Áp lực học thêm - câu chuyện chưa có hồi kết

Học sinh tan ca tại lớp học thêm buổi tối ở phố Nghiêm Quý Ngãi, phường Hàm Rồng.

Những ca học nối tiếp

Tan học lúc hơn 16 giờ, em N.V.A., học sinh lớp 9 tại Trường THCS Lý Tự Trọng tất tả đạp xe đến Trung tâm Tiếng Anh tại đường Trần Phú. Lớp học kết thúc lúc 19 giờ. Trên tay em là chiếc bánh mì vừa mua ở quán ven đường. “Em phải ăn nhanh để kịp vào lớp học thêm lúc 19 giờ 30 phút”, V.A nói, rồi lại vội vã đạp xe đến lớp học thêm Toán. Ca học cuối cùng của ngày kết thúc lúc 21 giờ 30 phút. Lúc này em đã rất mệt mỏi. Thế nhưng, V.A cho biết, đang còn rất nhiều bài tập phải làm và kiến thức cần học thuộc cho buổi học chính khóa trên lớp vào ngày mai.

“Tuần nào em cũng học thêm 4 môn: Toán, Văn, Anh và Vật lý. Lịch học kín cả tuần. Hôm nào ít thì mỗi ngày 3 ca học cả chính khóa và học thêm. Hôm nhiều thì 4 ca học, gần 10 giờ tối mới về đến nhà. Nhiều lúc rất mệt nhưng nếu không đi học thì sợ không theo kịp các bạn và sợ không thể thi đậu cấp 3” V.A. chia sẻ.

Hình ảnh phụ huynh đưa con đến các lớp học thêm buổi tối.

Hơn 19 giờ, trước cửa một trung tâm dạy thêm ở phố Nghiêm Quý Ngãi, phường Hàm Rồng, các nhóm học sinh tụ tập khá đông. Có em vừa ăn xong chiếc bánh mì, hộp xôi; có em tranh thủ làm nốt bài tập trong lúc chờ lớp học bắt đầu. Không khí vội vã, tất bật hiện rõ trên gương mặt nhiều em. Sau một ngày học chính khóa ở trường, các em tiếp tục bước vào những lớp học thêm kéo dài đến 21 giờ 30 phút.

Điều đáng nói, không chỉ học sinh THCS hay THPT mới chịu áp lực học thêm. Những năm gần đây, học sinh bậc tiểu học cũng tham gia nhiều lớp học buổi tối. Thậm chí nhiều học sinh bậc mầm non cũng tham gia các lớp tiền tiểu học vào buổi tối.

Bên ngoài một lớp học thêm môn Tiếng Anh dành cho học sinh tiểu học ở đường Tân An, phường Hạc Thành, gần 21 giờ 30 phút, hàng chục phụ huynh chờ đón con tan học. Một phụ huynh chia sẻ: “Ai cũng muốn con học tốt hơn nên cố gắng cho con đi học thêm. Nếu con không học thì sợ không theo kịp bạn bè”.

Phụ huynh đón con tại một lớp học thêm buổi tối của học sinh bậc tiểu học.

Với học sinh cuối cấp, áp lực càng lớn khi kỳ thi chuyển cấp hay kỳ thi tốt nghiệp đang đến gần. Nhiều em phải tham gia nhiều lớp ôn luyện để củng cố kiến thức. Không ít học sinh thừa nhận cảm thấy mệt mỏi vì lịch học dày đặc. Thời gian vui chơi, nghỉ ngơi hay tham gia các hoạt động thể chất ngày càng ít đi.

Không chỉ ở khu vực đô thị, hiện nay tại nhiều khu vực ở nông thôn, học sinh cũng bị cuốn vào guồng quay học thêm.

Em V.P.L, học sinh Trường THCS Đa Lộc, xã Vạn Lộc cho biết: “Năm nay em thi vào lớp 10. Hiện đang là giai đoạn ôn tập nước rút nên lịch học thêm ngoài nhà trường 3 môn Toán, Văn, Tiếng Anh của em là 8 buổi. Nhiều khi rất mệt nhưng phải cố gắng thôi, sắp thi rồi. Bố mẹ kỳ vọng ở em rất nhiều.”

Các chuyên gia giáo dục cho rằng việc học thêm ở mức độ hợp lý có thể giúp học sinh củng cố kiến thức. Tuy nhiên, khi việc học trở thành một guồng quay liên tục từ sáng đến tối, việc học quá tải trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của học sinh, đặc biệt là ở lứa tuổi đang phát triển.

Không chỉ học sinh, phụ huynh cũng chịu nhiều áp lực. Nhiều gia đình lo lắng con mình sẽ tụt lại phía sau nếu không tham gia các lớp học thêm. Một phụ huynh có con học lớp 5 tại Trường Tiểu học Điện Biên 2, phường Hạc Thành chia sẻ: “Biết là con học nhiều sẽ mệt, nhưng nếu không cho đi học thêm thì lại sợ con không theo kịp chương trình. Với lại, gia đình cũng mong muốn con thi đậu vào Trường THCS Trần Mai Ninh nên động viên con cố gắng".

Thực tế cho thấy nhu cầu học thêm xuất phát từ nhiều nguyên nhân: chương trình học khá nặng, áp lực thi cử, mong muốn nâng cao thành tích học tập hay tâm lý “không học thêm sẽ thua kém bạn bè”. Bên cạnh đó, không ít học sinh còn tham gia thêm các lớp kỹ năng, ngoại ngữ, luyện chữ, luyện toán nâng cao... khiến quỹ thời gian sau giờ học gần như không còn khoảng trống.

Cần một môi trường học tập cân bằng

Giáo dục hiện nay hướng tới sự phát triển toàn diện cho học sinh, không chỉ là kiến thức mà còn là kỹ năng, thể chất và đời sống tinh thần. Tuy nhiên, khi lịch học thêm kéo dài từ ngày này sang ngày khác, nhiều em gần như không còn thời gian cho những hoạt động cần thiết ấy.

Thực tế, việc quản lý dạy thêm, học thêm đã được các cơ quan quản lý giáo dục ban hành nhiều quy định nhằm hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan. Tuy nhiên, trên thực tế, nhu cầu học thêm từ phía phụ huynh và học sinh vẫn rất lớn.

Một cán bộ quản lý giáo dục cho biết, việc kiểm soát dạy thêm không hề đơn giản. Khi phụ huynh có nhu cầu và giáo viên có khả năng tổ chức lớp học thì các lớp học thêm vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau.

Ở nhiều nơi, các lớp học thêm vẫn diễn ra sau giờ học chính khóa, tại nhà riêng hoặc tại các trung tâm. Một số lớp học online cũng xuất hiện ngày càng nhiều, khiến việc quản lý càng khó khăn hơn.

Nhiều phụ huynh cho rằng, điều họ mong muốn nhất là chương trình học được thiết kế hợp lý để học sinh có thể nắm vững kiến thức ngay trong giờ học chính khóa, giảm bớt nhu cầu học thêm.

Áp lực học thêm không phải là vấn đề mới, nhưng cho đến nay vẫn là câu chuyện còn nhiều trăn trở - một câu chuyện chưa có hồi kết. Khi giữa kỳ vọng của phụ huynh, áp lực thi cử và tâm lý cạnh tranh trong học tập vẫn còn, các lớp học thêm vẫn sẽ tồn tại...

Thùy Dung