Bruno Fernandes là nguyên nhân hay nạn nhân trong cơn khủng hoảng của Man Utd?

Từ vị thế cầu thủ hay nhất Ngoại hạng Anh mùa trước, Bruno Fernandes sa sút đáng kể trong những vòng đầu mùa này, đặt ra câu hỏi liệu thủ quân người Bồ Đào Nha là nguyên nhân hay nạn nhân trong cuộc khủng hoảng của Man Utd.

Chỉ bảy tuần trước, Fernandes còn đứng trên sân khấu Nhà hát Opera Manchester, tự hào nhận giải Cầu thủ hay nhất năm 2026 do Hiệp hội Cầu thủ chuyên nghiệp Anh (PFA) bình chọn.

Đó là danh hiệu cá nhân lớn thứ ba của tiền vệ 31 tuổi, sau khi anh được Ngoại hạng Anh và Hiệp hội Nhà báo Bóng đá Anh (FWA) vinh danh. Những giải thưởng này ghi nhận đóng góp xuất sắc của Fernandes trong hành trình giúp Man Utd bất ngờ cán đích thứ ba mùa 2025-2026.

Mùa trước, Fernandes ghi 9 bàn và có 21 kiến tạo, phá kỷ lục Ngoại hạng Anh từng được Thierry Henry và Kevin De Bruyne cùng nắm giữ suốt 23 năm.

Trong 11 trận cuối mùa, anh trực tiếp ghi bàn hoặc kiến tạo 12 trong tổng số 21 bàn của Man Utd. Riêng chuỗi bảy trận giúp đội trở lại Champions League sau hai năm vắng bóng, Fernandes góp dấu giày vào 9 trong 12 bàn.

Đó là những thống kê phi thường, gợi nhớ tầm ảnh hưởng của Eric Cantona trong mùa giải vô địch 1995-1996. Khi ấy, huyền thoại người Pháp ghi bàn sáu trận liên tiếp, trong đó có năm trận Man Utd chỉ ghi được một bàn.

"Đó là mùa giải đặc biệt với tôi. Tôi rất tự hào", Fernandes phát biểu trong lễ trao giải hồi tháng 8. "Nhưng chúng tôi không chơi quần vợt, cũng không thi đấu chỉ vì bản thân. Chúng tôi chơi vì tập thể, vì CLB và người hâm mộ. Không gì đặc biệt hơn điều đó".

Những lời ấy giờ mang ý nghĩa khác, khi Fernandes và Man Utd đang trải qua giai đoạn trái ngược hoàn toàn. Fernandes đá trọn vẹn sáu trận đầu tiên của Man Utd tại Ngoại hạng Anh mùa này, ghi ba bàn và kiến tạo một lần. Tuy nhiên, tất cả đều đến trong trận gặp Ipswich ở vòng 2, cũng là chiến thắng duy nhất của đội bóng từ đầu mùa.

Thoạt nhìn, thành tích này thậm chí tốt hơn cùng kỳ mùa trước, khi anh chỉ ghi hai bàn và không có kiến tạo nào sau sáu trận. Nhưng khi ấy, Fernandes phải chơi ở vị trí tiền vệ lùi sâu theo yêu cầu của HLV Ruben Amorim.

Phân tích kỹ hơn, những dấu hiệu sa sút càng lộ rõ. Fernandes đang thực hiện trung bình 3,3 cú dứt điểm mỗi trận, cao thứ hai trong những mùa giải anh khoác áo Man Utd, chỉ sau mức 3,5 cú mùa 2020-2021. Tuy nhiên, số lần dứt điểm trúng đích chỉ đạt 0,8 mỗi trận, đồng hạng thấp thứ hai trong sự nghiệp của anh tại Old Trafford.

Khả năng sáng tạo cũng suy giảm đáng kể. Fernandes chỉ tạo trung bình 2,5 cơ hội mỗi trận, mức thấp thứ hai kể từ khi gia nhập Man Utd, so với 4,0 mùa trước. Đáng lo hơn, anh mới tạo ra đúng một cơ hội rõ rệt từ đầu mùa. Đó là đường chuyền bổng giúp Bryan Mbeumo thoát xuống phía sau hàng thủ Ipswich ngày 30/8. Mùa trước, Fernandes trung bình tạo một cơ hội rõ rệt mỗi trận.

Sự suy giảm trong các chỉ số, cùng mức độ ảnh hưởng ngày càng hạn chế của Fernandes, phần nào lý giải vì sao Man Utd chỉ giành sáu điểm sau sáu vòng đầu. Đây là khởi đầu tệ nhất của đội tại giải vô địch quốc gia trong 40 năm, kể từ mùa giải HLV Ron Atkinson bị sa thải và nhường chỗ cho Alex Ferguson.

Nhưng câu hỏi đặt ra là Fernandes đang kéo Man Utd đi xuống, hay chính những vấn đề của đội bóng khiến thủ quân người Bồ Đào Nha đánh mất phong độ?

Một trong những nguyên nhân có thể nằm ở thể trạng của tiền vệ 31 tuổi. Fernandes vốn hiếm khi vắng mặt, nhưng không thi đấu trong trận gặp Na Uy gần đây tại Nations League. HLV tuyển Bồ Đào Nha Jorge Jesus tiết lộ cựu tiền vệ Sporting Lisbon đang phải nén đau để thi đấu.

Dù vậy, Fernandes kịp trở lại ở hai trận cuối của đợt tập trung đội tuyển kéo dài. Trước đó, anh cũng chơi trọn 90 phút khi Man Utd thắng Sabah FK, nhà vô địch Azerbaijan, với tỷ số 4-0 tại Champions League.

HLV Michael Carrick không cho rằng tình trạng thể lực của Fernandes là vấn đề nghiêm trọng. "Cậu ấy gặp chút vấn đề, nhưng chuyện đó thường xảy ra. Các cầu thủ vẫn thi đấu khi cơ thể không hoàn toàn sung sức", Carrick nói. "Điều đó không lý tưởng, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Bruno có thể thi đấu và đó cũng là minh chứng cho tinh thần cống hiến của cậu ấy. Bruno gần như bình phục hoàn toàn, tập luyện rất tốt sáng nay và đang háo hức chờ trận đấu".

Vậy phải chăng, Fernandes chịu ảnh hưởng từ sự xáo trộn đội hình? Ở giai đoạn cuối mùa trước, khi Fernandes đạt phong độ cao nhất, Benjamin Sesko thường xuyên đảm nhiệm vị trí trung phong, còn Casemiro đóng vai trò mỏ neo nơi tuyến giữa.

Sự kết hợp này giúp tiền vệ người Bồ Đào Nha phát huy tối đa khả năng sáng tạo. Trong chín bàn Sesko ghi tại Ngoại hạng Anh từ đầu năm 2026, có bốn bàn được Fernandes kiến tạo. Anh cũng góp đường chuyền quyết định trong bốn trên năm bàn cuối cùng Casemiro ghi cho Man Utd, tính từ ngày 1/2.

Nhưng tầm quan trọng của Sesko và Casemiro không chỉ thể hiện qua những bàn thắng. Ngay cả những người hâm mộ Casemiro nhất cũng khó thể đổ lỗi cho việc tiền vệ 34 tuổi chuyển sang Inter Miami hè vừa qua khiến các chỉ số di chuyển của Man Utd hiện xuống thấp. Dù rằng, kinh nghiệm và khả năng chọn vị trí của cầu thủ Brazil vẫn có giá trị nhất định.

Khi Casemiro hiện diện ở tuyến giữa, Fernandes có thể mạnh dạn thực hiện những đường chuyền mạo hiểm, bởi anh tin đội nhà sẽ không dễ bị đối thủ khai thác trong các tình huống chuyển trạng thái nếu mất bóng.

Trong khi đó, chấn thương ống đồng mới nhất khiến Sesko kéo dài thời gian vắng mặt, và CLB chưa xác định được ngày tiền đạo Slovenia trở lại.

Ban lãnh đạo Man Utd đã phớt lờ những lời kêu gọi tăng cường hàng công trong kỳ chuyển nhượng hè vừa qua, thay vào đó ưu tiên bổ sung nhân sự tuyến giữa cho Carrick.

Ban đầu, HLV người Anh dự định sử dụng Mbeumo ở vị trí trung phong để khỏa lấp khoảng trống Sesko để lại. Tuy nhiên, kế hoạch phải thay đổi khi Amad Diallo chấn thương mắt cá ngay trước trận mở màn gặp Hull. Matheus Cunha được lựa chọn thay thế, nhưng tiền đạo Brazil thường xuyên lùi sâu, xâm nhập đúng khoảng không gian Fernandes hoạt động. Hai cầu thủ chưa tìm ra cách phối hợp hiệu quả, khiến khả năng tổ chức tấn công của Man Utd bị ảnh hưởng.

Với Fernandes, điều đó đồng nghĩa anh không còn nhiều không gian để phát huy sở trường. Dù chưa bao giờ bị xem là cầu thủ thiếu tự tin, tiền vệ người Bồ Đào Nha dường như đang gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định trên sân.

Điển hình là trận gặp Tottenham cuối tuần qua, khi Fernandes phải mất tới 23 phút mới thực hiện thành công đường chuyền đầu tiên. Thống kê ấy cho thấy sự tương phản lớn so với hình ảnh một thủ lĩnh có khả năng điều tiết và định đoạt trận đấu ở mùa trước.

Rõ ràng, Man Utd cần nhanh chóng cải thiện phong độ sau khởi đầu tệ hại, và để làm được điều đó, họ cần Fernandes tìm lại hình ảnh của chính mình. Trong cuộc họp báo ngày thứ Hai trước trận gặp Atletico Madrid, Carrick khẳng định không cầu thủ nào được đảm bảo suất đá chính tại Man Utd. Tuy nhiên, những phát biểu tiếp theo của ông cho thấy việc loại Fernandes khỏi đội hình chưa nằm trong kế hoạch.

"Bruno là cầu thủ hàng đầu", HLV người Anh nói. "Đôi khi mọi chuyện không diễn ra như mong muốn. Bất kỳ cầu thủ nào cũng có thể trải qua một giai đoạn như vậy... Bruno đã làm được những điều phi thường cho CLB này, và tôi không nghi ngờ việc cậu ấy sẽ tiếp tục làm được như thế trong tương lai".

Sau mùa giải mà Fernandes gần như một mình dẫn dắt hàng công Man Utd bằng những bàn thắng và kiến tạo, thử thách của anh giờ không đơn thuần là cải thiện các con số. Tiền vệ 31 tuổi cần tìm lại ảnh hưởng trong một tập thể đã thay đổi đáng kể về nhân sự lẫn cách vận hành.

Vấn đề là Man Utd không thể chỉ trông chờ vào sự hồi sinh của thủ quân, nếu những điểm yếu trong hệ thống chiến thuật vẫn chưa được giải quyết.

Quang Dũng (theo BBC Sport)