Ấn Độ phụ thuộc vào công nghệ xe điện Trung Quốc?

Dù các hãng xe Trung Quốc gần như bị hạn chế hoàn toàn tại Ấn Độ từ năm 2020, công nghệ xe điện (BEV) của nước này vẫn đang từng bước thâm nhập vào thị trường ôtô lớn thứ ba thế giới, thông qua các thỏa thuận cung ứng và cấp phép thay vì đầu tư trực tiếp.

Tata đẩy mạnh hợp tác cùng Chery để phát triển xe điện

New Delhi đã siết chặt hoạt động của doanh nghiệp Trung Quốc sau cuộc đụng độ biên giới năm 2020 khiến binh sĩ hai bên thiệt mạng. Trong bối cảnh quan hệ song phương còn nhiều căng thẳng, các quy định đầu tư và chuyển giao công nghệ với Trung Quốc tiếp tục bị kiểm soát chặt. Thay vì rút lui, ngành công nghiệp ôtô hai nước lại đang hình thành một mạng lưới hợp tác gián tiếp ngày càng mở rộng.

Tata Motors sẽ sử dụng nền tảng xe điện Freelander do hãng xe Trung Quốc Chery phát triển để sản xuất các mẫu xe thuộc thương hiệu cao cấp Avinya tại thị trường Ấn Độ, thay vì nền tảng EMA của Jaguar Land Rover như kế hoạch ban đầu.

Một ví dụ tiêu biểu là thỏa thuận giữa Tata Motors và Chery, theo đó Tata sử dụng nền tảng sản xuất xe của Chery để phát triển các mẫu EV cao cấp tại Ấn Độ. Hai bên nhấn mạnh đây chỉ là hợp đồng cung ứng, không bao gồm góp vốn hay chuyển giao toàn bộ bí quyết công nghệ. Điều này phản ánh sự nhạy cảm chính trị xoay quanh hợp tác công nghệ Trung - Ấn hiện nay.

Động thái này giúp Tata Motors rút ngắn đáng kể thời gian phát triển sản phẩm EV mới, trong bối cảnh hãng đang chịu áp lực cạnh tranh và nhu cầu chuyển đổi sang xe điện ngày càng tăng. Về dài hạn, Tata được cho là sẽ hướng tới nội địa hóa sản xuất linh kiện thay vì phụ thuộc vào bộ linh kiện nhập khẩu, một định hướng được một số quan chức Ấn Độ ủng hộ vì phù hợp chiến lược thúc đẩy sản xuất trong nước.

Động thái này giúp Tata Motors rút ngắn đáng kể thời gian phát triển sản phẩm EV mới, trong bối cảnh hãng đang chịu áp lực cạnh tranh và nhu cầu chuyển đổi sang xe điện ngày càng tăng.

Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng có động lực rõ ràng để tham gia thị trường Ấn Độ. Khi nhu cầu trong nước chững lại và dư thừa công suất sản xuất gia tăng, việc cấp phép công nghệ hoặc hợp tác nền tảng giúp họ tạo doanh thu mà không vi phạm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh.

Bị hạn chế tiếp cận Ấn Độ, các hãng xe điện Trung Quốc tìm hướng mới

Thực tế, công nghệ Trung Quốc đang dần xuất hiện trong nhiều chuỗi cung ứng ôtô Ấn Độ, vốn trước đây do các hãng Nhật, Hàn và châu Âu thống trị. Trong lĩnh vực truyền động EV, nhà sản xuất linh kiện Ấn Độ Uno Minda đã hợp tác với Inovance của Trung Quốc để sản xuất hệ thống vận hành điện tại Ấn Độ.

Tập đoàn Amara Raja đang chuyển hướng sang tự nghiên cứu và phát triển nội bộ, đồng thời vẫn phải nhập thiết bị và vật liệu từ Trung Quốc để phục vụ kế hoạch sản xuất pin.

Tuy nhiên, con đường hợp tác không hoàn toàn suôn sẻ. Sau khi Bắc Kinh siết kiểm soát xuất khẩu nhằm đáp trả chính sách thuế quan của Mỹ năm 2025, nhà sản xuất pin Ấn Độ Amara Raja buộc phải chấm dứt thỏa thuận cấp phép công nghệ pin lithium-ion với Gotion High-Tech. Đại diện doanh nghiệp cho biết toàn bộ hoạt động hợp tác kỹ thuật đã dừng lại, dù một số kiến thức về vận hành nhà máy và chuỗi cung ứng vẫn được tiếp thu trong giai đoạn trước đó.

Amara Raja đang chuyển hướng sang tự nghiên cứu và phát triển nội bộ, đồng thời vẫn phải nhập thiết bị và vật liệu từ Trung Quốc để phục vụ kế hoạch sản xuất pin. Doanh nghiệp này gặp khó khăn trong việc xin thị thực cho kỹ sư Trung Quốc sang hỗ trợ vận hành tại Ấn Độ.

Tập đoàn JSW của tỷ phú Sajjan Jindal, thông qua liên doanh JSW Motor, đã ký thỏa thuận với Chery để sử dụng và tùy biến nhiều nền tảng xe nhằm phát triển dòng xe hybrid và EV.

Bên cạnh Tata Motors, một số doanh nghiệp Ấn Độ khác cũng đang đi theo mô hình hợp tác tương tự. Tập đoàn JSW của tỷ phú Sajjan Jindal, thông qua liên doanh JSW Motor, đã ký thỏa thuận với Chery để sử dụng và tùy biến nhiều nền tảng xe nhằm phát triển dòng xe hybrid và EV. Thương vụ được cho là bao gồm khoản thanh toán ban đầu khoảng 209 triệu USD cùng phí bản quyền.

JSW Motor đặt mục tiêu sản xuất 300.000 xe vào năm 2030, với giai đoạn đầu chủ yếu dựa vào bộ linh kiện nhập khẩu từ Chery, sau đó dần xây dựng chuỗi cung ứng nội địa và mở rộng sản xuất tại nhà máy ở miền tây Ấn Độ.

Mặc dù tạo các rào cản thuế quan và phi thuế quan để ngăn chặn các thương hiệu Trung Quốc tiếp cận, Ấn Độ vẫn phải phụ thuộc nhiều vào công nghệ, đặc biệt là công nghệ xe điện, từ Trung Quốc.

Theo các chuyên gia, xu hướng này cho thấy dù Ấn Độ vẫn duy trì rào cản chính trị với doanh nghiệp Trung Quốc, ngành công nghiệp xe điện của nước này khó có thể tách rời hoàn toàn khỏi công nghệ Trung Quốc, vốn đang dẫn đầu toàn cầu về chi phí và tốc độ triển khai.

Việt Hà