Hợp tác theo chuỗi giá trị đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường

Quảng NinhCơ chế kết nối hiện là một điểm nghẽn, GS.VS Châu Văn Minh cho rằng cần chuyển từ liên kết riêng lẻ sang hợp tác theo chuỗi giá trị, để đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Thông tin được GS. VS Châu Văn Minh, Chủ tịch VUSTA nêu tại hội thảo về "Mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường, viện nghiên cứu - doanh nghiệp trong tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo" do Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND TP Quảng Ninh tổ chức ngày 15/10.

Theo GS. VS Châu Văn Minh, doanh nghiệp cần giữ vai trò chủ động hơn trong việc tiếp nhận và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở năng lực nghiên cứu mà còn ở cơ chế kết nối, chuyển giao và ứng dụng.

Do đó, "hợp tác giữa Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cần chuyển từ những mối liên kết riêng lẻ sang hợp tác theo chuỗi giá trị, xuất phát từ nhu cầu thực tế", ông đề xuất. Trong mô hình này, doanh nghiệp tham gia đặt hàng nghiên cứu, nhà khoa học gắn công trình với yêu cầu ứng dụng, còn Nhà nước tạo cơ chế thuận lợi. Các tổ chức xã hội cũng có thể tham gia kết nối các bên.

Ông Minh cho rằng cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời gắn với yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân tại Nghị quyết 68 và phát huy vai trò đội ngũ trí thức theo Nghị quyết 45.

Theo Phó chủ tịch UBND Quảng Ninh Nguyễn Văn Công, trong mô hình hợp tác "ba nhà", Nhà nước giữ "vai trò kiến tạo".

Chia sẻ góc nhìn của địa phương, ông cho hay, Quảng Ninh muốn thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển, du lịch, logistics, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Theo ông, sự hợp tác này cần được cụ thể hóa bằng các chương trình, nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả ứng dụng, thay vì dừng ở định hướng chung.

Tại Quảng Ninh, một ví dụ về doanh nghiệp chủ động gắn nghiên cứu với sản xuất là Gốm Đất Việt. Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu, Chủ tịch doanh nghiệp, cho biết đơn vị bắt đầu hình thành các trung tâm nghiên cứu, phát triển khoa học kỹ thuật từ cuối năm 2012, đầu năm 2013, đồng thời triển khai nghiên cứu ứng dụng và phát triển sản phẩm mới.

Quá trình cải tiến thiết bị và công nghệ giúp doanh nghiệp nâng công suất dây chuyền từ mức thiết kế 4 triệu mét vuông lên 9,5 triệu mét vuông. Theo ông Mâu, nếu tiêu thụ thuận lợi, sản lượng có thể đạt khoảng 10 triệu mét vuông, vượt dự tính của đơn vị cung cấp máy.

Doanh nghiệp cũng nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp cho khâu nghiền nguyên liệu đất sét dẻo nhằm tiết kiệm đầu vào và nâng hiệu quả sản xuất. Gốm Đất Việt hiện có 17 bằng độc quyền sáng chế, tăng từ 12 bằng trước đó, cùng hơn 20 hồ sơ đang hoàn thiện thủ tục.

Theo GS. VS Châu Văn Minh, liên kết giữa Nhà nước - nhà trường, viện nghiên cứu - doanh nghiệp cần trở thành "cơ chế vận hành thường xuyên của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo". Trong đó, Nhà nước kiến tạo thể chế, tạo môi trường thuận lợi; nhà trường, viện nghiên cứu cung cấp tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực, doanh nghiệp giữ vai trò chủ động trong đặt hàng, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Trọng Đạt

• Phiên chợ công nghệ sinh học tại Hà Nội
• 'Việt Nam có kỹ sư giỏi, nhưng cần làm mạnh thương hiệu'
• Ra mắt nền tảng kết nối công nghệ Việt Nam - Australia