Cựu huy chương bạc IMO giành học bổng tiến sĩ Toán

Đinh Vũ Tùng Lâm, chủ nhân huy chương bạc Olympic Toán quốc tế, nhận học bổng tiến sĩ Toán dưới sự hướng dẫn của GS Ngô Bảo Châu.

Tùng Lâm, 23 tuổi, nhận thư mời từ Đại học Hong Kong vào sáng 7/7, khoảng hai tuần sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Toán lý thuyết, hệ nâng cao, Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong với bằng xuất sắc (First-Class Honours).

Học bổng tiến sĩ của Lâm trị giá hơn 19.000 HKD (khoảng 64 triệu đồng) mỗi tháng trong hai năm học đầu, dự kiến tăng ở các năm sau tùy theo kết quả học tập và nghiên cứu.

Đại học Hong Kong (HKU) hiện đứng đầu châu Á, thứ 11 thế giới theo bảng xếp hạng QS. Tại đây, Lâm sẽ theo đuổi các bài toán về Cluster Algebra, một nhánh của lý thuyết biểu diễn, cùng những lĩnh vực toán học liên quan.

Đồng hành cùng Lâm trong 4 năm tới là ba giáo sư ở khoa Toán của HKU. Trong đó, người hướng dẫn chính là GS Ngô Bảo Châu, nhà toán học Việt Nam đầu tiên đoạt giải Fields, cũng là người mà Lâm ngưỡng mộ từ khi còn nhỏ.

Từ nhỏ, bác sĩ chẩn đoán Lâm mắc hội chứng tự kỷ. Nhờ gia đình, thầy cô đồng hành, cùng nỗ lực bền bỉ, nam sinh dần phát huy được năng khiếu Toán, đỗ trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm 2021, Lâm giành huy chương bạc Olympic Toán quốc tế (IMO), trúng tuyển lớp cử nhân tài năng Toán của trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Lâm sau đó du học Hong Kong (Trung Quốc) với hy vọng vừa học thêm kiến thức mới, vừa hình thành định hướng nghiên cứu.

Nam sinh bắt đầu hứng thú với Cluster Algebra vào năm 2024, khi được GS Ivan Ip ở trường giới thiệu và cho đọc những ghi chú bài giảng liên quan. Càng tìm hiểu, Lâm càng thấy cuốn hút, bởi lĩnh vực này có kết nối rộng với nhiều nhánh toán học khác, như hình học đại số, tổ hợp và lý thuyết biểu diễn.

Vì thế, Lâm quyết định học lên tiến sĩ. Nam sinh nhìn nhận hành trình này không chỉ là tiếp tục học Toán mà bước vào một đời sống nghiên cứu nghiêm túc hơn. Lâm sẽ phải học cách đặt câu hỏi, kiên trì với những vấn đề khó, chấp nhận những giai đoạn chưa có lời giải rõ ràng, từ đó trưởng thành như một nhà nghiên cứu.

"Mình biết có nhiều khó khăn ở phía trước, nhưng mình rất thích những điều hấp dẫn, chưa được giải quyết của toán học, cũng như ý nghĩa thực hành của nó", Lâm chia sẻ.

Lâm cho hay duy trì nguyên tắc từ phổ thông tới đại học là không bỏ cuộc, kiên nhẫn tìm cách giải quyết những vấn đề mình gặp phải. Dù có lợi thế với môn Toán, Lâm gặp thử thách ở những môn như Lý, Hóa, tiếng Trung,... song đã vượt qua bằng cách chủ động học hỏi từ bạn bè, trợ giảng và các giáo sư.

GS Ivan Ip nhận xét Lâm có phong cách nghiên cứu riêng so với những sinh viên khác của ông.

"Tùng Lâm có sự kết hợp giữa thấu hiểu sâu sắc và cần cù, tỉ mỉ. Bạn rất chú trọng đến định nghĩa và cấu trúc logic, sẵn sàng dành thời gian để đảm bảo mọi thứ hoàn toàn rõ ràng", ông nói.

Ông thường trêu học trò là "quá chi tiết" vì luôn đem theo một xấp tài liệu được chuẩn bị tỉ mẩn tới họp, sau đó viết kín tấm bảng nhỏ trong phòng làm việc của ông. Song, sự tỉ mỉ đó đã tạo nên sức mạnh cho Lâm.

Vị giáo sư đánh giá khả năng tính toán của Lâm có thể so được với một nhà lý thuyết số phân tích dày dạn kinh nghiệm. Trong chương trình nghiên cứu dành cho sinh viên đại học (UROP) của trường, chàng trai Việt đã hoàn thành gần 300 trang ghi chép và tính toán, giành một giải thưởng bài báo UROP hay nhất năm 2025.

Lâm cũng ba lần là quán quân HKUST UG Math Champion - giải vô địch Toán cấp trường, giành học bổng S.S. Chern Class cho sinh viên có thành tích xuất sắc về Toán học. Ngoài ra, Lâm là sinh viên Việt Nam đầu tiên được kết nạp Đảng ở Hong Kong.

Dù vậy, Lâm cho rằng thành tích cá nhân chỉ là một phần nhỏ trong hành trình dài. Điều nam sinh quan tâm là làm sao tiếp tục trưởng thành trong nghiên cứu, và sau này có thể đóng góp lại cho cộng đồng.

Lâm mong có những công trình đóng góp cho cộng đồng Toán học ở Việt Nam và thế giới. Song song, Lâm muốn có cơ hội giảng dạy, truyền lại kiến thức và kinh nghiệm cho các bạn trẻ Việt Nam yêu Toán, từ cách học, cách hiểu một định lý cho tới việc giải và trình bày.

"Mình không muốn nghĩ mình là một người đặc biệt. Mình chỉ là người yêu thích Toán học và muốn theo đuổi nghiên cứu một cách nghiêm túc", Lâm bộc bạch. "Mình thấy may mắn vì nhận được nhiều sự giúp đỡ, và muốn làm sao để nhiều bạn trẻ khác cũng có thể tìm thấy cơ hội phù hợp với bản thân".

Lâm đang tự đọc thêm tài liệu để chuẩn bị cho hành trình mới, ấp ủ dự định tiếp tục phát triển và mở rộng hướng nghiên cứu từ một bài báo khoa học thời đại học.

Khánh Linh