Tại Hội nghị tuyển sinh đại học ngày 20/4, GS. TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu quan điểm về chi phí và đầu ra của đại học.

Ông dẫn dữ liệu của Bộ Nội vụ cho biết thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 là 8,31 triệu đồng mỗi tháng. Trong khi thống kê sơ bộ học phí và các chi phí khác cho thấy một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm. Ông nhìn nhận việc lo cho con học đại học hiện là áp lực không nhỏ với người lao động.

"Đại học không phải là chỗ để học đại", ông Quân nói. "Chi phí học tập ngày càng lớn và tổng 4 năm là con số không nhỏ".

Trong bối cảnh đó, ông Quân bày tỏ lo ngại về hệ lụy nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc hoặc không thích nghi với sự thay đổi công nghệ. Đây sẽ là sự lãng phí nguồn lực đầu tư của cả gia đình, xã hội, ảnh hưởng đến lực lượng lao động.

Vì thế, ông đề nghị các trường coi trọng chất lượng đầu ra. Vì sứ mệnh của giáo dục đại học là bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, trường phải có trách nhiệm tuyển, đào tạo và tạo cơ hội việc làm đúng người.

"Quan điểm của tôi và lãnh đạo Bộ là phải dần hướng đến chuẩn đầu ra cao hơn", Thứ trưởng nói.

Ông Quân nhìn nhận chất lượng đầu ra chủ yếu được đánh giá qua thị trường lao động. Hiện, tỷ lệ sinh viên có việc do trường đại học thống kê chưa thật sự đầy đủ và không phản ánh hết vấn đề. Vì thế, thời gian tới, ngành giáo dục sẽ phối hợp Bộ Công an đồng bộ dữ liệu, ghi nhận thông tin từ lúc sinh viên nhập học đến khi tốt nghiệp, đóng bảo hiểm xã hội.

Mặt khác, Bộ đang xây dựng Quỹ học bổng quốc gia để miễn, giảm học phí cho các nhóm sinh viên xuất sắc hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Một số lĩnh vực đặc thù như sư phạm, công nghệ chiến lược, STEM có học bổng, chính sách hỗ trợ theo chương trình riêng.

Thống kê của VnExpress ở 130 trường đại học năm ngoái cho thấy học phí khoảng 9,8 - 170 triệu đồng một năm, mức phổ biến là 15-40 triệu. Năm nay, mức thu của nhiều trường tiếp tục tăng, thường khoảng 10%, cá biệt lên tới 47% do tự chủ hoặc đạt kiểm định chất lượng.

Học phí hơn 50 đại học năm 2026

Lệ Nguyễn