Tôi thấy pháp luật có nhiều quy định cấm hoặc hạn chế một số hành vi ở khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung. Vậy đối với phần diện tích thuộc quyền sử dụng riêng thì có được quyền nuôi chó, mèo hay không?

Pháp luật hiện nay phân biệt thế nào giữa khu vực riêng và khu vực chung? Việc nuôi thú cưng trong nhà riêng có bị xem là vi phạm nếu không gây ảnh hưởng đến người khác hay không?

Trường hợp nội quy nhà chung cư nơi tôi ở có quy định "cấm chăn, thả gia súc (chó, mèo, lợn...), gia cầm (gà, chim...) trong khu vực khu chung cư" thì tôi có được nuôi chó, mèo trong khu vực căn hộ của mình hay không?

Nếu Ban quản lý tòa nhà phát hiện tôi nuôi chó, mèo trong nhà thì họ có quyền tạm dừng dịch vụ (sử dụng thang máy, nước...) hay không?

Độc giả Hồng Thu

Luật sư tư vấn:

Theo điểm b khoản 8 Điều 3 Luật Nhà ở năm 2023, hành vi chăn, thả gia súc, gia cầm; giết mổ gia súc trong khu vực nhà chung cư bị nghiêm cấm.

Theo Phụ lục II Thông tư 23/2019/TT-BNNPTNT (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 18/2023/TT-BNNPTNT), chó và mèo không phải gia súc mà là động vật khác được phép chăn nuôi.

Như vậy, pháp luật hiện hành không cấm người dân nuôi chó, mèo trong chính căn hộ của mình. Tuy nhiên, việc nuôi chó, mèo cần tuân thủ các quy định sau đây:

- Thứ nhất, phải thực hiện việc kê khai về Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc trên hệ thống cơ sở dữ liệu chăn nuôi. Theo đó, kê khai định kỳ 2 lần/năm. Kỳ kê khai 6 tháng đầu năm, gửi kê khai từ ngày 25/6 đến ngày 30/6; kỳ kê khai 6 tháng cuối năm, gửi kê khai từ ngày 25/12 đến ngày 31/12 của năm kê khai. Kê khai đột xuất trong thời hạn 3 ngày kể từ khi nhập về nuôi mới hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

- Thứ hai, không được nuôi chó, mèo ở khu vực sở hữu chung của nhà chung cư (như hành lang, tầng hầm, sân thượng...); và khi mang vật nuôi ra khu vực sở hữu chung (như hành lang, thang máy, tầng hầm...) phải có biện pháp bảo đảm an toàn (không để chó, mèo cắn người khác) cũng như không gây mất vệ sinh (như phóng uế, gây mùi hôi thối...).

Theo điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, trường hợp thả chó, mèo tại khu vực chung của nhà chung cư sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Nếu để chó, mèo gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác sẽ bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng theo điểm c khoản 2 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Ngay cả trường hợp nội quy nhà chung cư có quy định "cấm chăn, thả gia súc (chó, mèo, lợn...), gia cầm (gà, chim...) trong khu vực khu chung cư" thì cư dân vẫn được phép nuôi chó, mèo trong căn hộ chung cư của mình, miễn sao không ảnh hưởng đến cư dân khác.

Ban Quản lý Tòa nhà không có quyền tạm dừng dịch vụ (sử dụng thang máy, nước...) của cư dân nếu cư dân nuôi chó, mèo tại nhà. Chỉ khi nào, người nuôi chó, mèo thả chúng ra khu vực chung (như hành lang, thang máy, tầng hầm...) nhưng không có biện pháp bảo đảm vệ sinh, an toàn cho người khác thì mới bị coi là vi phạm.

Lưu ý: Trường hợp Nội quy quản lý, sử dụng nhà chung cư có quy định riêng về việc "nuôi chó, mèo trong nhà chung cư nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn cho cư dân" và đã được Hội nghị nhà chung cư thông qua một cách hợp pháp thì cư dân có trách nhiệm tuân thủ theo nội quy đó.

Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM