sắc xanh bao phủ hầu hết 20 tài sản tiền điện tử hàng đầu, với các đồng tiền nổi bật trong 24 giờ qua như Hyperliquid tăng 4,04% và Dogecoin (DOGE) tăng 2,96%.

Trong tuần qua, một loạt ngân hàng trung ương lớn bao gồm Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng trung ương Anh (BoE) và Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đều quyết định giữ nguyên lãi suất.

Đáng chú ý, tại cuộc họp của Fed ngày 29/4, nội bộ cơ quan này đã bộc lộ sự chia rẽ sâu sắc nhất kể từ năm 1992 với tỷ lệ bỏ phiếu 8-4 để giữ lãi suất trong khoảng 3,5 - 3,75%. Các thành viên phản đối lo ngại về rủi ro lạm phát gia tăng do giá năng lượng đã tăng vọt từ trước đó.

Tại các thị trường khác, diễn biến có sự phân hóa do nhiều sàn giao dịch tại châu Âu và châu Á đóng cửa nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Tại London, chỉ số FTSE 100 giảm nhẹ 0,1% do áp lực từ nhóm cổ phiếu ngân hàng. Ngược lại, chỉ số Nikkei 225 tại Tokyo tăng 0,4% nhờ tâm lý tích cực từ thị trường Mỹ.

Dữ liệu kinh tế vĩ mô công bố trong tuần cho thấy nền kinh tế Mỹ tăng trưởng 2% trong quý I/2026. Động lực chính đến từ làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI), bất chấp chi tiêu tiêu dùng có dấu hiệu chững lại.

Dù thị trường đang ở mức đỉnh lịch sử và xung đột tại Trung Đông đã chính thức khép lại, giới phân tích vẫn thận trọng cảnh báo về những biến động khó lường phía trước khi hệ lụy từ áp lực lạm phát năng lượng vẫn hiện hữu.

Văn Giáp (TTXVN)