Chê môn liên kết, phụ huynh vẫn 'bấm bụng' chi tiền

Nhiều phụ huynh nói không tin vào chất lượng môn liên kết, nhưng đành đóng tiền, coi như mua dịch vụ "trông con" sau giờ học.

Chị Dương ở Hà Nội đã quen với thời khóa biểu có các môn liên kết, tăng cường từ khi con vào lớp 1. Năm nay, cậu bé lớp 5 có hai tiết Kỹ năng mỗi tuần, còn Toán tư duy, Tiếng Anh bổ trợ, Võ, Aerobic mỗi môn một tiết. Học phí mỗi tháng khoảng 700.000 đồng, trong đó Tiếng Anh 120.000-160.000, những môn còn lại là 60.000.

Chị Mỹ Hạnh, phụ huynh lớp 5 và lớp 2 ở TP HCM, cũng cho con học các môn liên kết, đóng khoảng 600.000-700.000 mỗi tháng. Trong đó, môn Kỹ năng sống, Kỹ năng tư duy do giáo viên của trường phụ trách, hai môn còn lại là AI, STEM do đơn vị bên ngoài liên kết giảng dạy.

Cả hai cho biết con tan trường lúc 15h-15h20, thời điểm bố mẹ đều đang ở công sở, không đón được.

"Con được ở trường, có sự quản lý của thầy cô, không xem TV, điện thoại giúp tôi yên tâm hơn", chị Dương cho hay. "Chưa kể, tôi không muốn con lạc lõng với bạn bè".

Câu chuyện của chị Dương và chị Hạnh không hiếm tại nhiều đô thị lớn. Từ năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa (liên kết, tăng cường) là những nội dung đáp ứng nhu cầu người học.

Nhóm này phổ biến gồm môn tiếng Anh, Tin học, Kỹ năng sống..., nhưng đa dạng hình thức. Như ở TP HCM, riêng chương trình ngoại ngữ gồm học với giáo viên nước ngoài, qua phần mềm, tích hợp Toán và Khoa học hoặc ôn thi chứng chỉ quốc tế... Ngoài ra, các trường còn có thể tổ chức lớp năng khiếu, nghệ thuật, thể dục - thể thao, câu lạc bộ; các lớp Tin học tự chọn; Tin học theo chuẩn quốc tế; AI và lớp học số với AI; giáo dục STEM; STEM song ngữ Anh - Việt...

Dù vậy, nhiều phụ huynh không tin tưởng về chất lượng. Chị Dương thấy các môn học không cho hiệu quả rõ rệt vì nhiều năm qua, con chị vẫn nằm trong nhóm trung bình về điểm Toán và Tiếng Anh, thể lực và kỹ năng chơi các môn thể thao cũng không được cải thiện.

"Tôi coi như thuê dịch vụ giữ con sau giờ học, không kỳ vọng con sẽ tiến bộ nhờ những tiết học này", chị Dương nói.

Còn chị Hạnh chia sẻ: "Nhiều hôm, con bảo học ồn lắm, chưa làm được gì đã hết giờ. Với môn AI thì máy tính của trường hư tùm lum. Con không thích môn nào nhưng vì mẹ không đón sớm được nên đành phải học".

Ở góc độ quản lý, cô Hương, hiệu trưởng một trường liên cấp tiểu học và THCS ở Hà Nội, đồng tình với các nhận xét này. Nhiều năm phụ trách lứa học sinh lớp 6, cô thấy năng lực của những em học Toán bằng tiếng Anh hay tiếng Anh liên kết ở tiểu học không chênh lệch so với nhóm không học. Cô cũng không đánh giá cao chất lượng các tiết học này, bởi từng dự giờ và thấy nhiều giáo viên nước ngoài hạn chế về kỹ năng sư phạm, không thể quản và ổn định trật tự trong lớp.

"Nhìn chung không hiệu quả, trong khi các chương trình được mời chào rất hào nhoáng, chi phí gần một triệu đồng mỗi tháng", cô Hương nói. Vì vậy, cô đã cho dừng tất cả chương trình liên kết tiếng Anh ở trường từ đầu năm học này, được giáo viên, phụ huynh đồng thuận.

Ngoài chất lượng, không ít phụ huynh bức xúc việc chèn môn liên kết xen kẽ tiết chính khóa khiến họ không thể từ chối.

Gần đây, phụ huynh khối 6 trường THCS Nguyễn Thị Thập, TP HCM, phản ứng vì trường yêu cầu con em tham gia trọn gói các môn liên kết nếu muốn học lớp tiếng Anh tăng cường. Chưa kể, các môn này thường vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, giữa các tiết học bắt buộc. Trường sau đó phải điều chỉnh thời khóa biểu, xếp các môn này vào cuối giờ, tránh ảnh hưởng những em không tham gia.

Thực tế, địa phương và ngành giáo dục nhiều năm qua liên tục nhận được các phản ánh tương tự. Hồi cuối năm ngoái, Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM tổ chức họp về nội dung trên, quán triệt việc liên kết phải công khai, do phụ huynh tự nguyện đăng ký, sắp xếp lớp phù hợp; không để xảy ra tình trạng học sinh "bị cho ra rìa".

Mặt khác, các thầy cô nhìn nhận việc đưa quá nhiều môn liên kết vào trường học gây quá tải, gánh nặng tài chính cũng như khó đảm bảo chất lượng.

Hiệu trưởng một trường ở phường Gò Vấp, TP HCM, cho rằng danh mục môn liên kết khá rộng, nếu cứ đưa ra cho đăng ký thì phụ huynh dễ "ngợp". Mỗi chương trình tuy chỉ thu khoảng 80.000-100.000 đồng một tháng, nhưng sẽ tăng đáng kể nếu họ đăng ký nhiều. Do đó, trường chọn một số nội dung phù hợp và có hiệu quả, đối tác có kinh nghiệm.

"Tôi chủ yếu quản lý công tác hành chính, khó có đủ chuyên môn để quản kết các môn", ông lý giải thêm.

Sau khi cân nhắc, thầy Minh, Hiệu trưởng một trường THCS ở ngoại thành TP HCM, làm tương tự. Thầy bỏ qua nhiều môn như STEM, Công dân số hay kỹ năng sống bởi qua nắm bắt, phụ huynh cho biết học như "cưỡi ngựa xem hoa". Hai môn được dạy là Tiếng Anh với giáo viên nước ngoài và Tin học quốc tế.

"Hai môn này rõ nội dung, chất lượng giảng dạy và có chuẩn đầu ra là các kỳ thi chứng chỉ quốc tế", thầy Minh nói, cho biết xác định 60-70% học sinh thi đạt yêu cầu trở lên mới được coi là có hiệu quả.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu ở trường phổ thông, hiệu lực từ 15/11.

Với các môn liên kết, Bộ cho phép tổ chức khi học sinh, phụ huynh đăng ký tự nguyện, không nhất thiết theo đơn vị lớp chính khóa; có thu học phí và công khai. Bộ cấm các trường ép buộc, vận động đăng ký; xếp xen kẽ chương trình học chính khóa, tăng cường...

Chị Dương cho hay sẵn sàng chi tiền nhưng mong người "trông" lớp sẽ là giáo viên chủ nhiệm để hiểu rõ lực học, điểm yếu, điểm mạnh của học sinh. Người mẹ thích cô chữa bài, ôn lại kiến thức chính khóa cho con.

Trong khi đó, chị Hạnh cho biết với sĩ số từ 40-50 học sinh/lớp, giờ học khó có hiệu quả, trong khi học phí thấp thì khó đòi hỏi chất lượng như bên ngoài. Nguyện vọng của chị là trường coi trọng những môn này giống như những tiết học chính khóa để cải thiện hơn.

Nguyễn Quyên - Thanh Hằng

*Tên một số nhân vật được thay đổi