Vì sao Tây Ban Nha hưởng phạt đền dù bóng chạm tay Yamal?

Phạt đền giúp Tây Ban Nha mở tỷ số trận thắng Pháp 2-0 ở bán kết World Cup 2026, khiến nhiều người thắc mắc vì Lamine Yamal đã để bóng chạm tay trước khi bị phạm lỗi.

Phút 18 trên sân Dallas, Yamal lao vào tranh bóng với Lucas Digne trong cấm địa Pháp. Khi cả hai cùng cố gắng kiểm soát bóng, hậu vệ Pháp vung chân phá bóng nhưng lại đá mạnh vào đùi và hông của tiền đạo Tây Ban Nha. Trọng tài Ivan Barton lập tức chỉ tay vào chấm phạt đền.

Tuy nhiên, Pháp phản ứng. Họ cho rằng trước khi bị Digne phạm lỗi, bóng đã chạm tay Yamal, nên tình huống phải được xác định là lỗi dùng tay chơi bóng của tiền đạo Tây Ban Nha.

VAR kiểm tra tình huống trong ít phút, nhưng không yêu cầu trọng tài xem lại màn hình. Quyết định phạt đền được giữ nguyên. Mikel Oyarzabal sau đó sút căng về góc phải, mở tỷ số cho Tây Ban Nha.

Điểm gây tranh cãi nằm ở pha quay chậm cho thấy bóng dường như chạm vùng cánh tay phải của Yamal. Tuy nhiên, theo các chuyên gia luật, vị trí tiếp xúc này không cấu thành lỗi dùng tay chơi bóng.

Christina Unkel, cựu trọng tài FIFA và chuyên gia luật của ITV Sport, giải thích rằng bóng chạm vào phần "tay áo" của Yamal, tức khu vực được Luật Bóng đá xem là một phần của vai chứ không phải cánh tay.

"Đó không phải lỗi dùng tay chơi bóng. Bóng chạm vào vùng tay áo của Yamal nên quyết định phạt đền phải được giữ nguyên", Unkel nhận xét.

Theo điều 12 của IFAB, ranh giới giữa vai và cánh tay được xác định bằng đường tay áo. Nếu bóng chạm phần vai hoặc vùng nằm trên đường này, cầu thủ không bị xem là dùng tay chơi bóng.

Đây là điểm khác biệt quan trọng khiến nhiều khán giả dễ nhầm lẫn. Trên truyền hình, góc quay có thể tạo cảm giác bóng chạm khuỷu tay, nhưng khi xem từ nhiều góc và đối chiếu với quy định, điểm tiếp xúc nằm ở phần hợp lệ.

Ngoài vị trí chạm bóng, tư thế của Yamal cũng là yếu tố quyết định.

Chuyên gia Robert Zeglinski phân tích trên USA Today rằng khuỷu tay của tiền đạo 19 tuổi được ép sát cơ thể trong lúc tranh chấp. Luật của IFAB chỉ coi là phạm lỗi nếu cầu thủ cố tình dùng tay chơi bóng hoặc làm cơ thể "phình to một cách không tự nhiên" để cản hay khống chế bóng.

Trong tình huống này, Yamal không dang tay, không mở rộng diện tích cơ thể và cũng không chủ động dùng tay để kiểm soát bóng. Vì vậy, ngay cả khi bóng có chạm vùng sát cánh tay, điều đó cũng không đủ căn cứ để xác định lỗi.

Sau khi loại trừ khả năng phạm lỗi của Yamal, hành động của Digne trở thành yếu tố duy nhất cần xem xét.

Hậu vệ Pháp khi phá bóng không hề nhận ra Yamal ở phía sau, nên đã đá thẳng vào chân đối phương trong cấm địa. Cựu tiền đạo tuyển Anh Chris Sutton bình luận trên BBC rằng đây là "quả phạt đền quá rõ ràng", bởi Digne "đá vào hông và chân Yamal thay vì đá bóng".

Cựu hậu vệ Gary Neville cũng cho rằng Digne phải chịu trách nhiệm hoàn toàn. Theo ông, khi đối đầu một cầu thủ khéo léo như Yamal, hậu vệ cần nhận biết vị trí của đối phương trước khi phá bóng.

Unkel còn so sánh tình huống này với hai pha bóng trước đó tại World Cup 2026. Ở trận Anh gặp Mexico, Harry Kane từng bị phạm lỗi trong lúc tranh chấp khi bóng cũng chạm vùng tay áo. Trọng tài vẫn cho Anh hưởng phạt đền.

Một tình huống tương tự xảy ra ở trận Anh gặp Croatia, khi Luka Modric đá vào Noni Madueke trong cấm địa. Khi đó, trọng tài cũng cho hưởng phạt đền.

Sang hiệp hai, Tây Ban Nha còn ghi thêm một bàn nhờ công hậu vệ Pedro Porro, để lần thứ hai vào chung kết, sau năm 2010 khi họ đăng quang.

Hoàng An (theo Independent, USA Today)