Man Utd có thực sự thiếu chiều sâu như nhận xét của Lisandro Martinez?

AnhViệc trung vệ Lisandro Martinez công khai chỉ trích ban lãnh đạo Man Utd có thể chưa đúng thời điểm, nhưng những thống kê về chiều sâu đội hình cho thấy sự bất cân đối đáng lo ngại của đội chủ sân Old Trafford.

Sau trận Man Utd thua Atletico Madrid 0-2 ở lượt hai vòng phân hạng Champions League hôm 13/10, Martinez công khai chỉ trích ban lãnh đạo vì không tăng cường lực lượng đủ mạnh trong kỳ chuyển nhượng hè. Trung vệ Argentina cho rằng đội bóng cần đầu tư nhiều hơn nếu muốn cạnh tranh ở đẳng cấp cao nhất.

Một ngày sau, nhà vô địch World Cup 2022 tiếp tục đăng thông điệp trên Instagram, giải thích rằng những phát biểu của anh xuất phát từ "khát khao chứng kiến CLB cạnh tranh những danh hiệu lớn nhất".

Thời điểm Martinez lên tiếng có phần bất ngờ, bởi trận thua Atletico, tuy đáng thất vọng, vẫn chưa đến mức thảm họa. Bản thân anh cũng không có phong độ tốt. Trong trận hòa Tottenham 1-1 ở vòng 6 Ngoại hạng Anh, chính Martinez không thể theo kèm Dominic Solanke trong pha tranh chấp bóng bổng, khiến Man Utd vuột hai điểm.

Tuy nhiên, những lời chỉ trích ấy có lẽ đã chạm đúng tâm trạng của đông đảo CĐV Man Utd. Sau cả mùa hè chứng kiến đội nhà hoạt động thiếu thuyết phục trên thị trường chuyển nhượng, cuối cùng họ cũng nghe được một cầu thủ công khai nói lên điều mình trăn trở.

Theo Transfermarkt, Man Utd chi tổng cộng 145 triệu bảng (193 triệu USD) trong kỳ chuyển nhượng hè, chỉ đứng thứ 11 Ngoại hạng Anh và thấp hơn toàn bộ 5 đối thủ còn lại trong nhóm Big Six truyền thống.

Giới chủ có thể phản bác rằng Man Utd đã đổ rất nhiều tiền vào đội hình suốt thập niên qua. Nhưng vấn đề không đơn thuần nằm ở tổng số tiền chi ra. Phần lớn khoản đầu tư ấy bị lãng phí bởi những quyết định tuyển mộ thiếu hiệu quả, trong khi nhiều vị trí cần tăng cường vẫn bị bỏ ngỏ.

Điều này được thể hiện qua giá trị thị trường của từng cầu thủ theo vị trí, dựa trên dữ liệu Transfermarkt. Định giá của Transfermarkt được xác định dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có ý kiến của những người tham gia đánh giá, độ tuổi và thời hạn hợp đồng còn lại. Chẳng hạn, mức định giá 29 triệu bảng (38 triệu USD) dành cho Bruno Fernandes có thể gây tranh cãi. Dù vậy, những con số này vẫn phần nào phản ánh sự mất cân đối và những vị trí cần được tăng cường trong đội hình Man Utd.

Hậu vệ trái là vị trí đáng lo ngại nhất. Luke Shaw từng liên tục vật lộn với chấn thương và phong độ, nhưng đá chính tất cả trận mùa trước. Cầu thủ người Anh cũng vắng mặt trong trận gặp Atletico vì bị ốm.

Phương án dự phòng Harry Amass mới 19 tuổi, trưởng thành từ học viện và chỉ có năm lần ra sân tại Ngoại hạng Anh. Ayden Heaven được bố trí thay thế Shaw trước Atletico, nhưng màn trình diễn chưa thực sự thuyết phục.

Cánh đối diện cũng không khá hơn. Diogo Dalot và Noussair Mazraoui lần lượt được Transfermarkt định giá 25 triệu và 15 triệu bảng, những con số tương đối hợp lý nếu xét đến năng lực của họ.

Ở trung tâm hàng thủ, Man Utd sở hữu Harry Maguire dày dạn kinh nghiệm, bên cạnh hai tài năng trẻ là Leny Yoro và Heaven. Hai trung vệ đang trong độ tuổi sung sức nhất, Martinez và Matthijs De Ligt, lại thường xuyên gặp vấn đề thể lực.

Tổng giá trị hàng phòng ngự Man Utd vì thế chỉ đạt 180 triệu bảng, đứng thứ 10 Ngoại hạng Anh, thậm chí thấp hơn Brentford và Nottingham Forest.

Trong khi đó, tuyến giữa có chiều sâu tốt hơn nhờ sự xuất hiện của Youri Tielemans, Carlos Baleba và Andrey Santos trong kỳ chuyển nhượng hè.

Trên hàng công, việc Man Utd quá phụ thuộc vào Benjamin Sesko, tiền đạo mới 23 tuổi, từ lâu đã khiến người hâm mộ lo lắng. Mùa trước, Sesko chưa từng có chuỗi quá 5 trận đá chính ở Ngoại hạng Anh. Sang mùa này, tuyển thủ Slovenia tiếp tục vắng mặt phần lớn thời gian vì chấn thương.

Joshua Zirkzee là phương án dự phòng trung phong duy nhất, nhưng phong cách của cầu thủ Hà Lan không phù hợp với hệ thống chiến thuật của HLV Michael Carrick. Anh thậm chí suýt rời sân Old Trafford trong ngày cuối kỳ chuyển nhượng.

Phía sau trung phong, Man Utd cũng tồn tại những bất cập khó lý giải. Marcus Rashford, người từng được cho Barca mượn mùa trước và tưởng như không còn tương lai ở CLB, hiện là cầu thủ tấn công duy nhất có sở trường đá cánh trái trong đội.

Trong khi đó, vai trò phù hợp nhất của Patrick Dorgu vẫn chưa rõ ràng. Anh được sử dụng cả ở hàng công lẫn vị trí hậu vệ trái, nơi Man Utd liên tục phải tìm phương án chắp vá.

Nhìn tổng thể, chủ sân Old Trafford đang phụ thuộc vào nhóm trụ cột giàu kinh nghiệm, nhưng phần lớn đã bước vào hoặc vượt qua giai đoạn đỉnh cao thể chất. Phân bố số phút thi đấu theo độ tuổi của toàn đội cho thấy rõ xu hướng này.

Đây là vấn đề không thể giải quyết đơn giản bằng cách bổ sung vài cầu thủ ở kỳ chuyển nhượng tiếp theo. Nó phản ánh sự thiếu cân đối kéo dài trong chính sách xây dựng đội hình.

Tielemans là ví dụ. Tiền vệ người Bỉ gia nhập Man Utd ở tuổi 29. Anh có nhãn quan chiến thuật và khả năng tổ chức tấn công xuất sắc, nhưng hạn chế về tốc độ và khả năng di chuyển khiến anh dễ bị khai thác khi phòng ngự trong hệ thống của Carrick.

Tương tự, tài năng trẻ Kobbie Mainoo cũng phù hợp hơn với lối chơi kiểm soát, triển khai bóng ở nhịp độ vừa phải. Khi trận đấu trở nên cởi mở, tốc độ chuyển trạng thái tăng cao, cả hai có thể gặp khó khăn.

Ngược lại, những cầu thủ tấn công như Fernandes, Matheus Cunha và Bryan Mbeumo lại phát huy tốt nhất khả năng trong các tình huống đưa bóng lên phía trước nhanh, trực diện.

Sự đối lập này đặt ra câu hỏi về định hướng tuyển mộ của Man Utd: CLB đang xây dựng đội hình phục vụ một triết lý bóng đá rõ ràng, hay đơn giản là mua những cầu thủ được đánh giá có chất lượng?

Thương vụ Tielemans phần nào cho thấy vấn đề. Man Utd chỉ phải trả 35 triệu bảng để kích hoạt điều khoản giải phóng hợp đồng của anh tại Aston Villa, mức phí có thể xem là món hời. Nhưng một thương vụ có giá tốt chưa chắc đã là thương vụ phù hợp.

The Athletic ví von rằng, cách mua sắm của Man Utd chẳng khác nào chọn một chiếc áo len cashmere đang giảm giá để chuẩn bị cho kỳ nghỉ giữa tháng 7 ở Tuscany, Italy. Món đồ có thể rất chất lượng, giá cũng hấp dẫn, nhưng hoàn toàn không phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Dường như Man Utd đang đặt ngược thứ tự ưu tiên: giá trị chuyển nhượng được cân nhắc trước, còn mức độ phù hợp chiến thuật lại trở thành yếu tố thứ yếu.

Đồng sở hữu Jim Ratcliffe nhiều lần nhấn mạnh chủ trương thắt chặt chi tiêu tại Man Utd. Ngoài những phát biểu chính trị gây tranh cãi, tỷ phú Anh còn nổi tiếng với quan điểm quản lý tài chính khắt khe. "Hãy biết trân trọng từng đồng xu, những đồng bảng sẽ tự được tích lũy", Ratcliffe nói trong cuộc phỏng vấn với cựu hậu vệ Gary Neville năm ngoái.

Về nguyên tắc, kiểm soát chi phí là điều cần thiết, đặc biệt với một CLB từng tiêu tốn hàng tỷ bảng nhưng không thu về thành công tương xứng.

Tuy nhiên, chính sách tiết kiệm quá mức trong xây dựng đội hình có nguy cơ phản tác dụng. Man Utd có thể đánh mất nguồn doanh thu khổng lồ từ Champions League nếu không đủ sức cạnh tranh, trong khi vẫn phải liên tục chi tiền đền bù hợp đồng cho những HLV bị sa thải.

Thay vì xử lý tận gốc các vấn đề về cấu trúc đội bóng, họ đang có nguy cơ tiếp tục vòng luẩn quẩn: tuyển mộ thiếu hợp lý, thành tích sa sút, thay HLV, rồi lại tái thiết.

Có lẽ Ratcliffe nên cân nhắc một nguyên tắc kinh doanh khác: muốn kiếm tiền, trước tiên phải biết đầu tư. Ít nhất, Martinez tin rằng Man Utd cần làm như vậy.

Hồng Duy tổng hợp