AI không còn là câu chuyện riêng của khối công nghệ mà cần hiện diện trong đào tạo giáo viên

Một tiết học có ứng dụng AI của giáo viên tại Hà Nội. Ảnh: Báo Lao động

Nhiều ngành thuộc khối khoa học xã hội, quản lý, sư phạm sẽ gặp khó nếu không chủ động đổi mới trong bối cảnh AI phát triển rất nhanh

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, giai đoạn hiện nay là thời điểm tập trung hoàn thiện thể chế, đồng thời tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục với tư duy mới, cách làm mới. Nếu như trước đây trọng tâm là chuyển đổi số thì hiện nay AI đang trở thành động lực mới làm thay đổi mạnh mẽ giáo dục và đào tạo.

Thứ trưởng cho biết, bài toán lớn nhất hiện nay của đất nước là tái cơ cấu nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với tăng năng suất lao động. Trong giáo dục đại học, điều quan trọng không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng đào tạo và cơ cấu lại ngành nghề đáp ứng nhu cầu phát triển.

Thứ trưởng nhận định, một tín hiệu đáng mừng của mùa tuyển sinh năm nay là cơ cấu người học đang chuyển dịch theo hướng phù hợp hơn khi số lượng thí sinh đăng ký các lĩnh vực STEM tăng cao. Tuy nhiên, nhiều ngành thuộc khối khoa học xã hội, quản lý, sư phạm và một số lĩnh vực khác sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không chủ động đổi mới trong bối cảnh AI phát triển rất nhanh.

Theo Thứ trưởng, có ba nhóm nhiệm vụ lớn cần quan tâm, thứ nhất là tái cấu trúc chương trình đào tạo theo định hướng AI+, AI X. Theo đó, AI không chỉ được đưa vào dưới dạng một học phần mà cần được tích hợp trong toàn bộ chương trình đào tạo, từ chuẩn đầu ra đến nội dung, phương pháp tổ chức dạy học theo hướng liên ngành, xuyên ngành.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân

AI không còn là câu chuyện riêng của khối công nghệ mà cần hiện diện trong đào tạo giáo viên, tâm lý giáo dục, truyền thông, quản lý và nhiều lĩnh vực khác.

"Các trường cần chủ động thiết kế các chương trình mới để người học có năng lực ứng dụng AI vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của giáo dục", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là đổi mới phương pháp sư phạm và môi trường dạy học bởi AI đang làm thay đổi cách thức tổ chức lớp học, phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá cũng như quá trình tự học của người học.

Theo Thứ trưởng, giáo viên cần chuyển từ vai trò truyền đạt kiến thức sang tổ chức hoạt động học tập, khai thác hiệu quả các công cụ AI để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, đánh giá quá trình học tập và hỗ trợ người học cá thể hóa việc học.

Cùng với đó, cần phát triển phòng học thông minh, xây dựng cơ sở dữ liệu giáo dục, từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục số, tạo nền tảng cho quản trị nhà trường và nâng cao chất lượng dạy học.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân phát biểu tại hội thảo. Ảnh: MOET

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, đổi mới công nghệ phải đi cùng với việc giữ gìn và phát huy những giá trị cốt lõi của nghề giáo như đạo đức, tinh thần yêu nước và các giá trị văn hóa truyền thống.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển các trung tâm xuất sắc về AI trong giáo dục. Theo Thứ trưởng, các trường sư phạm cần trở thành nơi nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các sản phẩm AI ngay trong môi trường đào tạo để nhanh chóng nhân rộng những mô hình hiệu quả. Muốn vậy, các cơ sở đào tạo phải đầu tư các nền tảng và công cụ AI đồng bộ thay vì chỉ sử dụng các công cụ phổ thông riêng lẻ; đồng thời đổi mới quản trị nhà trường, nâng cao hiệu quả hoạt động và năng suất lao động.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. Theo Thứ trưởng, điều quan trọng không chỉ là đáp ứng các chuẩn đào tạo mà phải hình dung rõ "chân dung" của sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp, bảo đảm người học có đủ năng lực nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo được niềm tin của xã hội.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh cần tập trung vào bốn định hướng lớn gồm: Tái cấu trúc chương trình đào tạo gắn với AI; đổi mới phương pháp dạy học; thúc đẩy nghiên cứu và phát triển AI trong giáo dục; đổi mới quản trị nhà trường.

Đồng thời cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đồng hành cùng các cơ sở đào tạo giáo viên trong việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn các nhiệm vụ ưu tiên và triển khai các mô hình mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong kỷ nguyên AI.

Thiên Ân