4 vấn đề nâng cao chất lượng tham mưu đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế xã hội

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn báo cáo tại hội nghị (Ảnh: Quang Vinh)

Ngày 2/8, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 với chủ đề: Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển. Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung chủ trì và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Cùng với Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, thì Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 là hội nghị toàn quốc đầu tiên về công tác đối ngoại địa phương trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng và trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, có ý nghĩa quan trọng nhằm thống nhất nhận thức, đề ra phương hướng và giải pháp nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi đường lối đối ngoại Đại hội XIV, Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tại hội nghị, ông Ngô Lê Văn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã báo cáo về triển khai công tác đối ngoại địa phương từ sau Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 21. Theo đó, ông Văn cho biết, công tác đối ngoại địa phương được duy trì trong điều kiện tình hình thế giới biến động và tổ chức bộ máy trong nước có nhiều thay đổi. Nhận thức về vai trò của đối ngoại đối với phát triển từng bước được nâng lên; nội dung hoạt động được mở rộng; phối hợp giữa Trung ương và địa phương có chuyển biến.

Khái quát về những chuyển biến chủ yếu trong thời gian qua, ông Văn cho rằng, công tác đối ngoại địa phương được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và củng cố quan hệ với các đối tác. Ngoại giao phục vụ phát triển được coi trọng hơn, phạm vi huy động nguồn lực quốc tế từng bước được mở rộng.

Bên cạnh đó, công tác ngoại giao văn hóa, giáo dục, thông tin đối ngoại, lãnh sự và người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được triển khai gắn với yêu cầu của địa phương. Đồng thời sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và địa phương được tăng cường; năng lực thực hiện từng bước được củng cố.

Tuy nhiên ông Văn cũng chỉ rõ, công tác đối ngoại địa phương vẫn còn một số hạn chế kéo dài và những vấn đề mới phát sinh từ yêu cầu hội nhập, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chưa kể, sự phối hợp và chia sẻ thông tin chưa thật sự liên tục. Việc xác định nhu cầu, chuẩn bị đề xuất, tìm kiếm đối tác, triển khai và đánh giá kết quả ở một số trường hợp còn tách rời; đầu mối và trách nhiệm theo dõi chưa rõ.

Trong phát biểu của mình, ông Văn cũng nêu lên 3 bài học kinh nghiệm. Cụ thể là sự lãnh đạo thường xuyên của cấp ủy, quản lý thống nhất của chính quyền và vai trò của cơ quan đầu mối là những yếu tố có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng công tác đối ngoại địa phương.

Bên cạnh đó, chất lượng chuẩn bị quyết định phần lớn hiệu quả hợp tác. Những địa phương xác định rõ nhu cầu, lựa chọn đúng ưu tiên và xây dựng được đề xuất cụ thể thường thuận lợi hơn trong kết nối đối tác và triển khai thỏa thuận. Đồng thời, hiệu quả đối ngoại phụ thuộc vào phối hợp thường xuyên và theo dõi sau ký kết. Việc phân công rõ trách nhiệm, duy trì trao đổi và kịp thời xử lý vướng mắc giúp bảo đảm tính liên tục và nâng cao kết quả thực hiện.

Trong giai đoạn 2026 - 2028, ông Văn cho biết, công tác đối ngoại địa phương tiếp tục bám sát đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị và yêu cầu phát triển của đất nước; tập trung nâng cao chất lượng tham mưu, quản lý và triển khai hoạt động đối ngoại, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế của địa phương.

Theo ông Văn, trong đó có 4 vấn đề như: việc nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình đối ngoại của địa phương; nâng cao hiệu quả các hoạt động hợp tác quốc tế; tăng cường quản lý và phối hợp trong triển khai công tác đối ngoại; củng cố tổ chức, nâng cao năng lực cán bộ và từng bước hiện đại hóa công tác đối ngoại địa phương.

Việt Thắng - Quang Vinh