Album, MV 'Thương câu dân ca': Nét truyền thống trong dòng chảy âm nhạc đương đại

Điểm nhấn đặc biệt của dự án là sự kết nối giữa di sản và kỷ nguyên số. MV “Thương câu dân ca” được sáng tạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), lấy cảm hứng từ tranh dân gian Đông Hồ.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chia sẻ về album và MV "Thương câu dân ca". Ảnh: HĐTT

Album “Thương câu dân ca” gồm 5 tác phẩm do nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác trong hơn một năm: “Ngẫu hứng còn duyên” (phát triển từ làn điệu quan họ “Còn duyên”), “Tính chuyện trăm năm”, “Thương câu dân ca”, “Nghe tim mình rơi” và “Chị hai sao đứng đầu đình”. Xuyên suốt album là chất liệu dân ca quan họ Bắc Ninh và không gian âm nhạc đồng bằng Bắc Bộ – vùng văn hóa giàu bản sắc với hệ thống thang âm, giai điệu, lối hát và mỹ cảm riêng biệt.

Thay vì phục dựng hay mô phỏng nguyên bản các làn điệu cổ, Nguyễn Quang Long lựa chọn viết ca khúc mới trên tinh thần dân ca. Những khúc hát giao duyên của người Việt xưa vẫn hiện diện, song không bị đóng khung trong quá khứ mà được đặt vào đời sống hôm nay thông qua ca từ mang tính chiêm nghiệm, hòa âm phối khí tiết chế, cùng sự pha trộn vừa phải với world music. Ở đó, truyền thống không bị “trưng bày” như một ký ức xa xôi, mà trở thành mạch nguồn sống động, có khả năng đối thoại với cảm xúc đương đại.

Ê kíp tham gia dự án "Thương câu dân ca". Ảnh: HĐTT

Chia sẻ về động lực sáng tác, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho biết anh trân trọng xu hướng khai thác chất liệu dân gian trong âm nhạc đại chúng hiện nay, đặc biệt khi nhiều nghệ sĩ trẻ mạnh dạn kết hợp dân gian với rap, điện tử hay pop. Tuy nhiên, điều khiến anh trăn trở là nhu cầu về một dòng âm nhạc dân gian thuần chất, gần gũi hơn, vẫn giữ được hồn cốt dân ca nhưng phù hợp với thẩm mỹ và nhu cầu thưởng thức của công chúng hôm nay. Từ đó, “Thương câu dân ca” được hình thành như một cách nối dài đời sống của âm nhạc truyền thống bằng những sáng tạo mới, vừa tôn trọng cội nguồn, vừa cởi mở với hiện tại.

Lựa chọn âm hưởng quan họ và không gian văn hóa đồng bằng Bắc Bộ cũng xuất phát từ miền ký ức cá nhân của nhạc sĩ. Trong album, người nghe có thể nhận ra những phảng phất của các làn điệu quen thuộc như “Giã bạn”, “Ngồi tựa mạn thuyền”, “Gọi đò”. Những nét luyến láy đặc trưng được chắt lọc, cách tân; lối lảy Kiều được khai thác trực tiếp và đặt trong một không gian âm nhạc mới, trẻ trung mà vẫn giữ được chiều sâu văn hóa.

Ca sĩ AnhHI Thanh Cường thể hiện các ca khúc trong album. Ảnh: HĐTT

Đảm nhận vai trò Giám đốc âm nhạc của album là nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng. Dưới bàn tay dàn dựng của anh, các tác phẩm trong “Thương câu dân ca” giữ được sự mạch lạc, tinh tế, tạo nên tổng thể hài hòa giữa giọng hát, nhạc cụ dân tộc và cấu trúc âm nhạc đương đại.

Toàn bộ album được thể hiện bởi ca sĩ AnhHI Thanh Cường (tên trước đây là Phan Thanh Cường). Với nền tảng kỹ thuật vững vàng, từng gắn bó với dòng nhạc trữ tình – cách mạng, đoạt giải Giọng hát hay Hà Nội và là ca sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, Thanh Cường xem dự án này như một dấu mốc chuyển hướng quan trọng trong sự nghiệp. Việc đổi nghệ danh thành AnhHI Thanh Cường cũng thể hiện quyết tâm làm mới tư duy thẩm mỹ và cách tiếp cận âm nhạc của anh.

AnhHI Thanh Cường chia sẻ: “Khi gặp được các sáng tác trong “Thương câu dân ca”, tôi cảm thấy như tìm được chính mình trong nghệ thuật. Tôi mong muốn được đóng góp vào tinh thần phát huy, phát triển âm nhạc dân gian trong đời sống âm nhạc Việt Nam đương đại”. Giọng hát dung dị, gần gũi của AnhHI Thanh Cường góp phần làm nổi bật tinh thần giao thoa giữa truyền thống và hiện đại mà album hướng tới.

Album còn có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ uy tín: NSND Thanh Hoài với phần ngâm lảy Kiều trong một trường đoạn của “Tính chuyện trăm năm”; NSƯT Vân Mai (đàn tranh), NSƯT Nguyễn Quang Hưng (đàn bầu, đàn nguyệt), nghệ sĩ Hải An (sáo), nghệ sĩ Duy Thông (nhị).

Hình ảnh trong MV "Thương câu dân ca được thực hiện bằng AI. Ảnh: MV

Ra mắt cùng album, MV “Thương câu dân ca” gây ấn tượng mạnh bởi ý tưởng và cách thể hiện độc đáo do đạo diễn hình ảnh kiêm AI Artis - Xuân Mạnh AI thực hiện. MV kể câu chuyện về một chàng trai “xuyên” vào thế giới tranh Đông Hồ, gặp người mình yêu trong mộng.

MV "Thương câu dân ca".

Không chỉ sử dụng tranh Đông Hồ cho tạo hình, MV còn tái hiện không gian văn hóa quan họ với Hội Lim, đậm đặc bản sắc vùng Kinh Bắc. Sự kết hợp giữa AI và di sản mở ra một cách tiếp cận gần gũi hơn với khán giả trẻ, qua đó tôn vinh vẻ đẹp của tranh Đông Hồ và di sản quan họ Bắc Ninh.

Thụy Du